Με αγωνία και μεγάλο ενδιαφέρον αναμένει ο κλάδος αλουμινίου της Ευρώπης τα νέα μέτρα της Επιτροπής που στόχο έχουν να βάλουν «φρένο» στη διαρροή σκραπ αλουμινίου εκτός Ε.Ε. και να ανακόψουν τις απώλειες πόρων που αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα του κλάδου.
Οι υψηλές τιμές των απορριμμάτων αλουμινίου σε συνδυασμό με τους υψηλούς όγκους των εξαγωγών scrap της Ένωσης, αλλά και η έλλειψη στρατηγικής από την Ευρώπη για περιορισμό αθέμιτων πρακτικών από χώρες και στρέβλωση της αγοράς θέτουν σε κίνδυνο όχι μόνο την οικονομική βιωσιμότητα του τομέα αλουμινίου της Ε.Ε. αλλά και τους περιβαλλοντικούς στόχους, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ασφάλειά της λόγω του κινδύνου αυξημένων εξαρτήσεων από τις πηγές εισαγωγής βωξίτη/αλουμινίου.
Ήδη ο κλάδος παραγωγής αλουμινίου βρίσκεται αντιμέτωπος με την έλλειψη οικονομικά προσιτών εισροών scrap αλουμινίου και αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες. Λόγω αυτού παρατηρείται αναστολή επενδύσεων στην ανακύκλωση.
Περίπου 30 εταιρείες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 65% της ικανότητας ανακύκλωσης αλουμινίου, αντιμετωπίζουν δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Αυτό σημαίνει ότι, εάν η Ε.Ε. δεν αναλάβει δράση για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να μην υπάρχουν επαρκή διαθέσιμα απορρίμματα αλουμινίου και η βιομηχανία του κλάδου της Ε.Ε. να καταστεί μη βιώσιμη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Στρατηγική πρωτοβουλία
Στο πλαίσιο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην πρόσκληση υποβολής στοιχείων για τη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση επαρκούς διαθεσιμότητας απορριμμάτων αλουμινίου στην αγορά της Ένωσης. Η Επιτροπή συγκέντρωσε τις θέσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη μέσω σχετικής διαβούλευσης που ολοκληρώθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2026. Από δω και πέρα, αναμένεται να καταρτίσει έγγραφο εργασίας, το οποίο θα περιλαμβάνει ένα οικονομικό μοντέλο που θα αναλύει διάφορα σενάρια και τον αντίκτυπό τους στην αλυσίδα εφοδιασμού αλουμινίου της Ε.Ε και πριν από το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 η Επιτροπή θα υποβάλει συνοπτική πραγματολογική έκθεση.
Όπως τονίζουν στη «Ν» στελέχη του χώρου, η πρωτοβουλία αυτή καθίσταται μείζονος σημασίας. Πρόκειται για μια στρατηγική κίνηση στο πλαίσιο του διεθνούς ανταγωνισμού για την εξασφάλιση των Κρίσιμων Ορυκτών Πρώτων Υλών. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση του Ευάγγελου Μυτιληναίου, κατά την πρόσφατη ομιλία του από τη θέση του προέδρου της European Metals (πρώην Eurometaux), «χαιρετίζουμε τα επικείμενα μέτρα για τις εξαγωγές scrap αλουμινίου και καλούμε την Επιτροπή να εξετάσει με την ίδια κατεπείγουσα λογική το πρόβλημα και για τον χαλκό». Να σημειωθεί πως ο Τομέας Μεταλλουργίας της METLEN θέτει τις βάσεις για μια 100% βιώσιμη και πράσινη βιομηχανική δραστηριότητα. Η εταιρεία προχωρά στην παραγωγή κραμάτων αλουμινίου υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών μέσω επανάτηξης scrap αλουμινίου, το οποίο προέρχεται από όλα τα στάδια της παραγωγής αλουμινίου.
