Ενώ το καλοκαίρι προχωρά και οι περισσότεροι σκεφτόμαστε πού -και αν- θα πάμε διακοπές, οι αγρότες αποφάσισαν να στήσουν μπλόκα σε όλη τη χώρα, από τις 23 έως τις 25 Ιουνίου.
Φυσικά και δεν τρελάθηκαν από τις ζέστες των ημερών, αλλά τέσσερις μήνες μετά την τελευταία πανελλαδική τους κινητοποίηση υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση δεν έχει ικανοποιήσει τα αιτήματα για τα οποία είχε δεσμευτεί.
Ζητούν, ανάμεσα στ’ άλλα, μείωση κόστους παραγωγής, με αφορολόγητο πετρέλαιο στο ένα ευρώ και πλαφόν στο ρεύμα, εγγυημένες τιμές που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και άμεση καταβολή ενισχύσεων και αποζημιώσεων.
Η «Ν» έθεσε τα αιτήματα των αγροτών στον καθ’ ύλην αρμόδιο, τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη για τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα.
«Μαύρο σύννεφο»
«Κύριε Ψύλο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πάνω από τον πρωτογενή τομέα της χώρας μας έχει μαζευτεί ένα μαύρο σύννεφο», τονίζει ο κ. Σχοινάς. «Αυτό είναι το σωρευτικό αποτέλεσμα μιας σειράς παθογενειών στο βάθος. Και αναπόφευκτα, όπως γίνεται πάντοτε με τέτοιες καταστάσεις παθογένειας, έρχεται ένα σημείο όπου το σύστημα εκρήγνυται. Αυτό έχει γίνει και τώρα, προσπαθούμε να ξαναφτιάξουμε τα πράγματα από την αρχή. Προσπαθούμε δηλαδή να φτιάξουμε ένα γερό σανίδι, πάνω στο οποίο θα μπορεί να πατήσει η ελληνική γεωργία για τα επόμενα χρόνια. Βασικό κομμάτι αυτής της μεταρρύθμισης είναι η ολοκλήρωση της μετάβασης από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και η δημιουργία ενός νέου συστήματος πληρωμών στη χώρα. Αυτό δεν είναι πολύ απλό, γιατί είναι μια μεταρρύθμιση σε κίνηση. Πρέπει δηλαδή να αλλάζουμε και να πληρώνουμε. Και αυτό αναπόφευκτα δημιουργεί κάποιους δικαιολογημένους φόβους, επιφυλάξεις στον αγροτικό κόσμο. Και το καταλαβαίνω αυτό».
Ο κ. Σχοινάς διαβεβαιώνει τους αγρότες, μέσω της «Ν», ότι τόσο ο ίδιος, δημοσίως, όσο και ο διοικητής τη ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, έχουν δεσμευτεί ότι «οι πληρωμές θα γίνουν όπως έχουν προγραμματιστεί, μέχρι το τέλος Ιουνίου. Άρα θα ήθελα να συστήσω λίγη υπομονή και λίγη κατανόηση.
Αλλά νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να δώσουμε ένα περιθώριο σε αυτό το νέο σύστημα πληρωμών. Να δούμε τι θα καταφέρει ως στα τέλη Ιουνίου. Εγώ είμαι πολύ αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε να πληρώσουμε τους δικαιούχους αυτών των χρημάτων.
Και αν για οποιονδήποτε λόγο ένας νόμιμος δικαιούχος θεωρεί ότι κάπου αδικήθηκε σε αυτή τη νέα μετάβαση, θα ήθελα και πάλι να διαβεβαιώσω, μέσω της Ναυτεμπορικής, ότι οποιασδήποτε προβληματικές καταστάσεις θα διορθωθούν».
Κύριε υπουργέ, οι αγρότες όμως λένε ότι δεν έχουν δοθεί ακόμη οι αποζημιώσεις για τις οποίες είχε δεσμευτεί ο πρωθυπουργός…
«Κύριε Ψύλο ,για να μπορέσει η ΑΑΔΕ να βρει τον τρόπο να καταβάλει αυτά τα χρήματα, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να εξελιχθούν οι πληρωμές, οι κανονικές, οι προγραμματισμένες. Το χρονοδιάγραμμα είναι ότι έχουμε ήδη πληρώσει μέχρι τώρα ένα ποσό το οποίο ξεπερνάει τα 420-450 εκατ. ευρώ. Μέχρι τα τέλη Ιουνίου θα έχουμε κάνει συνολικές πληρωμές 1,1 δισ. ευρώ. Και μέχρι τέλος του 2026, κάπου 2,3 δισ. ευρώ».
