Νίκος Σκαλκώτας: Δύο χαμένα χειρόγραφα στο Μουσικό Βερολίνο του 1930

Τρίτη 13 Φεβρουαρίου, 20:30 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
Παρασκευή, 09 Φεβρουαρίου 2018 10:41
UPD:10:43

Δύο θεωρούμενα χαμένα έργα του κορυφαίου συνθέτη Νίκου Σκαλκώτα (1904-1949), που παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 1930 στο Βερολίνο, αναβιώνουν μετά από 88 χρόνια από μεγάλους Έλληνες καλλιτέχνες, την Τρίτη 13 Φεβρουαρίου (20:30), στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Τα έργα ερμηνεύει, στην πρώτη της εμφάνιση στο Μέγαρο, η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών, η νέα συμφωνική ορχήστρα που επικεντρώνει τη δράση της στη νεοελληνική έντεχνη μουσική δημιουργία. Διευθύνει, ο αρχιμουσικός Βύρων Φιδετζής, Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Ορχήστρας και συνιδρυτής της -μαζί με τον Καθ. Μουσικολογίας Νίκο Μαλλιάρα.

Πρόκειται για τα έργα: α) Σουίτα για βιολί και μικρή ορχήστρα, γραμμένη το 1929, με σολίστ τον Γιώργο Δεμερτζή, επίσης γνωστό για τη συστηματική ενασχόλησή του με το ελληνικό ρεπερτόριο και ιδιαίτερα με το βιολιστικό έργο του Ν. Σκαλκώτα, και β) Κοντσέρτο για βιολί, πιάνο και ορχήστρα, γραμμένο το Μάρτιο του 1930, με τη σύμπραξη του διακεκριμένου διεθνώς πιανίστα Βασίλη Βαρβαρέσου.

Τα χειρόγραφα των δύο έργων του Νίκου Σκαλκώτα εντοπίστηκαν από τον μουσικολόγο Γιάννη Τσελίκα στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στο Μπάφαλο και αποκτήθηκαν από τον Σύλλογο Οι Φίλοι της Μουσικής. Η επιμέλεια και ενορχήστρωσή τους έγινε από τον μουσικολόγο και κλαρινετίστα Γιάννη Σαμπροβαλάκη (Κέντρο Ελληνικής Μουσικής).

Το πρόγραμμα της συναυλίας συμπληρώνουν συμφωνικά έργα του Γιάννη Κωνσταντινίδη, συμμαθητή του Ν. Σκαλκώτα στο Βερολίνο, και των κοινών τους δασκάλων Πάουλ Γιουόν και Κουρτ Βάιλ, δίνοντας τη δυνατότητα στο κοινό να γνωρίσει την αισθητική ατμόσφαιρα που κυριαρχούσε στο Βερολίνο του Μεσοπολέμου, μια εποχή σοβαρών ανακατατάξεων και καινοτομιών, που επηρέασαν ολόκληρη τη μουσική του 20ού αιώνα.

 

Paul Juon (1872-1940): Μπαλάντα για ορχήστρα, έργο 3α

«Ο θρήνος της Ίνγκεμποργκ»

Γιάννης Κωνσταντινίδης (1903-1984): Δωδεκανησιακή Σουίτα αρ. 2

Kurt Weill (1900-1950): Συμφωνία αρ. 2

 

Η συναυλία κορυφώνει τις δράσεις για τον εορτασμό των 20 χρόνων λειτουργίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής, η οποία διακρίνεται για τη σημαντική προσφορά της στη μουσική εκπαίδευση του τόπου και τη διεθνή μουσικολογική έρευνα.

 

Γιώργος Δεμερτζής, βιολί

Βασίλης Βαρβαρέσος, πιάνο

 

Φιλαρμόνια Ορχήστρα  Αθηνών

Μουσική διεύθυνση: Βύρων Φιδετζής

 

Τιμές εισιτηρίων:

5 € (Φοιτητές, νέοι, άνεργοι, ΑΜΕΑ, 65+, πολύτεκνοι) – 10 € (ζώνη Γ)

15 € (ζώνη Β) – 20 € (ζώνη Α) – 25 € (Διακεκριμένη ζώνη)

