Καθώς οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονται στη Διάσκεψη COP30 για να συζητήσουν την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών, οι μεγαλύτεροι ρυπαντές του πλανήτη δεν θα πατήσουν το πόδι τους στη φετινή ετήσια σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα, που ξεκινά τη Δευτέρα στη βελανιδόφυτη πόλη Μπελέμ της Βραζιλίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ινδία απουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό από τη συνάντηση, καθώς η παγκόσμια δυναμική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής φαίνεται να εξασθενεί. Το γεγονός αφήνει σχεδόν μόνη την Ευρωπαϊκή Ένωση να στηρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες που χρειάζονται τεχνολογία και οικονομικούς πόρους για να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Για την Ευρώπη, η κατάσταση είναι λεπτή και ισορροπημένη· από τη μία επιδιώκει να τηρήσει τις δεσμεύσεις της για το κλίμα, ενώ από την άλλη καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά νέων προτεραιοτήτων, όπως η ενίσχυση της άμυνας και ο επανεξοπλισμός. Αντίστοιχα, οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία στρέφουν τις προσπάθειές τους στην ενίσχυση των εθνικών βιομηχανιών και των εσωτερικών τους πολιτικών.
Σύνοδος χωρίς Τραμπ, Σι και Μόντι
Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δεν θα παραστεί στη COP30, με την Κίνα να εκπροσωπείται από τον Αντιπρόεδρο Ντινγκ Σουεσιάνγκ. Ο Ινδός Πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι ανέθεσε την εκπροσώπηση της χώρας του στον Πρέσβη στη Βραζιλία, Ντινές Μπατία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αγνόησαν πλήρως τη σύνοδο, χωρίς κανέναν εκπρόσωπο από την Ουάσιγκτον. Η απουσία τους θεωρήθηκε αναμενόμενη, μετά την αποχώρησή τους από τη Συμφωνία του Παρισιού, που φέτος συμπληρώνει δέκα χρόνια από τότε που οι παγκόσμιοι ηγέτες δεσμεύτηκαν να περιορίσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη κάτω από τους 1,5°C σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.
Σύμφωνα με στοιχεία του Κοινού Ερευνητικού Κέντρου της ΕΕ (2024), η Κίνα (29,2%), οι ΗΠΑ (11,1%) και η Ινδία (8,2%) ευθύνονται για σχεδόν το μισό των παγκόσμιων εκπομπών, ενώ η ΕΕ των 27 μόλις για 5,9%.
Μόνη της η Ευρώπη
Οι παγκόσμιοι ηγέτες προσπαθούν να αυξήσουν τη χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής — από πλημμύρες και καύσωνες έως κρίσεις επισιτιστικής ασφάλειας.
Με τους μεγαλύτερους ρυπαντές να απέχουν —ιδίως τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Τραμπ—, η Ευρώπη μένει σχεδόν μόνη στην προσπάθεια να συγκεντρώσει τα απαραίτητα κονδύλια για τη διατήρηση της παγκόσμιας κλιματικής δράσης.
Μόνο το 2024, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συνεισέφεραν 42,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε δημόσια και ιδιωτική διεθνή χρηματοδότηση, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Βασιζόμενος στα αποτελέσματα της COP29 στο Μπακού, ο Παγκόσμιος Νότος ζητά τουλάχιστον 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια (1,12 τρισ. ευρώ) ετησίως από τις πλουσιότερες χώρες. Πέρυσι, οι ανεπτυγμένες οικονομίες υποσχέθηκαν 300 δισ. δολάρια τον χρόνο, ποσό που οι αναπτυσσόμενες χώρες θεώρησαν ανεπαρκές.
Η δεξαμενή σκέψης Power Shift Africa δήλωσε μέσω Χ (πρώην Twitter):
«Στην COP30, οι αναπτυσσόμενες χώρες απαιτούν κάτι περισσότερο από αόριστες υποσχέσεις. Το Μπελέμ πρέπει να προσφέρει ένα συγκεκριμένο σχέδιο, όπου οι υπεύθυνοι θα πληρώσουν το μερίδιο που τους αναλογεί».
