Μιας και στο μυαλό του Ντόναλντ Τραμπ είναι αδύνατο να μαντέψει κανείς τι συμβαίνει (επιθυμία για συμφωνία ή ετοιμασία για χερσαία επέμβαση), οι αγορές κοιτούν για περισσότερες ενδείξεις στα Στενά του Ορμούζ. Δεν είναι όμως μόνο το αν περνά ή δεν περνά το πετρέλαιο από τα Στενά του Ορμούζ. Είναι το πότε θα σταματήσει να φτάνει. Και εκεί κρύβεται το πραγματικό παρασκήνιο της νέας ενεργειακής κρίσης.
Σύμφωνα με αναλυτές της JP Morgan, το σοκ που έχει ξεκινήσει εδώ και τέσσερις εβδομάδες δεν θα εκδηλωθεί ταυτόχρονα. Θα «ταξιδέψει». Από την Ανατολή προς τη Δύση. Με ρυθμό που δεν τον καθορίζει η παραγωγή, αλλά τα δεξαμενόπλοια.
Η τελευταία ουσιαστική ροή από τα Στενά καταγράφεται στις 28 Φεβρουαρίου – την ημέρα που ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκινούν τα πλήγματα στο Ιράν. Έκτοτε, η Τεχεράνη ακολουθεί μια «ελεγχόμενη» τακτική: δεν κλείνει πλήρως τη στρόφιγγα, αλλά την ανοίγει όσο χρειάζεται για να κρατά την πίεση ψηλά.
Και εδώ αλλάζει το παιχνίδι. Οι αγορές έχουν συνηθίσει να μετρούν το πετρέλαιο σε βαρέλια. Τώρα αρχίζουν να το μετρούν σε… ημέρες. Οι χρόνοι μεταφοράς γίνονται ο βασικός δείκτης. Με απλά λόγια: δεν είναι ότι λείπει ήδη το πετρέλαιο. Είναι ότι σταματά να ανανεώνεται.
Η Ασία είναι η πρώτη που το νιώθει. Τα φορτία που είχαν φύγει πριν την κρίση έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Ινδία και βορειοανατολική Ασία μπαίνουν ήδη σε φάση πίεσης, με κυβερνήσεις να περνούν σε mode εξοικονόμησης ενέργειας. Οι Φιλιππίνες κηρύσσουν κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης.
Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Στις αρχές Απριλίου, το κύμα μεταφέρεται στην Αφρική. Μέχρι τα μέσα του μήνα, η Ευρώπη θα αρχίσει να πληρώνει – όχι τόσο με ελλείψεις, όσο με εκρηκτικές τιμές και σκληρό ανταγωνισμό με την Ασία για κάθε διαθέσιμο φορτίο.
Οι ΗΠΑ, προς το παρόν, μένουν πιο προστατευμένες. Έχουν χρόνο – και δική τους παραγωγή. Αλλά και εκεί, το «ρολόι» γράφει. Το πιο ενδιαφέρον στο παρασκήνιο; Δεν μιλάμε για ένα σοκ που κορυφώνεται και τελειώνει. Μιλάμε για ένα κύμα που έρχεται σε φάσεις, «διαδοχικά». Κάθε περιοχή μπαίνει στην κρίση με καθυστέρηση – αλλά και με λιγότερα περιθώρια αντίδρασης.
Αυτό ακριβώς κάνει το σενάριο πιο επικίνδυνο. Γιατί οι αγορές δεν φοβούνται μόνο την έλλειψη. Φοβούνται την αβεβαιότητα στο timing. Και αυτή τη φορά, κανείς δεν ξέρει πότε ακριβώς θα φτάσει το επόμενο κύμα.
O ρόλος των τραπεζών
Μπορεί το βάρος της γεωπολιτικής κρίσης να πέφτει κυρίως στις πλάτες των ενεργοβόρων βιομηχανιών, αλλά στο Χρηματιστήριο Αθηνών το μεγαλύτερο κόστος επιβαρύνει τον τραπεζικό κλάδο, ο οποίος τίθεται στην πρώτη γραμμή άμυνας της διεθνούς μεταβλητότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο κλαδικός δείκτης έχει υποχωρήσει κατά σχεδόν -22% σε σχέση με τα πολυετή υψηλά του Φεβρουαρίου, χάνοντας το σύνολο των μέχρι πρότινος κερδών του 2026. Μάλιστα, αυτό μεταφράζεται σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ σε όρους κεφαλαιοποίησης.