Εισιτήρια www.megaron.gr

T. 210 72 82 333

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής

Xoρηγοί Επικοινωνίας: ΕΡΤ – COSMOTE TV –ΤΡΙΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 90.9 – ΑΘΗΝΑ 9.84 – NAFTEMPORIKI.GRCLICKATLIFE.GRMONOPOLI.GRSKYWALKERPLOIGOSART&LIFE

 

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Τ. 210 7282 566 / 567

M. sfm@megaron.gr

 

Η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών είναι μια νέα συμφωνική ορχήστρα που ξεκίνησε τη διαδρομή της το Νοέμβριο του 2016. Ιδρύθηκε με καταστατικό σκοπό τη συστηματική ενασχόληση με τον καλλιτεχνικό και πνευματικό θησαυρό που αποτελεί η νεοελληνική έντεχνη μουσική δημιουργία, έναν εξαιρετικά σημαντικό κλάδο του Νεοελληνικού Πολιτισμού, που μέχρι σήμερα δεν έχει προβληθεί όσο του αξίζει. Εκτελεί, ηχογραφεί και προβάλλει την πιο αδικημένη ίσως από τις τέχνες, την έντεχνη μουσική που δημιουργήθηκε και καλλιεργήθηκε κατά τον 19ο, τον 20ό και τον 21ό αιώνα, εντός ή εκτός των ελληνικών συνόρων, από Έλληνες ή ελληνικής καταγωγής συνθέτες. Σημαντικό μέρος των έργων που εκτελούνται από την Ορχήστρα έχει ανακαλυφθεί και αποκατασταθεί από τη μουσικολογική έρευνα, που υλοποιείται με διάφορες μορφές και σε διάφορα επίπεδα στα ελληνικά πανεπιστήμια.

Πρόεδρός της είναι ο Καθηγητής Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διευθυντής του Εργαστηρίου Μελέτης της Νεοελληνικής Μουσικής Νίκος Μαλλιάρας, και Καλλιτεχνικός της Διευθυντής, ο διεθνώς καταξιωμένος μαέστρος και γνωστός για την έρευνά του στο πεδίο της Νεοελληνικής Μουσικής Βύρων Φιδετζής, πρώην Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών.

Στις συναυλίες της Ορχήστρας περιλαμβάνεται πάντοτε ένα τουλάχιστον ελληνικό έργο, όπως και έργα του διεθνούς ρεπερτορίου που, παρ’ όλη την αξία τους, είναι ελάχιστα γνωστά στο ελληνικό κοινό. Στη μέχρι τώρα διαδρομή της, η Φιλαρμόνια έχει ερμηνεύσει σπάνια έργα των Νικόλαου Χαλικιόπουλου-Μάντζαρου, Παύλου Καρρέρ, Ιωσήφ-Μιχαήλ Στρατίκου, Δημητρίου Λιάλιου, Μανώλη Καλομοίρη, Βασίλη Καλαφάτη, Νίκου Σκαλκώτα, Δημήτρη Μητρόπουλου, Γιάννη Α. Παπαϊωάννου, Θεόδωρου Καρυωτάκη, Δημήτρη Θέμελη, Περικλή Κούκου, Πέτρου Πετρίδη και άλλων Ελλήνων συνθετών της σύγχρονης περιόδου, καθώς και συνθέσεις των Μότσαρτ, Χάυντν, Μπετόβεν, Σούμπερτ, Μέντελσον, Τσαϊκόφσκι, Αρένσκυ, Καλίνικοφ, Λιστ κ.ά., και έχει αποσπάσει πολύ θετικές κριτικές. Στις 9 Απριλίου 2017 ερμήνευσε, σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση, το Requiem του Δημητρίου Λιάλιου, έργο του 1889, το οποίο παρέμενε ανεκτέλεστο για 130 περίπου χρόνια.

Η Ορχήστρα έχει συνεργαστεί με σημαντικούς Έλληνες σολίστ και μαέστρους. Ηχογράφησε τη Συμφωνία σε λα ελάσσονα του Βασίλη Καλαφάτη με τον διεθνούς φήμης Tonmeister, Hans Kipfer, η οποία ήδη κυκλοφορεί, ενώ έχει ολοκληρώσει και τις ηχογραφήσεις δύο εμβληματικών συμφωνικών έργων του Ν. Σκαλκώτα και του Γ.Α. Παπαϊωάννου, που θα κυκλοφορήσουν σύντομα. Έδρα της Ορχήστρας είναι ο Χώρος Τέχνης και Πολιτισμού «Άρτεμις», στον Άλιμο.

