Skip to main content

Ο Ερντογάν «παίρνει κεφάλι» στο ΝΑΤΟ και «πολιορκεί» την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας

REUTERS/Piroschka Van De Wouw/File Photo

Ο Τούρκος πρόεδρος θέλει να εξουσιάσει την Ανατολική Μεσόγειο με αρωγούς τους... εταίρους μας

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Πυρετώδεις είναι οι διεργασίες που κάνει η «οικοδέσποινα» Τουρκία, ενόψει της κρισιμότατης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, την ερχόμενη εβδομάδα. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιχειρεί να αναδειχθεί σε κυρίαρχο παίκτη της ευρωπαϊκής και νατοϊκής αμυντικής βιομηχανίας και τα μέχρι τώρα δείγματα μαρτυρούν πως βρίσκεται σε καλό δρόμο…

Ο Ερντογάν φαίνεται να έχει… σαγηνεύσει τους Ευρωπαίους εταίρους μας, οι οποίοι έσπευσαν να πλέξουν το εγκώμιο της Άγκυρας μετά την πρόσφατη επίσκεψή τους στην Τουρκία.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, αλλά και η επίτροπος Διεύρυνσης επισκέφτηκαν τη Τουρκία με στόχο την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στους τομείς του εμπορίου, της μετανάστευσης και – κυρίως – της άμυνας, ενόψει και της κρίσιμης συνόδου του ΝΑΤΟ.

Μάλιστα, οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ αναφέρθηκαν στον γείτονά μας με πολύ θετικά σχόλια μετά τη συνάντηση. Η Κάγια Κάλας έγραψε στο Χ: «Η Τουρκία είναι βασικός εταίρος στην ασφάλεια, τη μετανάστευση και την ενέργεια, όπως επίσης και υποψήφια χώρα προς ένταξη στην Ένωση».

Ιδιαίτερη εντύπωση κάνει η αναφορά της κ. Κάλας, ότι συζήτησε με τον πρόεδρο Ερντογάν «τη σημασία των σχέσεων καλής γειτονίας».

«Κύμα γέλωτος» θα μπορούσε να προκαλέσει αυτή η δήλωση σε Αθήνα και Λευκωσία, αν δεν υποδείκνυε πως η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας φαίνεται να μη λαμβάνει υπόψη της το ενεργό casus belli της Τουρκίας κατά κράτους-μέλους της Ένωσης, το νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα και, κυρίως, το γεγονός πως κατέχει παράνομα μετά από εισβολή το βόρειο τμήμα της Κύπρου, επίσης μέλους της ΕΕ.

Οι δύο επίτροποι που την συνόδευσαν στην Άγκυρα προέταξαν επίσης με αναρτήσεις την στενότερη συνεργασία ΕΕ – Τουρκίας χαρακτηρίζοντάς την ως «κορυφαία προτεραιότητα».

Οι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της ΕΕ δείχνουν επίσης να αγνοούν, όχι μόνο τα πραγματικά περιστατικά καταπάτησης του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην γειτονική μας χώρα, αλλά ταυτόχρονα να μην δίνουν σημασία στις αποφάσεις του Ευρωκοινοβουλίου.

Τόσο η παρουσία της επιτρόπου Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, όσο και η αναφορά της κ. Κάλας στην Τουρκία ως «χώρα προς ένταξη στην ΕΕ», παρουσιάζεται να βρίσκεται σε διάσταση με τις απόψεις των εκλεγμένων εκπροσώπων των Ευρωπαίων πολιτών στο Ευρωκοινοβούλιο, οι οποίοι λίγες μέρες νωρίτερα έκριναν ότι η ενταξιακή πορεία της Άγκυρας δεν μπορεί να συνεχίσει υπό τις παρούσες συνθήκες.

Η… «πολιορκία» των Βρυξελλών

Ο Τούρκος πρόεδρος επιδιώκει, μέσω της επερχόμενης κρίσιμης συνόδου κορυφής της βορειοατλαντικής συμμαχίας στην Άγκυρα, να εισχωρήσει βαθύτερα στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας, ζητώντας να αρθούν οι περιορισμοί στο εμπόριο αμυντικού υλικού μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ.

