Skip to main content

Μαρία Κατσιώνη: «…ευαισθησία που γίνεται δύναμη…»

«Ο Λίθος της Τρέλας – Ex Memoriis Tennessee» στο Reκτιφιέ

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη

Η παράσταση «Ο Λίθος της Τρέλας – Ex Memoriis Tennessee» ανεβαίνει στο Reκτιφιέ – Κέντρο Έρευνας  Μικτών Παραστατικών Τεχνών [λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως 119, Βοτανικός].

Αντλεί τον πυρήνα της από τη μορφή της Rose, της αδελφής του Tennessee Williams, η οποία υποβλήθηκε σε  λοβοτομή  σε νεαρή ηλικία· βασίζεται σε κείμενα του δραματουργού αλλά και στο βιβλίο αναμνήσεών του (Memoirs), φέρνοντας στο φως τις πιο σκοτεινές και εύθραυστες πτυχές της προσωπικής και καλλιτεχνικής του διαδρομής.

Μέσα από τη φωνή της Rose, αναδύονται οι πλέον εμβληματικές γυναικείες μορφές του αμερικανικού θεάτρου· η Blanche Du Bois από το «Λεωφορείον ο Πόθος»· η  Catherine Holly  από το «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» και η  Laura Wingfield από τον «Γυάλινο Κόσμο».

Οι τρεις αυτές ηρωίδες συναντώνται για πρώτη φορά επί σκηνής, συγκροτώντας έναν πολυφωνικό ιστό τραυμάτων και αποκαλύψεων. Η  δραματουργία επιχειρεί να αναδείξει το υπαρξιακό στίγμα του Williams και να φέρει στο προσκήνιο τις πιο ευάλωτες, αλλά και πιο οικουμενικές πτυχές του ανθρώπινου βίου.

Την παράσταση σκηνοθετεί  η Μαρία Κατσιώνη που, επίσης, ερμηνεύει,  μαζί με τις Γεωργία Καραμέρου και Μαρίνα Κονταρίνη· μιλήσαμε μαζί της.

Να ξεκινήσουμε με λίγα λόγια σας για τον «λίθο της τρέλας»; Που αναφέρεται   η φράση αυτή; Και πώς συνδέεται με τον Tennessee Williams;

«Ο “λίθος της τρέλας” προέρχεται από μια παράδοξη, σχεδόν σουρεαλιστική εικόνα που εμφανίζεται συχνά στους πίνακες του Ιερώνυμου Μπος· ανθρώπινες φιγούρες που υφίστανται μια χειρουργική  αφαίρεση της τρέλας από το κεφάλι τους, λες και η ευαισθησία, η ιδιαιτερότητα, η απόκλιση από το “κανονικό” θα μπορούσαν να αφαιρεθούν σαν ξένο σώμα.
Είναι μια βίαιη αλλά και πολύ ανθρώπινη αλληγορία. Μιλάει για την ανάγκη της κοινωνίας να διορθώσει ό,τι δεν χωρά στα στενά της όρια  ακόμη κι αν αυτό το “κάτι” είναι η ψυχή. Με τον Tennessee Williams συνδέεται βαθιά, γιατί ο ίδιος βίωσε από πρώτο χέρι αυτή την απόπειρα διόρθωσης, την τραγική λοβοτομή της αδερφής του Rose. Αυτή η πληγή τον σημάδεψε για πάντα και τροφοδότησε τη γραφή του».

Καλείστε -εσείς και οι συμπρωταγωνίστριές σας, Γεωργία Καραμέρου και Μαρίνα Κονταρίνη- να αναδείξετε τρεις εμβληματικές θεατρικές ηρωίδες και, παράλληλα, σκηνοθετείτε. Ποιες είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίσατε τόσο ερμηνευτικά, όσο και σκηνοθετικά;

