Σύγκριση του τυπικού καλαθιού του νοικοκυριού στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σχέση με οκτώ ευρωπαϊκές αγορές πραγματοποιεί το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) διαπιστώνοντας ότι οι μέσες τιμές στην Ελλάδα παραμένουν χαμηλότερες από αρκετές ευρωπαϊκές αγορές.
Παρά τις χαμηλότερες τιμές, η έρευνα διαπιστώνει επίσης ότι η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από τον ΦΠΑ ανάμεσα στις εξεταζόμενες χώρες.
Η έρευνα
Η σύγκριση των τιμών βασίζονται σε στοιχεία από πλατφόρμες σύγκρισης τιμών σε κάθε χώρα, αλλά και σε τιμοληψίες από αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στα σούπερ μάρκετ της Ελλάδας σε σχέση με Γαλλία, Αγγλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία τον Μάιο 2026.
Για την ανάλυση συγκρίθηκαν οι τιμές σε συνολικά 40 κατηγορίες προϊόντων. Αυτές οι υποκατηγορίες προϊόντων εξετάζονται από ένα σημαντικό δείγμα πάνω από 6.000 τιμών προϊόντων και 48 διαφορετικές αλυσίδες σουπερμάρκετ στις οκτώ χώρες συνολικά για να υπολογισθούν οι μέσες τιμές, με δειγματοληψίες από έγκυρα site σύγκρισης τιμών σε Ελλάδα και εξωτερικό, αλλά και από αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Τα στοιχεία περιλαμβάνουν τελικές τιμές τόσο επώνυμών προϊόντων, όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σε κάθε χώρα. Διευκρινίζεται ότι οι τιμές αφορούν μόνο αλυσίδες σούπερ μάρκετ και όχι άλλα σημεία πώλησης.
Φθηνότερα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες τα ελληνικά σούπερ μάρκετ
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, το μέσο καλάθι στις συγκρινόμενες χώρες εμφανίζεται ακριβότερο από το ελληνικό. Συγκεκριμένα, η Γερμανία είναι ακριβότερη κατά 39%, η Γαλλία κατά 36%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 26%, η Ρουμανία κατά 20%, η Βουλγαρία κατά 17%, η Ισπανία κατά 14%, η Ιταλία κατά 8% και η Πορτογαλία κατά 4%.
Η επίδραση του ΦΠΑ
Η εικόνα των αποτελεσμάτων, σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρέσουμε τον αναλογούντα ΦΠΑ ανά χώρα για να γίνουν αντιληπτές οι πραγματικές τιμές των προϊόντων σούπερ μάρκετ.
Η σύγκριση των καλαθιών σε αυτή την περίπτωση δείχνει ότι οι και οι επτά χώρες έχουν πιο ακριβό μέσο καλάθι από την Ελλάδα, η Γερμανία κατά 46%, η Γαλλία κατά 44%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 35%, η Ιταλία κατά 15%, η Ισπανία κατά 23% η Πορτογαλία κατά 6%, η Ρουμανία κατά 26% και η Βουλγαρία κατά 13%.
Αυτό είναι αποτέλεσμα της διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά).
Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ είναι 13%. Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (10% και 4%), την Γερμανία (7%) και την Ρουμανία (11% και 5%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ.
Η βασική διαφορά είναι ότι τρόφιμα που στην Ελλάδα υπάγονται ακόμα και στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ με 13% στις υπόλοιπες χώρες υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%.
Ελάχιστα προϊόντα βρίσκονται στον χαμηλό ΦΠΑ στην Ελλάδα και στον υψηλό στις άλλες χώρες (π.χ. μωρομάντηλα).
Η μόνη χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία, η οποία έχει σε όλα τα είδη 20% ΦΠΑ.
Όπως σημειώνεται στην έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης (π.χ. καφές) δεν είναι δυνατόν να συνυπολογιστεί στα παραπάνω στοιχεία.
Φορολογική επιβάρυνση
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα, καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών ανάμεσα στις 10 χώρες με 15,6%, ενώ η Ισπανία τον χαμηλότερο με 7,4% (με πολλά προϊόντα στον χαμηλό συντελεστή), και τις περισσότερες χώρες να κινούνται στην περιοχή του 9-10%.
