© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Η μικρή περιφερόμενη μορφή θεάτρου σκιών και χαρτιού «Οι Αντιγόνες», σκηνοθετημένη από τον Γιώργο Καρακάντζα και τη Samaneh Latifi και σχεδιασμένη για να κυκλοφορεί εύκολα και να συναντά κάθε κοινό, θα παρουσιαστεί στη Στοά Αϊ Γιάννη, στο πλαίσιο του 69ου Φεστιβάλ Φιλίππων τη Δευτέρα 20 και την Τρίτη 21 Ιουλίου.
Όπως και οι υπόλοιπες παραγωγές του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, «Οι Αντιγόνες» -που ανεβαίνουν στα γαλλικά, περσικά και ελληνικά, θα παρουσιαστούν και τον Σεπτέμβριο στην Εναλλακτική Λυρική Σκηνή.
Η παράσταση στηρίζεται στον μύθο της Αντιγόνης, αυτή τη θεμελιώδη μορφή της ελληνικής τραγωδίας που αψηφά την απαγόρευση του Κρέοντα για να θάψει τον αδερφό της, Πολυνείκη, πληρώνοντας το τίμημα με τη δική της ζωή. Αυτή η ιστορία διασχίζει τους αιώνες και συνεχίζει να αντηχεί μέχρι σήμερα.
Εδώ, η Αντιγόνη δεν είναι πια μόνο μια ηρωίδα της αρχαιότητας· γίνεται μια σύγχρονη γυναίκα, όρθια και ανυπότακτη, ενσαρκώνοντας μια αξιοπρέπεια που αρνείται να υποταχθεί.
Σε μια σκηνή εσκεμμένα λιτή, η αφήγηση αναπτύσσεται από μια βαλίτσα, σύμβολο της προσφυγιάς και της μνήμης, που μετατρέπεται σε μικροσκοπικό θέατρο όπου ξαναπαίζονται τα κομμάτια της ζωής της Αντιγόνης μέσα από αντικείμενα καθημερινής χρήσης, μαριονέτες και χαρτονένιες φιγούρες.
Κανένα αντικείμενο δεν είναι ουδέτερο. Ένα μαντήλι, ένας καθρέφτης, μια λάμπα ή μια φιγούρα συμμετέχουν στη δημιουργία ενός κόσμου σκιών και αναμνήσεων, όπου ο μύθος συναντά το προσωπικό.
Η παράσταση παίρνει τη μορφή παραμυθιού, τόσο προφορικού όσο και τραγουδισμένου, φερόμενη από δύο ερμηνευτές-μαριονετίστες. Ο ένας «σμιλεύει» το φως και τις εμφανίσεις, δίνοντας σώμα στις μορφές της εξουσίας και της τραγωδίας. Ο άλλος ενσαρκώνει την Αντιγόνη, εμπλουτίζοντας την αφήγηση με την εμπειρία του ιρανικού παραμυθιού (Naqqali) και τη δική του πορεία.
Από αυτή τη συνάντηση γεννιέται μια σύγχρονη Αντιγόνη, διαποτισμένη από τα ζητήματα της προσφυγιάς, της ελευθερίας και της γυναικείας αντίστασης, που αντηχεί τους σύγχρονους αγώνες και τις φωνές των γυναικών που συναντήθηκαν κατά τη διάρκεια του έργου.
Ο Γιώργος Καρακάντζας μίλησε μαζί μας.
Πώς προέκυψε η συνεργασία σας με το 69ο Φεστιβάλ Φιλίππων;
«Το Φεστιβάλ Φιλίππων είναι μια τρυφερή ανάμνηση των παιδικών μου χρόνων. Πηγαίναμε οικογενειακώς και παρακολουθούσαμε σχεδόν όλες τις παραστάσεις. Έτσι με κάποιον τρόπο, είναι και οι πρώτες θεατρικές μου αναμνήσεις. Επομένως, όταν μου έκανε την πρόταση η καλλιτεχνική διευθύντρια, Εύα Οικονόμου – Βαμβακά, η χαρά μου ήταν μεγάλη.