«Το να αναδείξουμε τρεις τόσο εμβληματικές ηρωίδες του Tennessee Williams, ενώ ταυτόχρονα καθεμία από εμάς είχε έναν διπλό ρόλο στην παράσταση ήταν μια πραγματικά απαιτητική αλλά και βαθιά δημιουργική διαδικασία.
Η Μαρίνα, πέρα από την ερμηνεία της, είχε αναλάβει  και την επιμέλεια της δραματουργίας, οργάνωσε και συνέδεσε τα κείμενα, τις φωνές των ηρωίδων και τα αποσπάσματα της Rose σε ένα ενιαίο, ζωντανό θεατρικό σώμα.
Η Γεωργία, ως ηθοποιός αλλά και χορογράφος–κινησιολόγος, διαμόρφωσε τη σωματική γλώσσα της παράστασης. Και αυτό ήταν καθοριστικό, γιατί η δουλειά μας βασίζεται πάνω στη διπλωματική μου έρευνα -αν μπορεί ο ρεαλισμός να γεννηθεί μέσα από σωματικές τεχνικές. Κι εγώ, μέσα στον διπλό ρόλο της ηθοποιού και της σκηνοθέτιδας, έπρεπε να κινούμαι διαρκώς ανάμεσα στο “μέσα” και το “έξω” της σκηνής, να βιώνω τον κόσμο των ηρωίδων και, παράλληλα,  να διατηρώ το συνολικό βλέμμα, την ισορροπία και τη δομή της παράστασης. Η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν να κρατήσουμε τρία διαφορετικά σύμπαντα  -της Blanche, της Laura και της Catherine-  ενωμένα με την Rose Williams, χωρίς να χαθεί η ιδιαιτερότητα καθεμιάς. Τελικά, εκεί όπου υπήρχαν δυσκολίες, γεννήθηκε και η δύναμη της παράστασης».

Υπάρχουν κοινά στοιχεία που ανακαλύψατε ότι έχετε με την ηρωίδα που υποδύεστε;
«Νομίζω πως το πιο ισχυρό κοινό στοιχείο που ανακάλυψα με τη Blanche είναι η ευαισθησία της  όχι ως αδυναμία, αλλά ως τρόπος αντίληψης του κόσμου. Η Blanche βλέπει τα πάντα πιο έντονα, το φως, τους ανθρώπους, τις απώλειες, τις μικρές χαρές. Αυτή η υπεραισθησία, που συχνά την πληγώνει, είναι και η πηγή της φαντασίας της, της τρυφερότητάς της, του πάθους της για ομορφιά. Κάπου εκεί αναγνώρισα κι εμένα. Την ανάγκη να προστατέψεις την ψυχή σου όταν γύρω σου τα πράγματα γίνονται σκληρά, το ένστικτο να σώζεσαι μέσα από το όνειρο, χωρίς όμως να ξεχνάς την αλήθεια καθώς και την προσπάθεια να παραμείνεις ανοιχτή, ακόμη κι όταν πληγώνεσαι. Δεν ταυτίζομαι μαζί της αλλά καταλαβαίνω βαθιά τον τρόπο που αγαπά, που φοβάται και που προσπαθεί να κρατήσει αξιοπρέπεια μέσα σε έναν κόσμο που συχνά δεν συγχωρεί την ευαισθησία. Αυτό ήταν το πιο δυνατό σημείο επαφής μας, η ευαισθησία που γίνεται δύναμη, ακόμη κι όταν μοιάζει εύθραυστη».

Αρχίσατε να δημιουργείτε την παράσταση για τις ανάγκες του μεταπτυχιακού σας πάνω στις σωματικές μεθόδους των Viewpoints και Tadashi Suzuki. Στην τελική της μορφή η παράσταση τις χρησιμοποιεί;  Και ποια νέα στοιχεία προσθέσατε;

«Ναι, η παράσταση ξεκίνησε από τη μεταπτυχιακή μου έρευνα πάνω στα  Viewpoints και της μεθόδου  Tadashi Suzuki, και στην τελική της μορφή εξακολουθεί να στηρίζεται πραγματικά πάνω σε αυτές. Ήταν η βάση μας,   ο τρόπος που μπήκαμε στις ηρωίδες, που χτίσαμε τον ρυθμό, την ενέργεια, τον κόσμο τους. Αυτό που με ενδιέφερε περισσότερο ήταν να δω αν ο ρεαλισμός μπορεί να γεννηθεί μέσα από το σώμα. Όχι από τη σκέψη  των  ηθοποιών, αλλά από το πώς στέκεται, πώς αναπνέει, πώς μετατοπίζεται στον χώρο. Κι αυτό, τελικά, έγινε ο πυρήνας της δουλειάς μας· οι ηρωίδες να είναι αληθινές όχι μέσα από την ψυχολογική οδό, αλλά μέσα από μια ζωντανή, σωματική αλήθεια. Στη συνέχεια, προσθέσαμε και νέα στοιχεία. Δημιουργήσαμε ένα κοινό ηχητικό μοτίβο που λειτουργεί σαν μνήμη  και εντάξαμε και τη θεατρική μορφή της Rose, της αδερφής του Tennessee Williams, που συνδέει και τις τρεις ηρωίδες. Ουσιαστικά, η παράσταση έγινε ένας τόπος όπου η έρευνά μου πήρε σάρκα και οστά και, ταυτόχρονα, εξελίχθηκε σε κάτι πιο ανθρώπινο, πιο τρυφερό και πιο άμεσο από αυτό που φανταζόμουν στην αρχή».