Ταυτόχρονα, δήλωσε ότι η Άγκυρα επιθυμεί και πρέπει να συμπεριληφθεί σε όλες τις δομές άμυνας και ασφάλειας της Ευρώπης, λέγοντας: «Ως μία από τις χώρες που έχουν λόγο στην ανάπτυξη του ευρωπαϊκού πυλώνα της συμμαχίας, θέλουμε να συμμετάσχουμε σε όλες τις πρωτοβουλίες άμυνας και ασφάλειας στην ήπειρο».

Απευθύνθηκε επίσης στους κοινοβουλευτικούς αντιπροσώπους των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ προκειμένου να κερδίσει τη στήριξή τους στο θέμα της ένταξης της Τουρκίας στις ανάλογες πρωτοβουλίες της ΕΕ.

Η γειτονική μας χώρα επιθυμεί χρόνια να συμπεριληφθεί στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ, με τη χώρα μας να στέκεται ως ανασταλτικός παράγοντας. Ωστόσο αυτό δεν εμπόδισε την τουρκική ηγεσία να συνάψει συμφωνίες με ευρωπαϊκές δυνάμεις, όπως η Ισπανία και η Γερμανία, στο τομέα του εμπορίου αμυντικού υλικού.

Ο ερευνητής του EPC, Ντεμίρ Μουράτ Σεϊρέκ εξηγεί πως η Τουρκία επιδιώκει να αναγνωριστεί ως βασικός και στρατηγικός «παίκτης» στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας, πράγμα που θα μπορούσε να επιδιώξει μέσω δύο οδών. Είτε με την ένταξη στο πρόγραμμα SAFE – πράγμα δύσκολο καθώς απαιτείται ομοφωνία που θα εμποδίσει η Ελλάδα – είτε μέσω νέων θεσμικών μηχανισμών που θα συνδέουν την ΕΕ, την Τουρκία και το ΝΑΤΟ. «Γι’ αυτό η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ είναι τόσο σημαντική για την Τουρκία», εξηγεί.

Επιπλέον, μετά τη συνάντησή του με τους ευρωπαίους αξιωματούχους, ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι η χώρα ενδιαφέρεται να ενταχθεί στο σύστημα πληρωμών SEPA της ΕΕ και ότι τα σχετικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εργάζονται για το θέμα.

«Παίρνει κεφάλι» ο Ερντογάν στο ΝΑΤΟ

Και ενώ οι Ευρωπαίοι εταίροι μας δείχνουν να αγνοούν τις καίριες διαφορές μας με την Άγκυρα, η Τουρκία αυξάνει την επιρροή και την ισχύ της εντός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

«Χρειαζόμαστε όλοι οι σύμμαχοί μας να μοιάσουν περισσότερο στην Τουρκία, να διαθέτουν μια βιομηχανική βάση ικανή να κατασκευάζει, για παράδειγμα, 50 πλοία ταυτόχρονα. Αυτό ακριβώς κατασκευάζει σήμερα η Τουρκία στα ναυπηγεία της», δήλωσε ο πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟ.

Η δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί στην «επίθεση φιλίας» που κάνει τις τελευταίες μέρες η Ουάσιγκτον απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι θα παραστεί ο ίδιος στην επερχόμενη κρίσιμη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα «από σεβασμό» στον Ερντογάν.

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι είναι πιθανό να προχωρήσει σε μια κίνηση που θα κάνει την Τουρκία «πολύ χαρούμενη», όταν ρωτήθηκε για το αίτημα της Άγκυρας να αποκτήσει μαχητικά αεροσκάφη F-35 και κινητήρες αεροσκαφών.

Από το 2028, η Τουρκία πρόκειται να αναλάβει τη διοίκηση της Allied Reaction Force (ARF), μιας σημαντικής δύναμης του ΝΑΤΟ, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο της στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Συγχρόνως, αυξήθηκαν οι εξαγωγές της αμυντικής και αεροδιαστημικής βιομηχανίας της χώρας προς τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, με τους ανάλογους αριθμούς να ανέρχονται στα 6,2 δισ. δολάρια, αντιπροσωπεύοντας το 57% των συνολικών εξαγωγών του κλάδου.