Υπάρχει όμως έλλειψη εμπιστοσύνης από τους αγρότες, κύριε υπουργέ…
«Αντιλαμβάνομαι την καχυποψία, τη δυσπιστία. Την έλλειψη εμπιστοσύνης. Κατανοώ αυτό, δεν ζω σε έναν εξωπλανήτη. Κατανοώ ότι ο αγροτικός κόσμος της χώρας ακόμα βιώνει ένα μετατραυματικό σοκ. Αλλά νομίζω ότι αξίζει τον κόπο, συλλογικά το λέω σε πρώτο πληθυντικό, όλοι μας να βάλουμε πλάτη σε αυτό το εγχείρημα.
Ειδικά οι αγρότες που θέλουν και τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους να μείνουν στο χωράφι και στο κοπάδι. Αν δεν κάνουμε το σύστημα πληρωμών, αυτή η συνέχεια δεν θα είναι καθόλου δεδομένη».
Υπουργέ, πρέπει να παραδεχτούμε όμως ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των παραγωγών προς το κράτος.
«Κύριε Ψύλο, όταν πέρυσι εξερράγη το σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, η χώρα βρέθηκε -και δεν νομίζω ότι έχει ακουστεί αυτό, το λέω ίσως για πρώτη φορά εγώ- πολύ κοντά στο να ζήσει το ισοδύναμο του καλοκαιριού του 2015 στον αγροτικό τομέα. Να σταματήσουν οι πληρωμές. Αφήνω στη φαντασία του καθενός τι θα σήμαινε αυτό για τη χώρα».
Ποιος θα ευθυνόταν όμως για κάτι τέτοιο;
«Από την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αποδείχθηκε ότι αυτό το σαθρό σύστημα πληρωμών επέτρεπε σε ορισμένους επιτήδειους, σε ορισμένα κυκλώματα, να το εκμεταλλεύονται και να προσπορίζονται οφέλη που δεν δικαιούνταν εις βάρος των πραγματικών, δικαιούχων αγροτών. Αυτή είναι η ουσία.
Λοιπόν, οι εισαγγελείς κάνουν τη δουλειά τους, και οι Ευρωπαίοι και οι Έλληνες, αλλά θέλω να σας πω ότι το σημείο αφετηρίας ήταν δραματικό. Και προσπαθήσαμε με τη μετάβαση αυτή στην ΑΑΔΕ να πείσουμε τις Βρυξέλλες -και νομίζω σε έναν βαθμό το έχουμε καταφέρει- ότι θα το κάνουμε αυτό. Είμαστε με τις Βρυξέλλες σε μια φάση επανοικοδόμησης της εμπιστοσύνης που χάθηκε.
Χτίζουμε αυτό το κεφάλαιο εμπιστοσύνης. Ξέρετε τι λένε, ότι η εμπιστοσύνη χάνεται σε ένα λεπτό και επανακτάται σε βάθος χρόνου. Δημιουργούμε αυτό το “κτίσμα εμπιστοσύνης”. Αποδεικνύουμε στις Βρυξέλλες ότι εργαζόμαστε σοβαρά και μεθοδικά για να πετύχει αυτή η μεταρρύθμιση. Συνεργάζομαι σε καθημερινή βάση με τον διοικητή της ΑΑΔΕ και με τους εκπροσώπους του αγροτικού κόσμου».
Κύριε υπουργέ, μεγάλο στοίχημα του υπουργείου σας και της κυβέρνησης είναι να επενδύσουμε στην αγροτική οικονομία, για να παραμείνουν και τα παιδιά των αγροτών στην ύπαιθρο. Ποια είναι η στρατηγική του υπουργείου;
«Κοιτάξτε, ολοκληρώνεται η διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες μέχρι το τέλος του χρόνου για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική για την περίοδο 2028-2034. Είμαι αισιόδοξος ότι η φωνή μας θα ακουστεί δυνατά και θα επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα. Το συνολικό ποσό που θα έχει η χώρα μας στη διάθεσή της για τον αγροτικό τομέα θα είναι γύρω στα 20 δισ. ευρώ.