Η πρεμιέρα της παράστασης δόθηκε και οι κριτικές ήταν θετικότατες. Εσείς, όμως τι εισπράξατε; Γιατί πιστεύετε ότι κάποιος θα προτείνει την παράσταση;

«Αυτό που εισέπραξα περισσότερο από την πρεμιέρα ήταν ότι ο κόσμος γνώρισε, ίσως για πρώτη φορά, την άγνωστη ιστορία της Rose Williams· της γυναίκας που σημάδεψε τόσο βαθιά τον Tennessee Williams. Πολλοί δεν γνώριζαν την απάνθρωπη λοβοτομή που της έγινε, ούτε το πόσο αυτό το τραύμα έγινε το υπόγειο ρεύμα που γέννησε τις μεγαλύτερες ηρωίδες του.
Και όταν το κοινό συνειδητοποίησε αυτή τη σύνδεση, είδα στα μάτια τους κάτι σαν αποκάλυψη· ότι πίσω από αυτές τις μυθικές γυναίκες κρύβεται ένας πραγματικός άνθρωπος που χάθηκε. Πιστεύω ότι κάποιος θα προτείνει την παράσταση ακριβώς γι’ αυτό. Γιατί μέσα από τη δική μας προσέγγιση, ο θεατής δεν βλέπει μόνο τη Blanche, τη Laura ή την Catherine. Βλέπει και τη Rose. Βλέπει την αδικία, τη σιωπή, την ευαισθησία που δεν προστατεύτηκε ποτέ. Και μέσα από αυτό, φωτίζονται με έναν πιο ανθρώπινο τρόπο οι ηρωίδες του Williams·  δεν είναι απλώς τραγικές, αλλά γυναίκες που κουβαλούν ένα βάθος και μια τρυφερότητα που έρχονται κατευθείαν από τη ζωή της Rose. Νομίζω αυτό αγγίζει τον κόσμο. Τους κάνει να δουν πίσω από τον θρύλο και να συνδεθούν με την αλήθεια».

Έχετε μελετήσει βαθιά το έργο και τη ζωή τού Tennessee Williams· ποια ερώτηση θα του απευθύνατε αν  τον είχατε απέναντί σας;

«Θα τον ρωτούσα αν, τελικά, συγχώρεσε τον εαυτό του. Ο Williams κουβαλούσε ένα τεράστιο βάρος ενοχής για τη Rose και για τον τρόπο που την αντιμετώπισε η οικογένεια. Θα ήθελα να ξέρω αν κατάφερε ποτέ να κοιτάξει πίσω χωρίς πόνο.
Και, ίσως, θα του έλεγα  ότι η Rose δεν χάθηκε. Ζει μέσα από τις ηρωίδες του  και από όλες τις γυναίκες που τις ενσαρκώνουμε».

Η  παράσταση έχει ακόμη μέλλον· υπάρχουν, ωστόσο,  άλλα projects που δουλεύετε ή μελλοντικοί στόχοι;

«Η παράσταση έχει ακόμα μέλλον και, μάλιστα, έχει προταθεί να συμμετάσχει στο Φεστιβάλ FLΙPT στη Fara in Sabina στην Ιταλία, κάτι που μας χαροποιεί πολύ. Παράλληλα, συμμετέχω στο ερευνητικό έργο Θυμέλη, ένα Δυναμικό Πολυμεσικού λεξικό Ανοιχτής Πρόσβασης για τις  Παραστατικές Τέχνες στην Ελλάδα με φορέα υλοποίησης το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Εκεί συμβάλλω στην καταγραφή λημμάτων και τη διάδοση όρων και τεχνικών, φέρνοντας πιο κοντά τη θεωρία με την πράξη. Ο στόχος μου είναι να συνεχίσω να δημιουργώ, να ερευνώ και να μοιράζομαι τη δουλειά μου μέσα από projects που αναδεικνύουν  νέες μορφές παράστασης».

Ταυτότητα παράστασης

Σκηνοθεσία: Μαρία Κατσιώνη

Δραματουργική διασκευή: Mαρίνα  Κονταρίνη

Κίνηση – Σωματική Σύνθεση: Γεωργία Καραμέρου

Σκηνικό: Επιμέλεια ομάδας

Επιμέλεια κοστουμιών : Joanna Misseli

Μουσική – Επιμέλεια Φωτισμών: Χρήστος Αντωνακόπουλος

Φωτογραφίες : George Atsalis

Επί σκηνής: Γεωργία Καραμέρου, Μαρία Κατσιώνη, Μαρίνα Κονταρίνη

Δημόσιες σχέσεις -Επικοινωνία : Δημήτρης Λαζάρου

Eισιτήρια: www.more.com

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.