Το πρότζεκτ των «Τεσσάρων Θαλασσών» επανέρχεται στο προσκήνιο, φιλοδοξώντας να μετατρέψει την άλλοτε παρία Συρία σε γεωπολιτικό καταφύγιο εν μέσω του πολέμου με το Ιράν και των αποκλεισμών στις θαλάσσιες οδούς. Αυτό είναι, άλλωστε, το δόγμα της μεταβατικής ηγεσίας υπό τον Άχμεντ αλ Σαράα: η καθιέρωση της χώρας ως ενός σταθερού, χερσαίου διαδρόμου που θα συνδέει την Ασία με την Ευρώπη.
Αν και το σχέδιο γεννήθηκε το 2009 από την Τουρκία και το καθεστώς Άσαντ αλλά κατέρρευσε λόγω του εμφυλίου, σήμερα υπάρχουν πολλές πιθανότητες να αναβιωθε ως μια ισχυρή διεθνής εναλλακτική για την παράκαμψη του Στενού του Ορμούζ, με στόχο την ένωση της Μεσογείου, της Μαύρης Θάλασσας, της Κασπίας και του Περσικού Κόλπου.
Η αναβίωση του έργου αποτελεί πλέον άμεση προτεραιότητα για τη διεθνή ασφάλεια, με τη Συρία να έχει ήδη προσελκύσει γενικές επενδύσεις 28 δισ. δολαρίων το 2025 για την ανοικοδόμησή της, ενώ ακόμη μεγαλύτερα κεφάλαια εξασφαλίζονται εντός του 2026.
Ειδικά για τις υποδομές του σχεδίου των «Τεσσάρων Θαλασσών», προβλέπονται κεφάλαια ύψους 10 δισ. δολαρίων, ώστε να διασφαλιστεί η καθημερινή μεταφορά 4 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και 50 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, εξασφαλίζοντας παράλληλα στη χώρα πολύτιμα έσοδα διέλευσης.
«Διέξοδος στις ευρωπαϊκές ανησυχίες»
Στην έκτακτη σύνοδο της ΕΕ στην Κύπρο τον Απρίλιο, ο Άχμεντ αλ Σαράα, όπως αναφέρει το Foreign Policy, πρότεινε τη Συρία ως διέξοδο στις ευρωπαϊκές ανησυχίες, χαρακτηρίζοντάς τη «ασφαλή αρτηρία που συνδέει την Κεντρική Ασία και τον Κόλπο με την καρδιά της ευρωπαϊκής ηπείρου». Καθώς το Στενό του Ορμούζ παραμένει αποκλεισμένο και η αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα επιμένει, η Συρία προβάλλει ως άμεση χερσαία εναλλακτική για το εμπόριο και την ενέργεια. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Οικονομικών της Συρίας προσκλήθηκε στη G7 τον Μάιο, ενώ ο πρόεδρος της χώρας συμμετέχει αυτές τις ημέρες στη σύνοδο κορυφής της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας.
Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας περιορίζει την εξάρτηση από το Στενό του Ορμούζ. Η πρόταση διατυπώθηκε μετά την επίσκεψη του Ουκρανού πρόεδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι στη Δαμασκό και την ανακοίνωση της Τουρκίας για άρση των τελωνειακών περιορισμών με την Αρμενία, κινήσεις απαραίτητες για την πρόσβαση στην Κασπία και τη Μαύρη Θάλασσα.
Η τεράστια αξία των χερσαίων διαδρομών
Αν και το όραμα απαιτεί πολλά έτη και εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς η Συρία στερείται πόρων ακόμη και για τη μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων, οι χερσαίες μεταφορές γίνονται δομικά ανταγωνιστικές.
Πριν από τον πόλεμο, από το Στενό του Ορμούζ διερχόταν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, το 20% του υγροποιημένου φυσικού αερίου, το 30% των λιπασμάτων και 26 εκατ. εμπορευματοκιβώτια ετησίως. Ο αποκλεισμός του απειλεί το παγκόσμιο εμπόριο και την επισιτιστική ασφάλεια του Κόλπου, ο οποίος εισάγει εκείθεν το 85% των τροφίμων του.
Η αβεβαιότητα αυτή οδηγεί στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων. Ενδεικτικά, η Σαουδική Αραβία εξετάζει τη βιωσιμότητα σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας για τη μεταφορά τροφίμων και εμπορευμάτων από τη Συρία, μέσω Ιορδανίας, προς την πόλη Αράρ. Παράλλαλα, η Συρία, η Ιορδανία και η Τουρκία συγκρότησαν τριμερές όργανο για τη δημιουργία εμπορικού διαδρόμου, που περιλαμβάνει τη χρήση οδικών αξόνων και την αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Χετζάζ για τη σύνδεση του λιμένα της Άκαμπα με τουρκικά λιμάνια.
Tαυτόχρονα, τέσσερις μεγάλοι διακρατικοί αγωγοί υποβάλλονται σε τεχνική αξιολόγηση για αποκατάσταση ή επέκταση μέσω Συρίας:
- ο Αραβικός Αγωγός Φυσικού Αερίου (Αίγυπτος-Τουρκία),
- ο αγωγός Κιρκούκ-Μπανιγιάς (Ιράκ-Συρία),
- ο αγωγός Κατάρ-Τουρκίας και
- ο Διαραβικός Αγωγός (Tapline) από τη Σαουδική Αραβία.
Τα έργα αυτά ανακατευθύνουν τις ενεργειακές ροές μακριά από το Στενό του Ορμούζ, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και άλλα κράτη του Κόλπου μεταφέρουν ήδη πετρέλαιο μέσω του συριακού εδάφους προς τη Μεσόγειο και την Ευρώπη.
Ενδεχόμενη υλοποίηση των συριακών φιλοδοξιών θα αντιστάθμιζε την υπερβολική παγκόσμια εξάρτηση από το Στενό του Ορμούζ, δημιουργώντας δίκτυο μεταφορών από τον Κόλπο έως την Αίγυπτο και την Ιορδανία.
Με την στήριξη Τραμπ
Σημαντικό υποστηρικτή αποτελεί η κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ, μέσω της ταχείας άρσης των κυρώσεων, της πολιτικής στήριξης και της μεσολάβησης για την είσοδο αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών, όπως η Chevron και η ConocoPhillips, στη συριακή αγορά, καθώς και της δέσμευσης για αφαίρεση της Συρίας από τη λίστα των κρατών που προωθούν την τρομοκρατία.
Οι περιφερειακοί αντίπαλοι
Η διεθνής ενσωμάτωση της χώρας προϋποθέτει την υποχώρηση των αντιπάλων της. Το Ιράν, έχοντας υποστεί σοβαρά πλήγματα, επικεντρώνεται πλέον στην εγχώρια ανασυγκρότηση. Αντίθετα, το Ισραήλ κλιμακώνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του, υπερδιπλασιάζοντας τις χερσαίες εισβολές και τριπλασιάζοντας τις επιθέσεις πυροβολικού εντός συριακού εδάφους τις τελευταίες δύο εβδομάδες, απειλώντας την εύθραυστη πολιτική μετάβαση και τη μακροπρόθεσμη οικονομική ασφάλεια στην περιοχή.
naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