Με αυτά τα ποσά, θα έχουμε δύναμη πυρός πολύ περισσότερη για τον πρωτογενή τομέα και φυσικά τους νέους αγρότες.
Με τη νέα ΚΑΠ θα έχουμε, άλλωστε, περισσότερη εθνική ευελιξία. Θα αποφασίσουμε, εδώ στην Ελλάδα, τι κίνητρα θα δώσουμε στους νέους αγρότες, πώς θα γίνει η κατανομή μεταξύ επιδοτήσεων και επενδύσεων».
Θα γίνει κάτι με τη γραφειοκρατία; Ποιες είναι οι ψηφιακές μεταρρυθμίσεις που θα δουν οι αγρότες μέσα στο επόμενο έτος, που ενδεχομένως θα είναι χρονιά εκλογών;
«Το θέμα της απλοποίησης των διαδικασιών και των ψηφιακών μεταρρυθμίσεων έχει δύο όψεις: Η μία όψη είναι η λεγόμενη κανονιστική απλοποίηση. Δηλαδή πρέπει οι κανονισμοί της ΚΑΠ, και οι κοινοτικοί και οι εθνικοί, να απλοποιηθούν. Δεν μπορείς να ζητάς από τον αγρότη που είναι όλη τη μέρα στο χωράφι ή στο κοπάδι να είναι και διάνοια στο κομπιούτερ και να τα κάνει όλα στο online.
Η άλλη πλευρά είναι η ευφυής γεωργία. Δηλαδή να μπορεί ο Έλληνας παραγωγός να έχει εύκολη ενημέρωση για το είδος της καλλιέργειας, για το νερό, για τα ψηφιακά δεδομένα, για τον καιρό. Είναι πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης για την ευφυή γεωργία. Το κάνουμε με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ήδη ολοκληρώνεται».
Κύριε Σχοινά, γιατί βλέπουμε τόση μεγάλη απόκλιση στις τιμές από το χωράφι στο ράφι των σούπερ μάρκετ;
«Κύριε Ψύλο, εγώ είμαι υπεύθυνος για το χωράφι, δεν είμαι υπεύθυνος για το ράφι. Είναι αλήθεια όμως ότι σε πολλά αγροτικά προϊόντα υπάρχει χάσμα ανάμεσα στο χωράφι και το ράφι. Εδώ νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό η λειτουργία μηχανισμών ελέγχου. Αλλά και αντιμονοπωλιακής πρακτικής. Η ελληνική αρχή ανταγωνισμού πρέπει να παρέμβει και να βάλει τη μύτη της βαθιά μέσα σε αυτά τα συστήματα των εφοδιαστικών αλυσίδων. Αλλά αυτό είναι μια μάχη που δεν θα σταματήσει ποτέ».
Πολλοί αγρότες ρωτούν ποιο είναι το σχέδιό σας για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, ειδικά σε περιοχές που αντιμετωπίζουν προβλήματα λειψυδρίας…
«Κύριε Ψύλο, σε αυτό το θέμα είμαι λίγο πιο αισιόδοξος απ’ όλα τα άλλα: Πρώτον, γιατί με τη νέα ΚΑΠ θα έχουμε μεγαλύτερη δύναμη πυρός. Όχι για αρδευτικά, μικρά “εργάκια”, όπως κάναμε μέχρι τώρα, αλλά για παρεμβάσεις στον τομέα διαχείρισης των υδάτινων πόρων μεγάλης εμβέλειας. Γιατί θα έχουμε πρόσβαση σε μεγαλύτερα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Νομίζω ότι έχει πια καταστεί εθνική κουλτούρα ότι στον πρωτογενή τομέα και στον τουρισμό δεν μπορούμε να προχωρούμε χωρίς να σχεδιάζουμε τη διαχείριση των υδάτινων πόρων».
Οι κτηνοτρόφοι, επίσης, αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, που έχουν επιδεινωθεί με τις επιζωοτίες. Ποιες είναι οι άμεσες παρεμβάσεις που σχεδιάζετε; Θα υπάρξει ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου και πότε;
«Δίνουμε δύο μεγάλες μάχες ως χώρα για τις επιζωοτίες. Η πρώτη είναι η μάχη κατά της ευλογιάς. Τα αποτελέσματά μας είναι καλύτερα απ’ ό,τι ήταν πέρυσι που ήταν δραματικά. Αλλά είμαστε ακόμα μέσα σε ένα καθεστώς επιτήρησης. Το οποίο είναι πολύ απαιτητικό.