Οι στόχοι της Άγκυρας

Τα οφέλη της Άγκυρας αν επιτύχει την είσοδό της και τη λήψη καίριου ρόλου στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας είναι πολλαπλά, εξηγεί ο ερευνητής Σεϊρέκ:

  • Ενίσχυση της στρατιωτικής και αμυντικής δύναμης της χώρας
  • Οικονομικά οφέλη μέσω μίας ολοένα και πιο ανταγωνιστικής αμυντικής βιομηχανίας
  • Αύξηση της γεωπολιτικής ισχύος

Η αύξηση της οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος της Άγκυρας δεν αποτελούν αυτοσκοπό, εξηγεί η καθηγήτρια Διεθνούς Ασφάλειας, Μαίρη Μπόση στην τηλεόραση της «Ν». Είναι τα μέσα με τα οποία θα επιτύχει τον απώτερο στόχο της που είναι ο έλεγχος της Ανατολικής Μεσογείου και της Δυτικής Ασίας.

Καίριο ρόλο θα διαδραματίσει προς αυτό το στόχο η δημιουργία δύο νέων στρατηγείων στην Τουρκία, το ένα στην Κωνσταντινούπολη και το δεύτερο στα Άδανα (πόλη της νότιας Τουρκίας κοντά στην Κύπρο), που προσπαθεί να εξασφαλίσει ο Ερντογάν και θα αποτελέσει σημαντικό τμήμα των συνομιλιών στην επερχόμενη σύνοδο κορυφής.

Ποιος ο ρόλος της ελληνικής διπλωματίας;

Με την Τουρκία να βρίσκει «παράθυρο ευκαιρίας» στην επερχόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ αναλυτές επισημαίνουν ότι η ελληνική διπλωματία πρέπει να δυναμώσει τη φωνή της στη διεθνή σκηνή και να μην χάνει τις ευκαιρίες που της δίνονται.

Μία από αυτές τις ευκαιρίες δόθηκε λίγες μέρες νωρίτερα όταν το Ισραήλ αναγνώρισε την γενοκτονία των Αρμενίων, «χτυπώντας» τον Τούρκο πρόεδρο. Σύμφωνα με τον Διευθυντή του naftemporiki.gr, Μιχάλη Ψύλο, ήταν λάθος της ελληνικής κυβέρνησης που δεν άδραξε την ευκαιρία αυτή ώστε να πείσει την ισραηλινή ηγεσία να αναγνωρίσει και την γενοκτονία των Ποντίων.

Σχετικά με την στρατηγική της ελληνικής πλευράς, ενόψει της κρίσιμης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, η Μαίρη Μπόση αναρωτήθηκε αν το στρατηγείο στα Άδανα θα γίνει με τη σύμφωνη γνώμη της Ελλάδας. «Θα προωθήσουμε την ολοκλήρωση της στρατηγικής της Τουρκίας; Εμείς θα κάνουμε την Τουρκία περιφερειακό ηγέτη;».

Εκτιμάται επίσης ότι η Ελλάδα, ως χώρα του «δυτικού κόσμου», θα έπρεπε να επισημάνει σε συχνό βαθμό τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στην γειτονική μας χώρα. Ο Τούρκος καθηγητής Σινάν Τσιντί, που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, μίλησε στην Γερουσία για τα ζητήματα της παραβίασης των παραδοσιακών αυτών αξιών στη χώρα καταγωγής του, λέγοντας ότι ο «ερντογανισμός» (όπως αποκαλεί την τακτική που ακολουθεί η ηγεσία της Τουρκίας), απειλεί με ευρύτερη σύρραξη την περιοχή. Ο Ιωάννης Μπαλτζώης επισημαίνει ότι αυτές θα έπρεπε να είναι συνεχείς επισημάνσεις της ελληνικής πλευράς στους Αμερικανούς και Ευρωπαίους εταίρους. «Δεν έχω καταλάβει γιατί η Ελλάδα είναι άφωνη», επισημαίνει η Μαίρη Μπόση δηλώνοντας ότι η χώρα μας πρέπει να ανεβάζει ενίοτε τους τόνους προκειμένου να ακούγεται.

Με πληροφορίες από Euractiv, Politico, Euronews, Anadolu, Bloomberg 

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.