Skip to main content

Άρθρα

Κοινωνία

Γεωγραφία του Πόντου του Γεώργιου Δομνηνού: Τα βουνά, τα ποτάμια και οι άνθρωποι του νομού Τραπεζούντας στα τέλη του 19ου αιώνα

Ο Γεώργιος Δομνηνός ήταν λόγιος του 19ου αιώνα, φιλόλογος, πρόεδρος του Εκπαιδευτικού συλλόγου «Ξενοφών» της Τραπεζούντας που είχε ιδρυθεί από αποφοίτους του Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας το 1890, με σκοπό την …
Κοινωνία

Η πολιτική στάση του Ελευθέριου Βενιζέλου μετά τα γεγονότα της Γενοκτονίας

Ήταν Οκτώβρης του 1930. Οι αθηναϊκές εφημερίδες φιλοξενούσαν στα πρωτοσέλιδά τους πηχυαίους τίτλους με θριαμβευτικό περιεχόμενο για το Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας. «Όσοι από άωρο ή καθυστερούμενον συναισθηματισμό, είτε από παρελθοντικόν…
Κοινωνία

Οι μεταρρυθμίσεις του οθωμανικού κράτους πριν να ξεσπάσουν τα γεγονότα της Γενοκτονίας

Κατά το οθωμανικό δίκαιο οι υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διακρίνονταν σε δύο κατηγορίες: τους μωαμεθανούς και τους μη μωαμεθανούς. Οι μη μωαμεθανοί πάλι, διακρίνονταν και αυτοί σε δύο υποκατηγορίες: τους…
Κοινωνία

Βασιλίτσι Μεσσηνίας: Ένα ταξίδι – φόρος τιμής στους προγόνους των Ποντοηρακλειωτών και στους Μεσσήνιους ευεργέτες τους

Το Βασιλίτσι είναι ένα όμορφο παραδοσιακό χωριό του δήμου Πύλου-Νέστορος της Μεσσηνίας. Πήρε το όνομά του από έναν βοσκό, τον Βασίλειο Βασιλίτση που μετά από επανειλημμένες επιθέσεις πειρατών, αποφάσισε να…
Κοινωνία

Παύλος Τσιλογλανίδης: Οι χοροί μας είναι η ιστορία μας, ο πολιτισμός μας και η παλικαροσύνη μας (Μέρος Β΄)

Τελικά πόσοι είναι οι ποντιακοί χοροί; Εδώ έθεσες την ερώτηση του ενός εκατομμυρίου! Όλοι έχουν άποψη και οι απόψεις απέχουν μεταξύ τους όσο η Ανατολή από τη Δύση! Ο καθένας…
Κοινωνία

Η επίτροπος Λεμόνα, ο πρωτοψάλτης Γούτας και η πρεσβυτέρα Παλάσσα της Μητρόπολης Τραπεζούντας

Ψάχνοντας στα ψηφιακά αρχεία της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αισθανθήκαμε τυχεροί γιατί είχαμε την ευκαιρία να ξεφυλλίσουμε ένα τεύχος του περιοδικού Αστήρ του Πόντου. Για τους…
Κοινωνία

Πέτρος Σιδηρόπουλος: Το ταξίδι στον Πόντο δεν είναι ταξίδι αναψυχής. Είναι προσκύνημα σε ιερό τόπο (Μέρος Β’)

(Συνέχεια από το Α’ Μέρος) Ζούσε ο πατέρας σας όταν πήγατε για πρώτη φορά στα μέρη του; Ο πατέρας μου ήταν αθεράπευτα νοσταλγός της Πατρίδας. Σε όλη του τη ζωή…
Κοινωνία

Πέτρος Σιδηρόπουλος: Ο Καύκασος είναι «η κορυφή» του κόσμου

Το Κιουλαπέρτ είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά του Καρς. Ιδρύθηκε το 1829, μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1828-29. Από τους πρώτους αυτούς κατοίκους-ιδρυτές δυο- τρεις οικογένειες ήρθαν από την…
Κοινωνία

Το pontosnews.gr στο μπλόκο των αγροτών στο τελωνείο Ευζώνων

Οι αγώνες του αγροτικού κόσμου στη χώρα μας έχουν ιστορία. Από την εξέγερση του Κιλελέρ στις αρχές του προηγούμενου αιώνα μέχρι τις ημέρες μας έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι,…
Κοινωνία

Οικογένεια Τσιπόγλου: Οι διασημότεροι αρχιμεταλλουργοί από την ενορία των Ξοπολάντων (Αλεξοπολάντων) της Μικρής Τσίτης

Η οικογένεια των Τσιπόγλου, που κατάγονταν από την Μικρή Τσίτη της Χαλδίας, ήταν σύμφωνα με τον Γεώργιο Κανδηλάπτη (Κάνι) οι πιο διάσημοι αρχιμεταλλουργοί του Πόντου. Γενάρχης της ήταν ο Γεώργιος…
Κοινωνία

Μακρέσα, η Καρσλήσα καλομάνα: Η φύλακας-άγγελος της οικογένειας των Ιωαννιδάντων (Μέρος Β’)

