Το τελευταίο διάστημα βλέπουμε την Ουκρανία να έχει γυρίσει το παιχνίδι απέναντι στις δυνάμεις της Ρωσίας, εξαπολύοντας από τη μία μαζικές επιθέσεις με drones σε ενεργειακές εγκαταστάσεις που είναι βαθιά μέσα στην επικράτεια της χώρας και προχωρώντας από την άλλη σε κομβικής σημασίας πλήγματα σε δρόμους, σιδηροδρόμους και γέφυρες που οδηγούν στη χερσόνησο της Κριμαίας.
Ο λόγος της στοχοθέτησης των ενεργειακών εγκαταστάσεων είναι προφανής, σε μια προσπάθεια να πληγεί οικονομικά η Ρωσία και να υπονομευθεί η ικανότητάς της να συντηρεί τον πόλεμο.
Η Κριμαία από την άλλη είναι σημαντική για τον ανεφοδιασμό ρωσικών στρατευμάτων που επιχειρούν στα μέτωπα της Ουκρανίας, επομένως είναι εύλογος στόχος για τις δυνάμεις του Κιέβου.
Ως αποτέλεσμα, η Κριμαία βρίσκεται αντιμέτωπη με μεγάλες ελλείψεις στα καύσιμα, κάτι που οδήγησε τις διορισμένες από τη Ρωσία αρχές της χερσονήσου να κηρύξουν κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Το πρόβλημα έχει οξυνθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να παραδέχεται μάλιστα την Κυριακή ότι υπάρχουν προβλήματα εφοδιασμού καυσίμων σε διάφορες περιοχές.
Η Κριμαία μπορεί να δίνει ένα καλό χαρτί στην Ουκρανία, παράλληλα ωστόσο έχει τεράστια προσωπική και πολιτική σημασία για τον Ρώσο ηγέτη, με πολλούς αναλυτές να θεωρούν ότι η απειλή της περιοχής από το Κίεβο θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτη εξέλιξη.
Το «κόσμημα» του ρωσικού στέμματος
Η Ουκρανία μπορεί να ελπίζει ότι η απειλή της ανακατάληψης της Κριμαίας θα μπορούσε να πιέσει τον Πούτιν να ξεκινήσει ειρηνευτικές συνομιλίες, αλλά ελλοχεύει επίσης ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης, σύμφωνα με τον καθηγητή Σλαβικών και Ανατολικοευρωπαϊκών Σπουδών στο University College του Λονδίνου και μελετητή της σύγχρονης ρωσικής ιστορίας Μαρκ Γκαλεότι.
Στο ίδιο πνεύμα και ο διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου Γεωπολιτικής και Μελετών Ασφάλειας στη Λιθουανία Λίνας Κογιάλας που σημειώνει ότι «οι Ρώσοι δεν περίμεναν ότι η ευαλωτότητα της Κριμαίας θα ήταν το κύριο θέμα συζήτησης 4,5 χρόνια μετά την έναρξη της εισβολής».
«Η Κριμαία ήταν το κόσμημα των επιτευγμάτων του Πούτιν, αναδεικνύοντας τις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες της Ρωσίας, αλλά η Ουκρανία έχει την πρωτοβουλία και θα συνεχίσει να προσπαθεί να την χρησιμοποιήσει», προσθέτει.
Έτσι, η Κριμαία φαίνεται να μετατρέπεται από πλεονέκτημα σε μειονέκτημα για τον Πούτιν. «Αυτή ήταν το πιο χαρακτηριστικό του απόκτημα και δεν είναι σε θέση να ασκήσει έλεγχο», αναφέρει ο Αντρίι Ζαγκοροντνιούκ, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Άμυνας νωρίτερα στην κυβέρνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Δίνοντας το στίγμα της ουκρανικής σκέψεις αναφέρει: «Οι Ρώσοι έχουν μετατρέψει την Κριμαία σε μια γιγαντιαία στρατιωτική εγκατάσταση από το 2014. Αλλά αν μια στρατιωτική εγκατάσταση απομονωθεί, γίνεται πρόβλημα».
Οι εκλογές
Η αποσταθεροποίηση της Κριμαίας έρχεται σε μια πολιτικά ευαίσθητη στιγμή για τον Πούτιν: λίγους μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές που είναι οι πρώτες που θα διεξάγει η Μόσχα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Αν και το αποτέλεσμα θεωρείται δεδομένο και η διαδικασία τυπική, η προεκλογική περίοδος δεν παύει να εντείνει τις πολιτικές εντάσεις στη χώρα, όπου υπάρχει ήδη μεγάλη δυσαρέσκεια λόγω του πολέμου.