Σύμφωνα με τον Δρ Κωνσταντίνο Λασκαρίδη, Διευθυντή Ορυκτών Πόρων και Μεταλλευτικής ΕΑΓΜΕ (Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, πρώην ΙΓΜΕ), «το σκραπ αλουμινίου δεν είναι απόβλητο — είναι στρατηγικό περιουσιακό στοιχείο για την Ευρώπη. Η στοχευμένη διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη λήψη νέων μέτρων που θα περιορίσουν τη «διαρροή» αλουμινένιου σκραπ εκτός Ε.Ε. ολοκληρώθηκε στις 31 Ιανουαρίου 2026. Η συμμετοχή όλων είναι καθοριστική, καθώς θα διαμορφώσει το REsourceEU που αναμένεται το 2ο τρίμηνο του 2026». Στην ερώτηση γιατί το θέμα είναι κρίσιμο, ο κ. Λασκαρίδης απαντά πως «το Critical Raw Materials Act κατατάσσει το «βωξίτη/αλουμίνα/αλουμίνιο» ως στρατηγική και κρίσιμη πρώτη ύλη. Και ο πιο άμεσος τρόπος να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα είναι ένας: να κρατήσουμε το αλουμινένιο σκραπ εντός Ευρώπης και μέσα στον κύκλο παραγωγής. Πρέπει να έχουμε υπόψην μας δύο δεδομένα που δεν αγνοούνται, το αλουμίνιο ανακυκλώνεται απεριόριστα, χωρίς απώλεια ιδιοτήτων, η ανακύκλωση εξοικονομεί ~95% ενέργειας σε σχέση με την πρωτογενή παραγωγή. Κι όμως, την ώρα που η ευρωπαϊκή ζήτηση αυξάνεται και η ανάγκη για χαμηλού άνθρακα μέταλλο είναι καίρια (δίκτυα, μεταφορές, καθαρές τεχνολογίες), υψηλής ποιότητας σκραπ συνεχίζει να φεύγει εκτός Ε.Ε.».
Αναφορικά με το τι πρέπει να πετύχει ένα αποτελεσματικό REsourceEU, ο Διευθυντής Ορυκτών Πόρων και Μεταλλευτικής ΕΑΓΜΕ, επισημαίνει πως είναι σημαντικές οι επενδύσεις σε ευρωπαϊκή δυναμικότητα διαλογής, προεπεξεργασίας και ανάτηξης — με ανταγωνιστική καθαρή ενέργεια. Επίσης απαιτούνται κοινά πρότυπα και ψηφιακή ιχνηλασιμότητα για ασφαλή και αποτελεσματική διασυνοριακή διακίνηση καθώς και ισορροπημένο πλαίσιο που υποστηρίζει συλλέκτες, ανακυκλωτές, παραγωγούς και τελικούς χρήστες». Και ο κ. Λασκαρίδης καταλήγει λέγοντας πως «το σκραπ αλουμινίου είναι κυριαρχία».
Απώλειες πόρων και λουκέτα εργοστασίων
Ο κλάδος παραγωγής αλουμινίου της Ε.Ε. τονίζει ότι η παραγωγή αλουμινίου μπορεί να καλύψει μόνο το 52% της εγχώριας ζήτησης στην Ε.Ε., αλλά έως και το 43% της εν λόγω ζήτησης καλύπτεται μέσω της ανακύκλωσης απορριμμάτων μετάλλων. Οπότε καθίσταται σαφές πόσο σημαντικό είναι ή διατήρηση του αποθέματος scrap αλουμινίου εντός των τειχών της Ε.Ε. Ταυτόχρονα, με την αυξανόμενη ζήτηση από τον τομέα των τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τον τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων και από τον αεροδιαστημικό τομέα, η ζήτηση αλουμινίου αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά στην Ε.Ε. έως το 2050. Το αλουμίνιο, δεδομένης της σημασίας του ως βασικού υλικού για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση της Ε.Ε., έχει αναγνωριστεί ως στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο του CRM Act.