Στη Λέσβο, επίσης, τα πράγματα κάποια στιγμή ήταν δραματικά, με τον αφθώδη πυρετό – που είναι κάτι σαν COVID των ζώων επί 1.000. Και δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να μας ξεφύγει. Είμαι σχετικά αισιόδοξος. Η μάχη συνεχίζεται γιατί στη Λέσβο έχουμε 500.000 ζώα.
Είναι μια εξαιρετικά μεγάλη συγκέντρωση ζωικού κεφαλαίου. Και πρέπει οπωσδήποτε εκεί να κρατήσουμε τον ιό υπό έλεγχο. Έχουμε υπάρξει πιστεύω πολύ γενναιόδωροι και με τους κτηνοτρόφους και με τους τυροκόμους της Λέσβου».
Κύριε Σχοινά, μια τελευταία ερώτηση: Τι θέλετε να πετύχετε ως υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης;
«Θα έλεγα, κύριε Ψύλο, ότι ο απολογισμός μου θα κριθεί:
*** Πρώτον, από την ολοκλήρωση του νέου συστήματος πληρωμών, ώστε οι αγρότες να αποζημιώνονται αποτελεσματικά και γρήγορα.
*** Δεύτερον, από την ικανότητά μου να πετύχω -μέσα στη νέα ΚΑΠ- η Ελλάδα όχι μόνο να μη χάσει πόρους, αλλά να έχει και περιθώριο να κάνει πράγματα που δεν έχουν γίνει μέχρι τώρα στη χώρα.
*** Τρίτον, να κερδίσουμε τη μάχη των επιζωοτιών για να υπάρξει μέλλον για την ελληνική κτηνοτροφία.
*** Και τέταρτον, η διακομματική επιτροπή της Βουλής που διαμορφώνει το μέλλον του ελληνικού πρωτογενούς τομέα να καταλήξει σε μια εθνική στρατηγική για το μέλλον. Αν τα πετύχω αυτά τα τέσσερα πράγματα, θα είναι για εμένα η απόλυτη επιτυχία.
Την 1η Ιουλίου 2027, που ξεκινά η ελληνική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πιστεύω ότι θα έχουμε καταφέρει να ξεχερσώσουμε το χωράφι της ελληνικής γεωργίας από όλα τα προβλήματα. Και να έχουν οι αγρότες μας πίστη ότι το αύριο του πρωτογενούς τομέα θα είναι πολύ καλύτερο από το χθες».
Οι επιπτώσεις του πολέμου
Κύριε υπουργέ, ο πόλεμος στον Κόλπο φαίνεται να τελειώνει, αλλά οι επιπτώσεις στο κόστος της παραγωγής θα κρατήσουν αρκετούς μήνες. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν έχουν υλοποιηθεί; Εξετάζεται το ενδεχόμενο για μια νέα στήριξη για καύσιμα, ενέργεια, λιπάσματα, εφόδια;
«Σωστά το λέτε, κύριε Ψύλο, ο αγροτικός κόσμος πλήρωσε πολύ υψηλό τίμημα από τις συνέπειες της κρίσης στον Κόλπο. Πιστεύω ότι ακόμα και αν εξομαλυνθεί η κατάσταση ως αποτέλεσμα της πρόσφατης συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, η πολιτεία έχει ένα χρέος προς τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους αλιείς: να τους αποζημιώσει για τις πολύ σημαντικές απώλειες στο διάστημα των τρεισήμισι μηνών. Αυτό σε έναν βαθμό έχει γίνει με τους γεωργούς και με τα λιπάσματα και με τις ζωοτροφές και με τη μείωση στο πετρέλαιο.
Νομίζω ότι οι αδικημένοι είναι προς το παρόν οι αλιείς, καθώς καθηλώθηκε ο στόλος τους λόγω των απαγορευτικών τιμών του πετρελαίου. Πιστεύω ότι πρέπει να κάνουμε και μια κίνηση αποζημίωσης και προς τους Έλληνες αλιείς. Και αν χρειαστεί να κάνουμε κι άλλα, θα τα κάνουμε.
Αλλά στη φάση που είμαστε επείγει να διορθώσουμε αυτές τις ανισορροπίες των σχεδόν τεσσάρων μηνών που αφήνουμε τώρα πίσω».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