 

ΒΥΡΩΝ ΦΙΔΕΤΖΗΣ

Γεννήθηκε και σπούδασε στη Θεσσαλονίκη. Από τη Μουσική Ακαδημία της Βιέννης έλαβε δίπλωμα σολίστ βιολοντσέλου το 1975 και διεύθυνσης ορχήστρας το 1977. Ως σολίστ και ως μαέστρος έχει εμφανιστεί στην Ελλάδα με όλες τις ελληνικές συμφωνικές ορχήστρες και ξένα συγκροτήματα, στις σημαντικότερες αίθουσες και φεστιβάλ (Φεστιβάλ Αθηνών, «Δημήτρια» Θεσσαλονίκης κ.ά), καθώς και στο εξωτερικό (Ευρώπη, Ασία, Άπω Ανατολή, Αμερική, Βόρεια Αφρική), προβάλλοντας πάντα τη νεοελληνική δημιουργία. Υπήρξε μόνιμος αρχιμουσικός της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (1985-1992), επικεφαλής αρχιμουσικός της Κρατικής Φιλαρμονικής του Aικατερίνμπουργκ της Ρωσίας (1990-1992), το 1992 προσκεκλημένος αρχιμουσικός της «Καπέλα Ρωσία» στη Μόσχα (πρώην Ορχήστρας του Υπουργείου Πολιτισμού της ΕΣΣΔ), προσκεκλημένος αρχιμουσικός της Συμφωνικής Ορχήστρας του Πάζαρτζικ της Βουλγαρίας (1990-1999) και καλλιτεχνικός διευθυντής της (1999-2001). Καλλιτεχνικός υπεύθυνος της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Θεσσαλονίκης (2000-2005). Μόνιμος αρχιμουσικός της ΚΟΑ από το 1987, της οποίας χρημάτισε και Καλλιτεχνικός Διευθυντής (2004-2011).

Δίδαξε στα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Ιονίου Πανεπιστημίου, καθώς και στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διετέλεσε Πρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής των Μουσικών Σχολείων της χώρας (1994-2005) και επί σειρά ετών, μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Ιονίου Πανεπιστημίου. Τον Οκτώβριο του 2012 εξελέγη μέλος του Συμβουλίου Ιδρύματος του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Η διεθνής κριτική εξεθείασε τις ερμηνείες του και ιδίως την προσπάθειά του για την προβολή της ελληνικής μουσικής. Για την καλλιτεχνική του δράση, η Ακαδημία Αθηνών τον τίμησε το 1975 με το Βραβείο Σπύρου Μοτσενίγου. Τιμήθηκε επίσης από την Εθνική Λυρική Σκηνή, τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και άλλους φορείς. Για την προσφορά του στην ελληνική μουσική, εξελέγη ομόφωνα επίτιμο μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών, ενώ για το δισκογραφικό του έργο τού απονεμήθηκε τιμητική διάκριση και, το 2016, για τη συνολική προσφορά του, το Μέγα Βραβείο Μουσικής από την Ένωση Ελλήνων Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής. Το 2017 τιμήθηκε από το Διεθνές Μουσικό Σωματείο «Τζίνα Μπαχάουερ» με το Βραβείο Τζίνας Μπαχάουερ-Νικολάου Δούμπα. Για την πολυετή και ουσιαστική προσφορά του στη μουσική, αναγορεύτηκε το 2010  επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το Νοέμβριο του 2016 ανέλαβε την Καλλιτεχνική Διεύθυνση της Φιλαρμόνιας Ορχήστρας Αθηνών.

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ

Γεννήθηκε στη Χαλκίδα το1958. Σπούδασε βιολί με τον Στέλιο Καφαντάρη στο Ελληνικό Ωδείο και με τον Max Rostal στη Βέρνη. Έχει συμπράξει ως σολίστ με πολλές Ορχήστρες, έχει συμμετάσχει σε διεθνή φεστιβάλ και έχει πραγματοποιήσει συναυλίες σε μεγάλα μουσικά κέντρα ανά την υφήλιο. Με κέντρο βάρους το ελληνικό ρεπερτόριο, έχει παρουσιάσει και δισκογραφήσει το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής δημιουργίας για βιολί, σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση. Από το 1976 έως το 2001 δίδαξε στο Lawrence University στο Appleton, WI, των ΗΠΑ.