Με βάση τα στοιχεία της διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι εξαγωγές απορριμμάτων αλουμινίου της Ε.Ε. έχουν αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Το 2024 ανήλθαν σε 1,2 εκατομμύρια τόνους, δηλαδή αυξήθηκαν κατά 66% σε σχέση με τους όγκους του 2014 και κατά 50% σε σχέση με τους όγκους του 2019. Η αύξηση του όγκου των εξαγωγών απορριμμάτων αλουμινίου της Ε.Ε. οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση των παγκόσμιων τιμών και της ζήτησης για απορρίμματα μετάλλων. Ορισμένες χώρες μάλιστα εφαρμόζουν αθέμιτες επιδοτήσεις για τη στήριξη των οικείων βιομηχανιών ανακύκλωσης και παραγωγής μετάλλων, οι οποίες επιτρέπουν στους τοπικούς παραγωγούς να καταβάλλουν υψηλότερες τιμές για απορρίμματα μετάλλων.
Οι τιμές των απορριμμάτων αλουμινίου έχουν αυξηθεί κατά σχεδόν 80% από το 2019, από 1.171 ευρώ ανά τόνο το 2019 σε 2.091 ευρώ ανά τόνο τον Σεπτέμβριο του 2025, με τα απορρίμματα μετάλλων να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου (LME) στο 93% της τιμής των τελικών προϊόντων (πλινθωμάτων). Αυτό σημαίνει ότι η δραστηριότητα μετατροπής απορριμμάτων μετάλλων σε τελικό προϊόν (πλινθώματα) καθίσταται μη επικερδής, καθώς η τιμή των πλινθωμάτων αλουμινίου βασίζεται στις τιμές του LME. Υπάρχουν επίσης στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η τιμή των ασιατικών απορριμμάτων αλουμινίου (για ορισμένους τύπους απορριμμάτων) είναι υψηλότερη από την τιμή στην Ε.Ε. Αυτές οι αυξήσεις των τιμών στα απορρίμματα αλουμινίου άσκησαν πτωτική πίεση στα περιθώρια κέρδους των παραγωγών αλουμινίου της Ε.Ε. (μεταλλουργεία και εγκαταστάσεις εξευγενισμού) που χρησιμοποιούν τα απορρίμματα αλουμινίου ως βασική εισροή, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την οικονομική τους βιωσιμότητα και ήδη έχουν βάλει λουκέτο ευρωπαϊκές βιομηχανίες αλουμινίου.
Χαρακτηριστικά
Το αλουμίνιο είναι το τρίτο πιο άφθονο χημικό στοιχείο στον πλανήτη μας, μετά το οξυγόνο και το πυρίτιο και το πιο άφθονο μέταλλο στο φλοιό της Γης. Υπολογίζεται ότι αποτελεί περίπου το 8% του βάρους του στερεού φλοιού της Γης. Το αλουμίνιο δεν βρίσκεται ελεύθερο στη φύση αλλά βρίσκεται ενωμένο σε πάνω από 270 διαφορετικά ορυκτά. Η κύρια πηγή για τη βιομηχανική παραγωγή του μετάλλου είναι ο βωξίτης. Το αλουμίνιο χαρακτηρίζεται ως το «πράσινο» μέταλλο που ικανοποιεί ταυτόχρονα τις τεχνολογικές αλλά και τις οικολογικές απαιτήσεις ως ένα σύγχρονο υλικό για πλήθος οικονομικών εφαρμογών (αυτοκινητοβιομηχανία, δόμηση, κατασκευές, συσκευασία, τεχνολογία, άμυνα, διαστημική).
Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του αλουμινίου είναι το χαμηλό του βάρος, η υψηλή αντοχή του στη διάβρωση, η λειτουργικότητα και η χαμηλή του τοξικότητα, το γεγονός ότι είναι εύπλαστο και ενεργειακά αποδοτικό καθώς ανακυκλώνεται σχεδόν κατά 100%, διατηρώντας ακέραια τα χαρακτηριστικά του μετά την ανακύκλωση χωρίς ποιοτική υποβάθμιση και μάλιστα με πολύ χαμηλό ενεργειακό κόστος ανακύκλωσης.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