Η επισημάνσεις της Κομισιόν
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η COP30 πρέπει να είναι η σύνοδος που θα δώσει απτά αποτελέσματα για τις πιο ευάλωτες χώρες. Μιλώντας σε εκδήλωση στη Βραζιλία μαζί με τον Εμανουέλ Μακρόν και τον Κιρ Στάρμερ, υπογράμμισε:
«Παραμένουμε ο μεγαλύτερος χρηματοδότης για το κλίμα παγκοσμίως (…) Μέσω της πρωτοβουλίας Global Gateway, θα συνεχίσουμε να κινητοποιούμε επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση σε ολόκληρο τον κόσμο».
Ο Επίτροπος για τη Δράση για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, πρόσθεσε ότι η ΕΕ παραμένει στον σωστό δρόμο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και κάλεσε και άλλες χώρες να αναλάβουν το μερίδιο ευθύνης τους:
«Ολόκληρος ο κόσμος πρέπει να συνεργαστεί για να επιτύχουμε μηδενικές καθαρές εκπομπές. Η Ευρώπη ευθύνεται μόνο για το 6% των παγκόσμιων εκπομπών· καλούμε και άλλους, τόσο ανεπτυγμένες όσο και αναδυόμενες οικονομίες, να συμβάλουν αναλόγως».
Επείγουσα ανάγκη και… σκεπτικισμός
Η COP30 ξεκινά μέσα σε κλίμα επείγουσας ανάγκης αλλά και αμφιβολίας. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι απαιτούνται πολύ ταχύτερες ενέργειες για να περιοριστεί η υπερθέρμανση κάτω από τον στόχο του 1,5°C. Παράλληλα, οι επικριτές θεωρούν ότι η σύνοδος δύσκολα θα επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές.
Ο Αυστριακός ευρωβουλευτής Ρόμαν Χάιντερ (Patriots for Europe) υποστήριξε ότι η ενεργειακή και κλιματική πολιτική της ΕΕ καθιστά την Ευρώπη φτωχότερη, εξωθώντας επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας σε χώρες με χαλαρότερους κανονισμούς.
«Οι σύνοδοι COP έχουν μετατραπεί σε ένα παγκόσμιο ΑΤΜ, που αντλεί δισεκατομμύρια από τους Ευρωπαίους φορολογούμενους για να τα διοχετεύσει σε ατελείωτες “κλιματικές επιδοτήσεις” χωρίς κανένα αποτέλεσμα», δήλωσε στο Euronews. «Οι ηγέτες των Βρυξελλών έχουν επιδοθεί σε μια αυτοκαταστροφική πράσινη σταυροφορία, ενώ Κίνα και Ινδία γελούν πίσω από κλειστές πόρτες», πρόσθεσε.
Από την άλλη, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις παραμένουν ενωμένες στην υπεράσπιση της δράσης για το κλίμα.
Η Κιάρα Μαρτινέλι, διευθύντρια του Climate Action Network Europe, κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να παρουσιάσουν ένα φιλόδοξο και δίκαιο πακέτο αποτελεσμάτων και να «αποκαταστήσουν την πίστη στη διεθνή συνεργασία», ακόμη κι αν οι ΗΠΑ υστερούν.
«Η πολιτική δύναμη της ΕΕ στην COP30 πρέπει να είναι αταλάντευτη και να εργάζεται ακούραστα για να καλύψει τα κενά σε εκπομπές, χρηματοδότηση, δικαιοσύνη και αλληλεγγύη (…) Ο πολυμερής διάλογος μπορεί ακόμη να προσφέρει δικαιοσύνη, σταθερότητα και ασφάλεια σε έναν ολοένα πιο διχασμένο κόσμο», τόνισε η Μαρτινέλι.
Με πληροφορίες από Euronews
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
