Η εφαρμογή ταχύτερων αποσβέσεων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας λόγω της υλοποίησης νέων επενδύσεων μέσω της ενισχυμένης ρευστότητας, με θετικές επιδράσεις στο ΑΕΠ, στα δημόσια έσοδα αλλά και στην απασχόληση, καλύπτοντας το «επενδυτικό κενό» που παρατηρείται στη χώρα μας, λόγω της ακαμψίας που επιβάλει το υπάρχον ρυθμιστικό πλαίσιο, ειδικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σύμφωνα με σχετική μελέτη του Εργαστηρίου Βιομηχανικής & Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας.
Στον αγώνα δρόμου που επιδίδονται πλέον οι ευρωπαϊκές χώρες προκειμένου να κρατήσουν ζωντανές τις βιομηχανίες τους, το θέμα των επιταχυνόμενων αποσβέσεων εξελίσσεται σε αιχμή του δόρατος, όπως δείχνουν οι σχετικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και των κρατών-μελών μεμονωμένα. Και αυτό γιατί όπου το μέτρο έχει εφαρμοστεί είχε θετικά αποτελέσματα.
Από τη σύγκριση με άλλες χώρες αναδεικνύεται η ανάγκη η Ελλάδα να εξετάσει πιο ευέλικτα και ανταγωνιστικά εργαλεία πολιτικής, προκειμένου να στηρίξει ουσιαστικά την παραγωγική της βάση, καθώς το ισχύον νομικό πλαίσιο αποτελεί ανταγωνιστικό μειονέκτημα σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διατήρηση του σταθερού συντελεστή 10% στην Ελλάδα, ο οποίος απαιτεί μια πλήρη δεκαετία για την απόσβεση του εξοπλισμού, δημιουργεί ένα σημαντικό «επενδυτικό κενό» σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Όπως τονίζει ο επικεφαλής της μελέτης Καθηγητής Οικονομικής Αξιολόγησης Συστημάτων Τεχνολογίας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Σχολής Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ, Διευθυντή του Εργαστηρίου Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας και Επικεφαλής του Γραφείου Μεταφοράς Τεχνολογίας του ΕΜΠ, Άγγελος Τσακανίκας, «οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις παίζουν στρατηγικό ρόλο στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας, της βιομηχανικής βάσης της χώρας. Παράλληλα, δεν αποτελούν κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά αναβαλλόμενα έσοδα, η απώλεια των οποίων αντισταθμίζεται πλήρως από την αύξηση των επενδύσεων και τις πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στην οικονομία».
Επιχειρηματική ρευστότητα και δημόσια έσοδα – Επανεπένδυση ρευστότητας κατά 50% και 70%
Οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις μπορούν να ενισχύσουν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων στην αρχή του επενδυτικού κύκλου, δηλαδή ακριβώς τη στιγμή που λαμβάνονται οι πιο κρίσιμες αποφάσεις για νέο εξοπλισμό, τεχνολογική αναβάθμιση και αύξηση παραγωγικής δυναμικότητας. Η εφαρμογή τους επιφέρει θετικές επιδράσεις περίπου 504 εκατ. ευρώ στο ΑΕΠ από την υλοποίηση νέων επενδύσεων, άνω των 158 εκατ.ευρώ στα δημόσια έσοδα, αλλά και σημαντική επιρροή στην ανάπτυξη της απασχόλησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, υιοθετούνται οι υποθέσεις ότι το 50% και το 70% αντίστοιχα της πρόσθετης ρευστότητας που δημιουργείται λόγω των ταχύτερων αποσβέσεων κατευθύνεται σε νέες παραγωγικές επενδύσεις, με απόσβεση 7ετίας (Σενάριο Α) και 5ετίας (Σενάριο Β). Αυτό μπορεί να αποτελέσει και προϋπόθεση για την εφαρμογή τους, μιας και η υλοποίηση νέων επενδύσεων συμβάλει στην τόνωση της εγχώριας ζήτησης.
Με βάση τις οικονομικές επιδράσεις από επανεπένδυση της νέας ρευστότητας κατά 50% η επίδραση στο ΑΕΠ – δηλαδή το άθροισμα της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας και των φόρων επί της παραγωγής- από την υλοποίηση των νέων επενδύσεων εκτιμάται σε περίπου 313 εκατ.ευρώ σωρευτικά σε σταθερές τιμές του 2024, σε χρονικό ορίζοντα επταετίας. Αυξάνεται σε 504 εκατ.ευρώ σωρευτικά στο σενάριο όπου η περίοδος απόσβεσης είναι η πενταετία.
Με βάση τις οικονομικές επιδράσεις από επανεπένδυση της νέας ρευστότητας κατά 70% η δυνατότητα ταχύτερης απόσβεσης πάγιου εξοπλισμού οδηγεί σε μεγαλύτερη οικονομικό όφελος. Στην περίπτωση αυτή, η επίδραση στο ΑΕΠ από την υλοποίηση των νέων επενδύσεων εκτιμάται σε περίπου 452 εκατ. ευρώ σωρευτικά σε σταθερές τιμές του 2024, σε χρονικό ορίζοντα επταετίας. Αυξάνεται σε 725 εκατ. ευρώ σωρευτικά στο σενάριο όπου η περίοδος απόσβεσης είναι η πενταετία.
Τι ισχύει στην Ελλάδα
Σήμερα, στην Ελλάδα, οι αποσβέσεις για μηχανήματα και μηχανολογικό εξοπλισμό πραγματοποιούνται με σταθερό ετήσιο συντελεστή, με αποτέλεσμα μια βιομηχανική επένδυση να απαιτεί έως και 10 έτη για να αποσβεστεί πλήρως – ενώ η διάρκεια ζωής του εξοπλισμού σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να έχει παρέλθει.
Το πλαίσιο αυτό, όπως αναδείχθηκε στη μελέτη, μπορεί να λειτουργεί ανασταλτικά για επιχειρήσεις με υψηλές κεφαλαιουχικές δαπάνες, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους χρηματοδότησης, ενεργειακών πιέσεων και διεθνούς ανταγωνισμού. Η «ακαμψία» του ελληνικού χρονοδιαγράμματος γίνεται περισσότερο εμφανής σε περιπτώσεις συγκρίσεων με χώρες υψηλής αναπτυξιακής δυναμικής.
Επίσης το ισχύον θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα αντιμετωπίζει τις επιταχυνόμενες αποσβέσεις όχι ως ένα οριζόντιο, αναπτυξιακό εργαλείο άσκησης βιομηχανικής πολιτικής, αλλά ως ένα αποκλειστικό προνόμιο που απευθύνεται σε ελάχιστους επενδυτικούς ομίλους. Το γεγονός αυτό αφήνει εκτός κάδρου τη συντριπτική πλειονότητα των υπόλοιπων, πιο «απλών» ιδιωτικών επιχειρηματικών επενδύσεων και κυρίως τη μικρομεσαία μεταποιητική βιομηχανία, η οποία, στερούμενη ανάλογων εργαλείων αυτοχρηματοδότησης και ταχείας ανάκτησης του κεφαλαιακού της κόστους, παραμένει εγκλωβισμένη στο ανταγωνιστικό μειονέκτημα της δεκαετούς γραμμικής απόσβεσης.
Διεθνείς πρακτικές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη Σύσταση (ΕΕ) 2025/1307 καλεί τα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν, μεταξύ άλλων, το μέτρο των επιταχυνόμενων αποσβέσεων. Σε χώρες-μέλη της ΕΕ καταγράφονται παρεμβάσεις και κίνητρα με στόχο την επιτάχυνση παραγωγικών επενδύσεων. Στην Γαλλία οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις ήταν μεταξύ των παρεμβάσεων για την τόνωση επενδύσεων (suramortissement). Σε αυτές περιλαμβάνονται ο εξοπλισμός για έρευνα και ανάπτυξη, και επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας (π.χ. για την εξοικονόμηση ενέργειας ή την παραγωγή από ΑΠΕ).
Στην Φινλανδία ο συντελεστής φορολογικής απόσβεσης αυξήθηκε για την περίοδο 2020- 2023, μέτρο το οποίο επεκτάθηκε έως το 2025.
Στην Γερμανία, στο πλαίσιο του «Ενισχυτικού Πακέτου Επενδύσεων» δίνεται η δυνατότητα στις επιχειρήσεις να απομειώνουν έως και το 30% των επενδύσεων σε κινητά περιουσιακά στοιχεία κάθε χρόνο για αγορές που θα πραγματοποιηθούν από τον Ιούλιο του 2025 έως τα τέλη Δεκεμβρίου του 2027.
Στην Ολλανδία η αύξηση του ετήσιου ποσοστού απόσβεσης εντάσσονταν στο πλαίσιο ενίσχυσης των επενδύσεων από μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε πράσινες τεχνολογίες (VAMIL – Vervroegde Afschrijving Milieu-investeringen).
Στην Πορτογαλία, οι αποσβέσεις υπολογίζονται με βάση συντελεστές γραμμικής απόσβεσης, ωστόσο δίνεται η δυνατότητα χρήσης της φθίνουσας μεθόδου απόσβεσης.
Στην Κροατία και στην Μάλτα οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις έχουν εφαρμογή για βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους γραφείων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι εταιρείες αποσβένουν τις επενδύσεις ακολουθώντας το τυπικό πρόγραμμα του Τροποποιημένου Συστήματος Επιταχυνόμενης Ανάκτησης Κόστους (MACRS).
Η Αυστραλία ήταν από τις πρώτες χώρες όπου οι ταχύτερες αποσβέσεις εφαρμόστηκαν για την στήριξη των επιχειρήσεων από τις επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19.
Η κυβέρνηση της Νέας Ζηλανδίας στον Προϋπολογισμό του 2025, εισήγαγε φορολογικές ρυθμίσεις, μεταξύ των οποίων, το μέτρο «Investment Boost” όπου δίνει τη δυνατότητα εφαρμογής ταχύτερων αποσβέσεων για νέα πάγια περιουσιακά στοιχεία. Στην Νότια Κορέα οι ταχύτερες αποσβέσεις αφορούν σε επενδύσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας, και ειδικότερα για σχετικό εξοπλισμό που αποκτήθηκε το φορολογικό έτος 2023.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