Ο μικρός γιος της Μακρέσας είχε σπουδάσει φιλολογία στην Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και είχε υπηρετήσει την στρατιωτική του θητεία ως αξιωματικός του ελληνικού στρατού. Στον πόλεμο του 1940…
Κοινωνία

Παρθένα Φουντουκίδου-Ιωαννίδου: Μακρέσα, η Καρσλήσα καλομάνα (Μέρος Α’)

Μακρέσα στα ποντιακά σημαίνει η μακριά, η ψηλή γυναίκα. Αυτό το προσωνύμιο είχε η προγιαγιά μου που ήρθε πρόσφυγας στην Ελλάδα μαζί με άλλους Ποντίους από το Καρς το 1920.…
Κοινωνία

Από τον Ευρωπό του Κιλκίς σε όλον τον κόσμο: Η οικογένεια Κουμαρτζή με τις μικρασιατικές ρίζες ζωντανεύει την αρχαιοελληνική λύρα

Ο Ευρωπός του νομού Κιλκίς, ο οικισμός αυτός που κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια (3000 π.Χ.) και στόλισε το αρχαιολογικό μουσείο Κιλκίς με πολλές αρχαιολογικές μαρτυρίες μεταξύ των οποίων και…
Κοινωνία

Το Λύκειο της Παναγίας Γουμερά στη Χαλδία του Πόντου

Η σύνδεση της Εκκλησίας του Πόντου με την εκπαίδευση των ελληνοπαίδων και ελληνοκορασίδων είναι γνωστή και μη αμφισβητήσιμη. Κάθε μεγάλο ή μικρό εκπαιδευτικό ίδρυμα είχε μία μονή ή μία μητρόπολη…
Κοινωνία

Ανδρέας Αθανασιάδης: Ένας Καρσιώτης ψυχή τε και σώματι

Ο Ανδρέας Αθανασιάδης είναι ένας Καρσιώτης (όπως αυτοχαρακτηρίζεται) δάσκαλος και μαθηματικός που διδάσκει σε δημοτικά σχολεία του νομού Κοζάνης, όμως θα μπορούσε να διδάσκει σε φοιτητές στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της…
Κοινωνία

Παπα-Τύχων ο Αγιορείτης: Γλυκός ο Παράδεισος, αλλά θέλει κόπο πολύ

Δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε που προβαλλόταν από την τηλεόραση η πολύ επιτυχημένη και ψυχωφελής σειρά «Άγιος Παΐσιος – Από τα Φάρασα στον Ουρανό». Εντύπωση είχε σίγουρα κάνει σε…
Κοινωνία

Η Παναγία Σουμελά «ρίζωσε» και στο Πετρωτό της Θεσσαλονίκης

Ούτε τριάντα χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, στα σύνορα με το νομό Κιλκίς, υπάρχει το χωριό Πετρωτό. Εκεί κάτω από το βυζαντινό φρούριο του Αετού (ή φρούριο Πετρωτού) …
Κοινωνία

Ένα συγκινητικό γράμμα από τη Γιάλτα της Ρωσίας με αποστολέα έναν βιοπαλαιστή από την Ματσούκα

Ένα γράμμα ενδεικτικό της εποχής των μέσων του 19ου αιώνα διασώζει ο αείμνηστος δάσκαλος και λαογράφος από την Ζάβερα του Χαψίκιοϊ της Ματσούκας, γνωστός και ως «Παπαδιαμάντης της Ματσούκας», Γεώργιος…
Κοινωνία

Ι.Ν. Μεταμορφώσεως του Σωτήρος: Ο «Σωτηράκης» των Θεσσαλονικέων

Αν τύχει και περπατάτε στο κέντρο της Θεσσαλονίκης επί της Εγνατίας οδού και κατευθύνεστε προς τα Πανεπιστήμια, κάντε μια στάση για να παρατηρήσετε έναν βυζαντινό ναό αλλιώτικο από τους άλλους.…
Κοινωνία

Το κωδωνοστάσιο του μητροπολιτικού ναού της Τραπεζούντας και η σχέση του με το Ευαγγέλιο της Μεγάλης Τρίτης

Την ευαγγελική προτροπή «Γρηγορείτε», τη συναντάμε αρκετές φορές στο ιερό κείμενο του Ευαγγελίου διά στόματος των αγίων Αποστόλων Ματθαίου (Κεφ. ΚΕ΄13), Λουκά (Πραξ. Κ΄ 31) και Παύλου (Α΄ Κορ. ΙΣΤ΄13).…
Κοινωνία

Αλέξης Ιωαννίδης: O πρώτος πρόεδρος της κοινότητας Ευζώνων του νομού Κιλκίς (Μέρος Β’)

Ο Αλέξης Ιωαννίδης στο Καρς ήταν δάσκαλος, θα μπορούσε με μια εξάμηνη μετεκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης να αναβαθμίσει το ρωσικό πτυχίο του και να διδάξει στα σχολεία της Ελλάδας,…
Κοινωνία

Όταν οι Κοζάκοι έμπαιναν νικητές στην Τραπεζούντα το 1916, και οι Τούρκοι δοκίμασαν την «πικρή» προσφυγιά