Στις επιμέρους μετοχές, τη μεγαλύτερη «χασούρα» παρουσιάζει η Alpha Bank, η οποία υπολείπεται κατά -30% έναντι των πρόσφατων κορυφών, με την αντίστοιχη απόκλιση για τις Eurobank, Τρ. Πειραιώς και Εθνική Τράπεζα να υπολογίζεται σε τουλάχιστον -25%, -23% και -21%. Σε πιο λελογισμένα επίπεδα ακολουθούν οι Optima Bank και Τρ. Κύπρου, οι οποίες έχουν χάσει -15% και -16%.
Το γιατί συμβαίνει αυτό συνδέεται κυρίως με τον διεθνοποιημένο χαρακτήρα του μετοχολογίου των τραπεζών. Οι περισσότεροι μέτοχοι προέρχονται από το εξωτερικό, γεγονός που καθιστά τον κλάδο αρκετά ευάλωτο στις μεταπτώσεις των ευρωπαϊκών κι αμερικανικών αγορών. Αφού ένας, για παράδειγμα, Γερμανός επενδυτής πουλάει τις γερμανικές του μετοχές, γιατί να μην πουλήσει και τις ελληνικές του μετοχές;
Κάπως έτσι, οι τίτλοι των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, παρότι δεν έχουν άμεση συσχέτιση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, λειτουργούν ως τον θυροφύλακα -ή αν προτιμάτε τον… «μπράβο»- των εισαγόμενων ρευστοποιήσεων. Εξ ου και το γιατί συνήθως είναι αυτές που δίνουν τον τόνο της ημερήσιας επενδυτικής ψυχολογίας, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να ωφελούνται από τις ελκυστικές αποτιμήσεις, τα γενναιόδωρα μερίσματα, τα διαδοχικά deals, την ανθεκτική κερδοφορία, αλλά και την προοπτική αύξησης των επιτοκίων δανεισμού.
Το βλέμμα στο Αιγαίο
Την άμεση αντίδραση του υπουργού Ναυτιλίας, Βασίλη Κικίλια προκάλεσε το πρόσφατο περιστατικό με επίθεση drone σε δεξαμενόπλοιο τουρκικής εταιρείας με σημαία Σιέρα Λεόνε στον Βόσπορο, τη δίοδο που συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο. Όπως μαθαίνουμε, ο υπουργός συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη, ζητώντας από την ηγεσία του Λιμενικού Σώματος πλήρη ενημέρωση για το ενδεχόμενο παρόμοιου συμβάντος στο Αιγαίο, καθώς και για το επίπεδο ετοιμότητας της χώρας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ύπαρξη και αποτελεσματικότητα εθνικού σχεδίου αντιμετώπισης θαλάσσιας ρύπανσης σε περίπτωση κρίσης.
«Γολγοθάς» για τα λογιστήρια
Ταλαιπωρίας συνέχεια για τις επιχειρήσεις και τα λογιστήρια αποτελεί η απόφαση του e-ΕΦΚΑ να θέσει εκτός λειτουργίας τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες από σήμερα στις 14:00 έως και τη Δευτέρα 30 Μαρτίου. Δεν είναι τυχαίο ότι, για να πραγματοποιηθούν οι προγραμματισμένες εργασίες στον Φορέα, δόθηκε παράταση έως τις 6 Απριλίου και για τις προθεσμίες υποβολής Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ). Πρόκειται για μια διαδικασία ταλαιπωρίας που κρατάει εδώ και αρκετούς μήνες. Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι τα λογιστήρια ολοκλήρωσαν την υποβολή ΑΠΔ του Νοεμβρίου της περασμένης χρονιάς μόλις στις 10 Μαρτίου! Ο Δεκέμβριος και ο Ιανουάριος υποβλήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα, ενώ τώρα θα έπρεπε να υποβάλλεται ο Φεβρουάριος, αλλά πάλι το σύστημα είναι κλειστό. Στην όλη προβληματική διαδικασία συμπαρασύρεται και το ΤΕΚΑ.
Αλλαγή πίστας;
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τη δημοσίευση της απόφασης του MSCI σχετικά με την επιστροφή ή μη του Χρηματιστηρίου Αθηνώνστις Αναπτυγμένες Αγορές. Η ετυμηγορία του πλέον σημαντικού οίκου θα γίνει το αργότερο έως τα μεσάνυχτα της Τρίτης 31 Μαρτίου. Ωστόσο, αυτό που κυρίως ενδιαφέρει τους επενδυτές είναι το ποιες μετοχές θα παραμείνουν στον MSCI Standard Greece σε περίπτωση αναβάθμισης.
Όπως λέει η αγορά, με εξαίρεση τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, κανείς άλλος δεν φαίνεται να έχει εξασφαλισμένη θέση, με τον ανταγωνισμό να προμηνύεται αρκετά έντονος. Υπενθυμίζεται ότι η βασική πρόβλεψη κάνει λόγο για μόλις πέντε ελληνικές μετοχές στους δείκτες Development Markets.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
