Ο πόλεμος μπορεί να τελείωσε, αλλά η μάχη για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ μόλις ξεκινά. Η συμφωνία που υπέγραψαν ΗΠΑ και Ιράν εγγυάται ελεύθερη διέλευση πλοίων μόνο για 60 ημέρες.
Μετά από αυτό το διάστημα, η Τεχεράνη επιδιώκει να επιβάλει τέλη διέλευσης, ενώ στην Ουάσιγκτον εξετάζονται ακόμη και σχέδια συνοδείας δεξαμενόπλοιων από αμερικανικά πολεμικά πλοία έναντι αμοιβής.
Έτσι ενώ τα Στενά είναι τώρα ανοιχτά και η κυκλοφορία φαίνεται να αποκαθίσταται, η παγκόσμια ναυτιλία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μία από τις μεγαλύτερες αβεβαιότητες των τελευταίων δεκαετιών.
🇴🇲🇮🇷Strait of Hormuz ship traffic looks totally normal today.
Ships going in and out have just been using Iran’s designated shipping lanes over the last day.
Everything is moving along smoothly.
Source: @sentdefender / Writer: Daniyal pic.twitter.com/mjZDHJuwiJ
— Mario Nawfal (@MarioNawfal) June 17, 2026
Οι 60 ημέρες δωρεάν
Το πιο ενδιαφέρον ίσως σημείο του μνημονίου κατανόησης βρίσκεται στη φράση: Το Ιράν δεσμεύεται να εξασφαλίσει «ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση για 60 ημέρες».
Η διατύπωση προκαλεί ερωτήματα ακριβώς επειδή περιλαμβάνει χρονικό όριο. Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχάμαντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ, ξεκαθάρισε ότι τα Στενά «δεν θα επιστρέψουν στις προπολεμικές συνθήκες» και προανήγγειλε επιβολή χρεώσεων μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.
Με άλλα λόγια, το Ιράν θεωρεί ότι η γεωπολιτική αξία που απέκτησε μέσω του πολέμου μπορεί πλέον να μετατραπεί σε οικονομικό εργαλείο.
Ο Τραμπ λέει όχι στα διόδια
Η προοπτική αυτή προκαλεί πονοκέφαλο στον Λευκό Οίκο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν θα αποδεχθεί επιβολή διοδίων σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη.
Για την Ουάσιγκτον, το Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ανοικτό όπως πριν από τον πόλεμο. Το πρόβλημα είναι ότι το ίδιο το κείμενο της συμφωνίας δεν κατοχυρώνει κάτι τέτοιο. Τα πάντα λοιπόν θα κριθούν στις διαπραγματεύσεις του επόμενου διμήνου.
Το «VIP pass» των ΗΠΑ
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει σειρά κινήτρων για να επιστρέψουν άμεσα τα πλοία στο Ορμούζ.
Ένα από τα σενάρια προβλέπει ταχύτερη διέλευση για πλοία που θα πληρώνουν ειδικό τέλος και θα συνοδεύονται από αμερικανικά πολεμικά πλοία.
Στόχος είναι να πειστούν τόσο οι πλοιοκτήτες όσο και οι ασφαλιστικές εταιρείες ότι η διέλευση μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
Σήμερα η κατάσταση απέχει πολύ από την κανονικότητα. Σχεδόν 500 πλοία, ανάμεσά τους περίπου 220 δεξαμενόπλοια, παραμένουν στην περιοχή περιμένοντας να διαπιστώσουν αν η εκεχειρία θα αντέξει.
Το μεγάλο ερώτημα
Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Γι’ αυτό και πολλές ναυτιλιακές εταιρείες αντιμετωπίζουν με ανησυχία την ιδέα ότι ένα κράτος θα μπορούσε να μετατρέψει μια διεθνή θαλάσσια αρτηρία σε μηχανισμό είσπραξης τελών.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Maersk, Βίνσεντ Κλερκ, προειδοποίησε ήδη ότι μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε «επικίνδυνο προηγούμενο» για το παγκόσμιο εμπόριο.
Και ίσως εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο ερώτημα που αφήνει πίσω της η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: άνοιξαν πράγματι τα Στενά του Ορμούζ ή απλώς πέρασαν σε μια νέα εποχή, όπου η ελεύθερη διέλευση θα εξαρτάται από τις πολιτικές διαθέσεις της Τεχεράνης;
Αυτό είναι το σημείο που θα καθορίσει όχι μόνο την επόμενη φάση των αμερικανοϊρανικών διαπραγματεύσεων, αλλά και την πορεία των παγκόσμιων αγορών ενέργειας τους επόμενους μήνες.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