Διαχρονική τάση
Το γενικό συμπέρασμα, κατά το ΙΕΛΚΑ, είναι ότι το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων (σούπερ μάρκετ) παρέχει στους Έλληνες καταναλωτές πρόσβαση σε προϊόντα για το τυπικό του καλάθι με κατά μέσο όρο σε χαμηλότερη τιμές που είναι αποτέλεσμα της οργανωμένης προσπάθειας των προμηθευτών και των λιανεμπόρων για συγκράτηση των τιμών τα τελευταία χρόνια.
Η τάση αυτή με μικρές διακυμάνσεις είναι διαχρονική την τελευταία 12ετία που πραγματοποιείται η συγκεκριμένη έρευνα από το ΙΕΛΚΑ. Η διαχρονική σύγκριση τιμών με το εξωτερικό δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα συνεχώς έχει φθηνότερο το τυπικό καλάθι από τις συγκρινόμενες χώρες με κάποιες διακυμάνσεις οι οποίες δεν αλλάζουν το γενικό συμπέρασμα της ανάλυσης, σημειώνει το Ινστιτούτο.
Οι παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές
Σημειώνεται ότι παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν συγκρίνονται τιμές ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες είναι:
- Το ύψος των συντελεστών ΦΠΑ σε κάθε χώρα
- Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης σε κάθε χώρα
- Το ύψος της φορολογίας σε κάθε χώρα
- Η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή σε κάθε χώρα
- Οι καταναλωτικές συνήθειες σε κάθε χώρα (π.χ. η τάση για συσκευασμένα ή μη προϊόντα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κλπ)
- Οι καιρικές συνθήκες και οι φυσικές καταστροφές λόγω της κλιματικής αλλαγής
- Το κόστος ενέργειας
- Το κόστος καυσίμων και γενικά μεταφορών
- Το μισθολογικό-εργασιακό κόστος
- Η απόσταση της χώρας από τα παραγωγικά κέντρα της κεντρικής Ευρώπης και τα αντίστοιχα κόστη
- Η πολυπλοκότητα της γεωγραφίας της κάθε χώρας (π.χ. οδικό δίκτυο, νησιά κλπ)
- Το μέγεθος της αγοράς, η αγοραστική δύναμη-δυνατότητα και αντίστοιχες οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες των προϊόντων
- Η αναλογία ανάμεσα στο οργανωμένο λιανεμπόριο και τα μικρά εξειδικευμένα σημεία πώλησης
- Το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών σε σχέση με τα τρόφιμα και τις πρώτες ύλες παρασκευής τους
- Τα διάφορα κόστη παραγωγής (ενέργεια, πρώτες ύλες, μισθολογικό κόστος, χρηματοοικονομικό κόστος, γραφειοκρατία)
- Η παραγωγικότητα της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου σε κάθε χώρα
- Η εποχικότητα της ζήτησης και της προσφοράς (π.χ. λόγω τουρισμού ή καιρικών συνθηκών).
Σημειώνεται ότι τα δεδομένα τιμών για την έρευνα υπολογίζονται από γνωστά παρατηρητήρια τιμών των χωρών που εξετάστηκαν και συμπληρώνονται με τιμοληψίες και για την Ελλάδα στα πρωτογενή δεδομένα από τιμοληψίες σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Τα κριτήρια επιλογής των κατηγοριών στο καλάθι είναι ένας συνδυασμός επιλογής των μεγαλύτερων σε πωλήσεις αγαθών, αντίστοιχων χρησιμοποιούμενων καλαθιών για εκτίμηση στο εξωτερικό, καθώς και κοινής διαθεσιμότητας κατηγοριών προϊόντων στις αγορές στις χώρες που εξετάζονται.
Τα στοιχεία προέρχονται από τις παρακάτω αλυσίδες σούπερ μάρκετ:
- Ελλάδα: Σκλαβενίτης, ΑΒ, My Market, Μασούτης, Market In
- Ηνωμένο Βασίλειο: Morrisons, ASDA, Sainsbury’s, Coop, Ocado, TESCO
- Ισπανία: Carrefour, Marcadona, Caprabo, Condis, Dia, Eroski, SoySuper. Alcampo
- Ιταλία: CosiComodo, emiDrive, Pim Spesa, Agora, Everli, HeyConad, easyCoop
- Πορτογαλία: Continente, Minipreco, Auchan, Spar
- Γαλλία: Monoprix Plus, Carrefour, Super U, Auchan, Aldi
- Γερμανία: Edeka, Rewe, Kaufland, Lekkerland, Bela, Norma
- Ρουμανία: Carrefour, Auchan, Mega Image
- Βουλγαρία: Kaufland, Lidl, Supermag, eBag.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
