Σημαντικά κενά στη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα των δαπανών του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας εντοπίζει νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ), προειδοποιώντας ότι οι πολίτες δεν έχουν πλήρη εικόνα για το πού καταλήγουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια, ποιο είναι το πραγματικό κόστος των μέτρων και ποια αποτελέσματα επιτυγχάνονται στην πράξη.
Η έκθεση έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό βασίζεται στο μοντέλο χρηματοδότησης του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), δηλαδή στη λεγόμενη «χρηματοδότηση που δεν συνδέεται με δαπάνες».
Το ΕΕΣ υπογραμμίζει ότι η διαφάνεια και η δυνατότητα παρακολούθησης της διαδρομής των κονδυλίων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προστασία των οικονομικών της ΕΕ και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών.
«Δεν έχουμε πλήρη εικόνα»
Όπως σημειώνει η έκθεση, οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με τους αποδέκτες των χρημάτων, το πραγματικό κόστος των μέτρων και τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται παραμένουν ανεπαρκείς.
«Η έλλειψη πλήρους διαφάνειας ως προς τον τρόπο με τον οποίο δαπανώνται τα χρήματα κλονίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών στα δημόσια οικονομικά», δήλωσε η Ivana Maletić, μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και αρμόδια για τον έλεγχο.
Όπως τόνισε, «δεν έχουμε πλήρη εικόνα του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα κονδύλια του ΜΑΑ», προσθέτοντας ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πού καταλήγουν οι δημόσιοι πόροι, ποιοι τους λαμβάνουν και ποιο είναι το πραγματικό ύψος των δαπανών.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι μελλοντικοί προϋπολογισμοί της ΕΕ θα πρέπει να αποφύγουν τα κενά διαφάνειας που εμφανίζει το σημερινό μοντέλο του Ταμείου Ανάκαμψης.
Χρηματοδότηση χωρίς σύνδεση με πραγματικές δαπάνες
Το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτεί μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με βάση την επίτευξη προκαθορισμένων οροσήμων και στόχων και όχι βάσει των πραγματικών δαπανών που πραγματοποιούνται.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που η ΕΕ εφαρμόζει σε τόσο μεγάλη κλίμακα ένα μοντέλο «χρηματοδότησης που δεν συνδέεται με δαπάνες», γεγονός που – σύμφωνα με το ΕΕΣ – δημιουργεί προκλήσεις στον έλεγχο της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των κονδυλίων.
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι τα κράτη-μέλη συμμορφώνονται σε γενικές γραμμές με τις κανονιστικές απαιτήσεις και ότι στις περισσότερες περιπτώσεις μπορούν να παρακολουθούν τη διαδρομή των κονδυλίων μέχρι τον τελικό χρήστη.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι η συλλογή στοιχείων δεν γίνεται πάντοτε με συστηματικό τρόπο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι πληροφορίες παρέχονται μόνο κατόπιν αιτήματος, οδηγώντας ακόμη και σε καθυστερήσεις πολλών μηνών.
Κατά το ΕΕΣ, αυτό περιορίζει σημαντικά τη χρησιμότητα των στοιχείων για σκοπούς λογοδοσίας και αξιολόγησης.
Ελλιπής εικόνα για το πραγματικό κόστος
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα του πραγματικού κόστους των μέτρων.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν συλλέγει στοιχεία για τα πραγματικά ποσά που δαπανώνται ανά έργο ή μέτρο του Ταμείου Ανάκαμψης, ακόμη και όταν τα στοιχεία αυτά είναι διαθέσιμα στα κράτη-μέλη.
Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με το ΕΕΣ, υπονομεύει τη δυνατότητα της Κομισιόν να αξιολογήσει κατά πόσο τα κονδύλια χρησιμοποιούνται αποδοτικά.
Παράλληλα, οι χώρες δεν αξιοποιούν συστηματικά τα στοιχεία πραγματικού κόστους ώστε να αναθεωρούν τις αρχικές εκτιμήσεις σε περιπτώσεις εξοικονόμησης ή υπέρβασης δαπανών.
Η έκθεση σημειώνει ότι, παρότι σε ορισμένα έργα καταγράφηκαν υπερβάσεις κόστους, σε αρκετές περιπτώσεις το πραγματικό κόστος ήταν χαμηλότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Το ΕΕΣ προειδοποιεί ότι εάν η τάση αυτή συνεχιστεί, υπάρχει κίνδυνος η συνολική χρηματοδότηση που λαμβάνουν τα κράτη-μέλη από το Ταμείο Ανάκαμψης να αποκλίνει σημαντικά από το πραγματικό κόστος των μέτρων που υλοποιούνται.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