Η επιθυμία μου να παρουσιάσω το θέατρο κούκλας στην Καβάλα, σε συνδυασμό με τη φιλόξενη και υποστηρικτική διοργάνωση του Φεστιβάλ, δημιούργησαν τις ιδανικές συνθήκες για μια συνεργασία. Επιπλέον, η φιλοδοξία μου είναι να φέρω το κουκλοθέατρο σε διαφορετικά κοινά και να αναδείξω τη δύναμη αυτής της τέχνης».
Έχετε σπουδάσει και εργαστεί πολλά χρόνια στο εξωτερικό και τώρα επιστρέφετε στη γενέτειρά σας, την Καβάλα, για την παράσταση «Αντιγόνες». Τι σηματοδοτεί αυτό για εσάς;
«Η επιστροφή μου στην Καβάλα με την παράσταση “Αντιγόνες” αποτελεί μια προσωπική επιστροφή στις ρίζες μου, εκεί όπου πέρασα την παιδική μου ηλικία, η οποία αποτελεί πηγή έμπνευσης στη δουλειά μου.
Εδώ και τριάντα χρόνια έχω αφιερώσει τη ζωή μου στην τέχνη της μαριονέτας, έναν τομέα που με έχει πάντα παθιάσει. Η επιθυμία μου είναι να επιστρέψω στην Καβάλα, ώστε να μοιραστώ την τέχνη μου με τους αγαπημένους μου φίλους, καθώς και με την ίδια την πόλη».
Έχετε αφιερώσει μεγάλο μέρος της πορείας σας στη σύνδεση του θεάτρου κούκλας με νέες τεχνολογίες, αλλά και με κοινωνικές ομάδες, όπως πρόσφυγες και εκτοπισμένους. Πώς επηρέασαν αυτές οι εμπειρίες τη δημιουργία της συγκεκριμένης παράστασης;
«Το κουκλοθέατρο είναι μία από τις σύγχρονες θεατρικές μορφές που κατέχουν σημαντική θέση στη σύγχρονη πειραματική θεατρική σκηνή. Ένα από τα χαρακτηριστικά του είναι η ικανότητά του να συνυπάρχει και να συνεργάζεται επί σκηνής με άλλες τέχνες· όπως το τσίρκο, ο χορός, η περφόρμανς και η τεχνολογία.
Στη δική μου περίπτωση, η ανάμειξη τρισδιάστατων κούκλων με προβολές είναι ένας τομέας στον οποίο πειραματίζομαι εδώ και είκοσι χρόνια. Ο στόχος μου είναι, από τη μία πλευρά, η πλαστικότητα του σκηνικού χώρου, ο οποίος μέσω των προβολών αλλάζει και εξελίσσεται. Θα μπορούσαμε να το ορίσουμε ως μια κινηματογραφική προσέγγιση της θεατρικής γραφής. Αυτή η δραματουργία περνά μέσα από την επιλογή της πηγής φωτός και της επιφάνειας προβολής. Ο πειραματισμός αυτός περιλαμβάνει μια πληθώρα διαφορετικών πηγών φωτός, όπως βίντεο, slides, λαμπτήρες για θέατρο σκιών και προβολείς διαφανειών, καθώς και μια σειρά από διαφορετικές επιφάνειες προβολής.
Από την άλλη, η τέχνη του κουκλοθέατρου, από την παράδοσή της, είναι μια πλανοδιακή τέχνη, που έχει ρίζες τόσο στο ασιατικό θέατρο σκιών όσο και στην κομέντια ντελ άρτε ή στο καρναβάλι, μια λαϊκή τέχνη.
Οι “Αντιγόνες” είναι η μίξη αυτών των δύο προσώπων της τέχνης: τόσο της παράδοσης όσο και του πειραματισμού νέων θεατρικών εκφράσεων».