Έχει ιδρύσει το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο, το οποίο ανέπτυξε αξιόλογη διεθνή δράση, προβάλλοντας δισκογραφικά και συναυλιακά κυρίως την πλούσια ελληνική δημιουργία. Έχει ηχογραφήσει το σύνολο του βιολιστικού έργου του Νίκου Σκαλκώτα, που συνάντησε θερμότατη υποδοχή από τον διεθνή τύπο, όπως επίσης, το σύνολο του βιολιστικού έργου του Karl Nielsen, του Μίκη Θεοδωράκη, τα κουαρτέτα του Respighi, το σύνολο των κουαρτέτων του Γιώργου Σισιλιάνου και του Δημήτρη Δραγατάκη και πολλά ακόμη έργα.

 

ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΡΒΑΡΕΣΟΣ

Την καλλιτεχνική περίοδο 2017-2018 ο πιανίστας Βασίλης Βαρβαρέσος, με καταγωγή από τη Θεσσαλονίκη, εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, στο Φεστιβάλ Μουσικής της Κωνσταντινούπολης, στο Φεστιβάλ Ενέσκου, στα Φεστιβάλ Λα Ροσέλ και Les Musicales du Golfe (Γαλλία), καθώς επίσης και στα Φεστιβάλ Sommets Musicaux του Γκστάαντ και Kulturscopes της Βασιλείας. Συμπράττει με την Ορχήστρα της Νορμανδίας, τη Φιλαρμονική του Φράιμπουρ, την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και τη Φιλαρμονική Ζ. Ενέσκου. Η νέα δισκογραφική του δουλειά, αφιερωμένη στα βαλς, θα κυκλοφορήσει τον Απρίλιο του 2018 από την APARTE Records, ενώ ετοιμάζει και μία ηχογράφηση με έργα Σούμαν, Ραβέλ και Σκριάμπιν.

Έχει εμφανιστεί στις μεγαλύτερες αίθουσες της Ευρώπης, όπως η Τόνχαλλε της Ζυρίχης, η Μουζικφεράιν της Βιέννης, η Κοντσερτχεμπάου του Άμστερνταμ και η Σαλ Γκαβώ του Παρισιού, καθώς επίσης και στην Κίνα, την Ιαπωνία, την Αίγυπτο, την Κορέα και το Ισραήλ. Έχει συμπράξει με διάσημες ορχήστρες και έχει εμφανιστεί σε όλες σχεδόν τις πολιτείες των Η.Π.Α με διακεκριμένες εμφανίσεις στο Κάρνεγκι Χολ, στο Κέννεντυ Σέντερ, στο Έιβερυ Φίσερ Χολ και στο Κίμμελ Σέντερ. Το 2012 προσκλήθηκε να παίξει στο Λευκό Οίκο για τον Πρόεδρο Μπάρακ Ομπάμα. Έχει συμπράξει σε συναυλίες μουσικής δωματίου με καταξιωμένους καλλιτέχνες όπως οι Michel Dalberto, Henri Demarquette, Nicolas Dautricourt, Leonard Elschenbroich, Benedict Kloeckner και Νοέ Ινουί.

Έχει ηχογραφήσει δύο δίσκους με την NAVIS Classics και έναν με την Global Private Equity. Έχει γράψει ένα βιβλίο για τον Ντεμπισί και έχει συνθέσει μουσική για δύο ντοκιμαντέρ, μία ταινία μικρού μήκους και ένα μιούζικαλ. Μετά το Ωδείο Βορείου Ελλάδος, σπούδασε με πλήρη υποτροφία στη Σχολή Τζούλλιαρντ της Νέας Υόρκης, όπου έλαβε πτυχίο, μεταπτυχιακό και διδακτορικό, ενώ στη συνέχεια έλαβε από το Ωδείο Παρισίων το Diplôme d' Artiste-Interprète. Κέρδισε το πρώτο βραβείο στο Διαγωνισμό Young Concert Artists σε ηλικία 14 ετών, το τρίτο βραβείο στο Διαγωνισμό Ενέσκου και το δεύτερο βραβείο στο Διαγωνισμό Piano Masters του Μόντε Κάρλο. Το 2010 ανακηρύχθηκε καλύτερος πρωτοεμφανιζόμενος καλλιτέχνης από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών.