Ένα σημαντικό crash test για τις προοπτικές του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου ξεκινά σήμερα, με την πρώτη ετήσια δημοπρασία δυναμικότητας από τον ΔΕΣΦΑ υπό το νέο καθεστώς που συμφωνήθηκε προ μηνών με την Κομισιόν.
Η δημοπρασία αφορά κρίσιμα σημεία της νότιας αφετηρίας του Διαδρόμου, όπως το Σιδηρόκαστρο και η Αμφιτρίτη, δεδομένου ότι το πρώτο αποτελεί βασική έξοδο προς τη Βουλγαρία, ενώ η δεύτερη συνδέεται με την είσοδο ποσοτήτων LNG από το FSRU Αλεξανδρούπολης στο ελληνικό σύστημα. Πηγές του Διαχειριστή περιγράφουν τη διαδικασία ως σημαντικό ορόσημο και ως άσκηση κομβικής σημασίας για να αποτυπωθεί στην πράξη η δυναμική του κοινού project, σημειώνοντας ότι ασφαλής εικόνα για το εμπορικό ενδιαφέρον αναμένεται έως την Τετάρτη.
Μετά την ολοκλήρωση της δημοπρασίας για το ετήσιο προϊόν, θα ακολουθήσει, τον Αύγουστο, η δημοπρασία για τα τριμηνιαία προϊόντα και, τον Σεπτέμβριο, για τα μηνιαία. Στόχος είναι την 1η Οκτωβρίου, οπότε και ξεκινά το νέο έτος αερίου, ο Κάθετος Διάδρομος να έχει εγκαθιδρυθεί ως μια κανονικοποιημένη και αναγνωρίσιμη διαδρομή φυσικού αερίου, δίπλα στις αντίστοιχες του Βορρά.
Το εγχείρημα φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί τις υφιστάμενες βόρειες και βορειοδυτικές οδεύσεις όσον αφορά τον εφοδιασμό της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης με LNG, αμερικανικής κυρίως προέλευσης. Σήμερα, σημαντικό μέρος της τροφοδοσίας της περιοχής περνά από τον άξονα της Γερμανίας και τις διασυνδέσεις της με την Κεντρική Ευρώπη, από τις υποδομές της Πολωνίας και των χωρών της Βαλτικής, καθώς και από τον τερματικό σταθμό στο Krk της Κροατίας.
Εντατικές διαβουλεύσεις
Προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο, απαιτήθηκαν πολύμηνες, εντατικές διαβουλεύσεις με τις κυβερνήσεις και τους Διαχειριστές των χωρών του Διαδρόμου, ώστε τα τέλη διέλευσης (ταρίφες) να μειωθούν σε επίπεδα που καθιστούν το έργο εμπορικά βιώσιμο. Χρειάστηκε, επίσης, να αρθούν οι ρυθμιστικές ενστάσεις της Κομισιόν, η οποία, αν και έχει συμπεριλάβει το έργο στις οκτώ ευρωπαϊκές «ενεργειακές λεωφόρους», έθετε ζήτημα συμβατότητας του προηγούμενου μοντέλου προσωρινών εκπτώσεων με το ευρωπαϊκό πλαίσιο περί τιμολόγησης και ανταγωνισμού.
Το πράσινο φως άναψε τελικά στα τέλη Μαρτίου στην Αθήνα, υπό την πίεση και του αμερικανικού παράγοντα, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ έχουν αναδειχθεί στον βασικό προμηθευτή LNG της Ευρώπης, αλλά και υπό το πρίσμα της ευρωπαϊκής απόφασης για πλήρη απομάκρυνση από το ρωσικό αέριο εντός του 2027 – απόφαση που εάν υλοποιηθεί καθιστά αναγκαίες όλες τις διόδους εφοδιασμού της ηπείρου. Τότε συμφωνήθηκε και το νέο μοντέλο δημοπρασιών, που ευθυγραμμίζεται με το ρυθμιστικό πλαίσιο της Ε.Ε. και προβλέπει πλήρες φάσμα προϊόντων δυναμικότητας – ημερήσιων, μηνιαίων, τριμηνιαίων και ετήσιων.
Συγκρατημένη αισιοδοξία
Ως προς το αναμενόμενο εμπορικό ενδιαφέρον για τη σημερινή δημοπρασία, πηγές του Διαχειριστή εξέφραζαν, λίγα εικοσιτετράωρα πριν από την εκκίνηση της διαδικασίας, συγκρατημένη αισιοδοξία, χωρίς πάντως να διακινδυνεύουν εκτίμηση για το ποσοστό της προσφερόμενης δυναμικότητας που θα κατοχυρωθεί. Προ ημερών, ωστόσο, υψηλόβαθμες πηγές από τον κλάδο της εμπορίας ανέφεραν ότι η δέσμευση του 30% θεωρείται εύκολα επιτεύξιμος στόχος, δεδομένου ότι τα τελευταία τρία χρόνια το 25% της δυναμικότητας δεσμεύεται από τη βουλγαρική Bulgargaz, ενώ στη σημερινή δημοπρασία θα συμμετάσχει και η ΔΕΠΑ Εμπορίας.
Οι ίδιες πηγές σημείωναν, πάντως, ότι το αποτέλεσμα της ετήσιας δημοπρασίας δεν θα πρέπει να θεωρηθεί από μόνο του οριστικό κριτήριο για τη συνολική δυναμική του Διαδρόμου. Μέρος των χρηστών ενδέχεται να στραφεί σε προϊόντα μικρότερης διάρκειας, όπως τα τριμηνιαία και τα μηνιαία, παρότι τα ετήσια προσφέρουν, κατά κανόνα, χαμηλότερο μοναδιαίο κόστος. Και αυτό γιατί σε μια αγορά όπου οι εμπορικοί σχεδιασμοί επηρεάζονται έντονα από τον καιρό, τη ζήτηση και τις διακυμάνσεις των τιμών, η ευελιξία των βραχυπρόθεσμων δεσμεύσεων παραμένει για αρκετούς παίκτες πιο ελκυστική. Ως προς τη γεωγραφική παράμετρο, ενδιαφέρον δύνανται να εκδηλώσουν traders από αγορές καθ’ όλο το μήκος του άξονα, δεδομένου ότι ο Κάθετος Διάδρομος συνδέει, στον βασικό του κορμό, την Ελλάδα με την Ουκρανία μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