Οι διαφορετικές εκφράσεις που συνθέτουν την παράσταση «Οι Αντιγόνες» -η ελληνική τραγωδία, το περσικό Naqqali και οι τρεις γλώσσες- συνομιλούν στη σκηνή μέσα από μια διαλογική και δημιουργική διασταύρωση πολιτισμών. Πώς γεννήθηκε αυτή η συνάντηση;
«Η συνεργασία με την Ιρανή καλλιτέχνιδα Samaneh Latifi ήταν καθοριστική σε αυτό το εγχείρημα, καθώς η συζήτηση και η ανταλλαγή ιδεών ανάμεσά μας δημιούργησαν ένα κοινό πεδίο έκφρασης.
Η βασική επιθυμία ήταν να ξαναδιηγηθούμε την “Αντιγόνη” του Σοφοκλή μέσα από προσωπικές εμπειρίες και εικόνες, μεταφέροντας το μήνυμα και τα νοήματα της αρχαίας τραγωδίας σε ένα σύγχρονο και πολυπολιτισμικό πλαίσιο. Έτσι, η ελληνική τραγωδία γίνεται μια οικεία φιγούρα, μια “αγκαλιά” που ανοίγει πάνω στα θέματα της Αντιγόνης: τη γυναίκα, το θάρρος και την ηθική.
Παράλληλα, η ιρανική παράδοση του Naqqali, με την πλούσια ιστορία της και την εκφραστική δυναμική της, προσφέρει μια άλλη διάσταση, εμπλουτίζοντας την αφήγηση με στοιχεία προσωπικής ερμηνείας και συναισθηματικής έντασης. Αυτή η παράδοση, που χαρακτηρίζεται από την εναλλαγή λόγου και τραγουδιού, “συνομιλεί” με την ελληνική τραγωδία, δημιουργώντας ένα μείγμα που δομείται πάνω στη διαρκή επικοινωνία και την αλληλεπίδραση διαφόρων πολιτισμικών στοιχείων.
Τελικά, το έργο λειτουργεί ως ένα “melting pot”, όπου διαφορετικές τέχνες και τεχνικές συναντιούνται και αλληλοσυμπληρώνονται, αφήνοντας χώρο σε μια ελεύθερη και δημιουργική ανταλλαγή ιδεών. Μέσω αυτής της συνύπαρξης, η παράσταση γίνεται μια ζωντανή εμπειρία που αναδεικνύει την πολυπολιτισμικότητα και μια μοντέρνα αφήγηση».
Μετά από περισσότερα από είκοσι χρόνια δημιουργίας, τι είναι αυτό που εξακολουθεί να σας συναρπάζει στο θέατρο κούκλας και τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από τις «Αντιγόνες»;
«Το θέατρο κούκλας εξακολουθεί να με συναρπάζει γιατί είναι μια τέχνη που συνδυάζει το ορατό και το αόρατο, το οικείο και το μαγικό. Μέσω των κούκλων, μπορούμε να αφηγηθούμε ιστορίες με τρόπο άμεσο και ταυτόχρονα ποιητικό, εισάγοντας το κοινό σε έναν κόσμο φαντασίας και ενσυναίσθησης. Θα ήθελα ο θεατής, φεύγοντας από τις “Αντιγόνες”, να πάρει μαζί του ένα μήνυμα ελπίδας, κατανόησης και αλληλεγγύης, αλλά και μια αίσθηση ότι το θέατρο μπορεί να είναι ένας τόπος όπου συναντιούνται διαφορετικές κουλτούρες και ιστορίες, δημιουργώντας κοινότητες και αμοιβαία κατανόηση».
Ταυτότητα Παράστασης
Σκηνοθεσία: Γιώργος Καρακάντζας, Samaneh Latifi
Εικονογράφος: Kinga Kelemen
Μουσικός: Ali Hout
Μαριονετίστας: Γιώργος Καρακάντζας
Ηθοποιός: Samaneh Latifi
Συνεργάτες: Ευφημία Καρακάντζα (Καθηγήτρια Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας), Eric Deniaud (Κατασκευαστής Μαριονετών)
Η παράσταση είναι στα γαλλικά, περσικά και ελληνικά.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