Τον Φεβρουάριο του 1916 τα ρωσικά στρατεύματα αφού είχαν καταλάβει τις κωμοπόλεις του ανατολικού Πόντου όπως την Χόπα, την Άρχαβη, την Αθήνα στα παράλια, και το Ερζερούμ με το Ερζιγκιάν…
Κοινωνία

Θεοσκέπαστος: Tο ιστορικό μοναστήρι των Μεγαλοκομνηνών στον εξώστη της Τραπεζούντας

«Κατά την προς την πόλιν (Τραπεζούντα) εστραμμένην πλευράν του Φαιού λόφου, του Μιθρίου ονομασθέντος, δια το άλλοτε επ’ αυτού περιφήμου αγάλματος του Μίθρα, ίδρυται το μεν εντός σπηλαίου, το δ’…
Κοινωνία

Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου: Προ των πυλών η ισότιμη αναγνώρισή της από τη Μπούντεσταγκ στη Γερμανία

Την Πέμπτη που μας πέρασε, στις 19 Δεκεμβρίου στην Μπούντεσταγκ (Bundestag), στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο της Γερμανίας, συζητήθηκε και υπερψηφίστηκε από την πλειοψηφία των παρατάξεων της γερμανικής Βουλής το αίτημα της…
Κοινωνία

Ίμερα: Το πανέμορφο κεφαλοχώρι της Χαλδίας με τις πηγές και τα πολλά παρεκκλήσια

Η Ίμερα ή αλλιώς Γίμερα όπως ήταν ευρέως γνωστή στον Πόντο, είναι κτισμένη ψηλά, σε υψόμετρο που πλησιάζει τα 2.000 μέτρα και βρίσκεται ανάμεσα στην Τραπεζούντα και την Αργυρούπολη. Για…
Κοινωνία

Δύο σπάνιες φωτογραφίες της Παναγίας Σουμελά από το αρχείο της οικογένειας Λαμπάκη (ΑΟΛ)

Ο Γεώργιος Λαμπάκης υπήρξε ο πρώτος Έλληνας βυζαντινολόγος. Γεννήθηκε το 1854 στην Αθήνα και είχε καταγωγή από την Τήνο. Φοίτησε στη Ριζάρειο Σχολή και σπούδασε στη Θεολογική Σχολή Αθηνών. Συνέχισε…
Κοινωνία

Χριστιανάρτς: Ο μήνας Δεκέμβρης, ο μήνας «τη Χριστού»

Ο Δεκέμβριος ήταν ο δέκατος μήνας του χρόνου στο ρωμαϊκό ημερολόγιο που είχε ως αρχή τον Μάρτιο. Πήρε την ονομασία του από το λατινικό decem που σημαίνει δέκα. Στο αττικό…
Κοινωνία

Μακεδονία: Η γη που πολλοί πόθησαν αλλά δεν κατάφεραν να κλέψουν από την Ελλάδα

Το δεύτερο μισό του 19ου αι., όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε μετατραπεί σε «μεγάλο ασθενή», άνοιξε η πανσλαβική όρεξη για κάθοδο στη θερμή θάλασσα της Μεσογείου και ενεργοποιήθηκε παράλληλα η…
Κοινωνία

Ο Ταξιάρχης στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας: Τα μικρασιατικά παράλια κάτω από τις φτερούγες του

Ήταν Σεπτέμβρης του 2018 όταν βρέθηκα για διακοπές στη Λέσβο, σε αυτό το πανέμορφο και φιλόξενο νησί του βορειοανατολικού Αιγαίου όπου εγκαταστάθηκαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες της Αιολικής γης. Η ευγένεια…
Κοινωνία

Αϊβαλί, γλυκιά μου πατρίδα: Η μέρα που οι Αϊβαλιώτες έτρεχαν στο λιμάνι για να σωθούν – Η συγκλονιστική ιστορία με το βρέφος που έμεινε πίσω

Ήταν Αύγουστος του 1922 όταν τη μακάρια ηρεμία των Αϊβαλιωτών τάραξε μια είδηση: «Έσπασε το ελληνικό μέτωπο»! Ξαφνικά χάθηκε η γη κάτω από τα πόδια τους. Θαρρείς και οι βιγόνιες…
Κοινωνία

Έξι Αργυρουπολίται ένα μήνα εις τον Πόντον: Η επιστροφή στην Αργυρούπολη μετά από 32 έτη

Έι κιτί Αργυρούπολη. Εσύ που γέννησες άξια τέκνα. Για σένα έγραψαν τα παιδιά σου, μεταξύ των οποίων ο Γεώργιος Κανδηλάπτης-Κάνις και ο Δημοσθένης Οικονομίδης. Για σένα εξακολουθούν να γράφουν τα…
Κοινωνία

Τρυγομηνάς: Ο Οκτώβρης του τρύγου και των προετοιμασιών για το χειμώνα στον Πόντο

Ο δέκατος μήνας του ημερολογίου μας, ο μήνας Οκτώβριος, πήρε το όνομά του από το λατινικό October γιατί σύμφωνα με το ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο όγδοος μήνας στη σειρά. Οι…