Το σύνδρομο του ανθρώπου που πνίγεται
Όσο συνεχίζεται όμως αυτή η κατάσταση τόσο αυξάνεται η πίεση στον Πούτιν, ο οποίος όταν πανικοβάλλεται, τείνει να παίρνει βιαστικές και άσχημες αποφάσεις, επισημαίνει ο Γκαλεότι.
«Είναι σαφές ότι ο Πούτιν είναι εντελώς απροετοίμαστος για αυτή την τροπή των γεγονότων και προσπαθεί να βρει μια απάντηση», σχολιάζει από την πλευρά του ο Ρώσος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο Κονσταντίν Σονίν.
«Εάν όμως φοβηθεί ότι η απώλεια της Κριμαίας, ή απλώς η αδυναμία προστασίας της, δεν θα αμαυρώσει απλώς την κληρονομιά του, αλλά ενδεχομένως θα τον ανατρέψει, τότε μπορεί να επιλέξει να διαπραγματευτεί. Το ίδιο πιθανό είναι όμως να μπει στον πειρασμό να ανεβάσει τον πήχη», προειδοποιεί ο Γκαλεότι.
Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και καθηγητής Παγκόσμιας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Πίτερ Φράνκοπαν. Αν και η Ουκρανία έχει δυναμική, λέει, οι πιθανότητές της να ανακτήσει σημαντικά εδάφη ή να καταφέρει ένα νοκ άουτ πλήγμα φαίνονται απειροελάχιστες.
Παρ’ όλα αυτά, καθώς τα πράγματα χειροτερεύουν για τη Ρωσία στο πεδίο των μαχών, στην οικονομία και για τον Πούτιν προσωπικά, υπάρχει ο κίνδυνος- τονίζει- ο αδύναμος Ρώσος ηγέτης να υποκύψει στο σύνδρομο του ανθρώπου που πνίγεται, όπως συμβαίνει όταν κάποιος που δυσκολεύεται να κολυμπήσει σπρώχνει τους άλλους κάτω από το νερό σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να παραμείνει στην επιφάνεια του νερού.
Η σημασία της Κριμαίας
Συνοψίζοντας τη σημασία της Κριμαίας για τον Πούτιν, ο Γκαλεότι αναφέρει ότι
- Η Κριμαία ήταν μέρος της Ρωσίας μέχρι το 1954, όταν μεταφέρθηκε στον έλεγχο του Κιέβου για λόγους διοικητικής ευκολίας, και δεν αποτελεί την ίδια υπόθεση με τα άλλα ουκρανικά εδάφη που διεκδικεί ο Ρώσος ηγέτης.
- Έχει στρατηγική σημασία ως έδρα του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας.
- Έχει και συμβολική σημασία καθώς η πόλη της Χερσονήσου θεωρείται η γενέτειρα της Ρωσικής Ορθοδοξίας.
- Έχει επίσης πολύ σαφή πολιτική σημασία για τον Πούτιν ως το μόνο πραγματικά δημοφιλές στοιχείο των εκστρατειών προσάρτησης που έχει πραγματοποιήσει.
Πού ποντάρει το Κίεβο
Κατά τον Γκαλεότι, η ουκρανική κυβέρνηση γνωρίζοντας πόσο «καίει» τον Πούτιν η Κριμαία και αναγνωρίζοντας εμμέσως ότι το Κίεβο ίσως χρειαστεί να αποδεχθεί τον de facto έλεγχο της Μόσχας στην Κριμαία ως το τίμημα για την ειρήνη, εφαρμόζει μία στρατηγική άσκησης πίεσης στην περιοχή, αποκόπτοντάς της μέσω των drones, που υπάρχει η ελπίδα ότι θα αναγκάσει τον Ρώσο ηγέτη να διαπραγματευτεί με Κίεβο, εάν επιθυμεί να τερματίσει τον αποκλεισμό και να άρει την απειλή για τη χερσόνησο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι φαίνεται βέβαιος ότι η στρατηγική αυτή μπορεί να επιτύχει για αυτό και ενέκρινε μια 40ήμερη εκστρατεία για να «επηρεάσει» τη Ρωσία να τερματίσει τον πόλεμο, η οποία θα διεξαχθεί από την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας.
Τα δύο στρατόπεδα στη Ρωσία
Ωστόσο, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ λιγότερο προβλέψιμο από ό,τι πιθανώς αναμένει ο Ζελένσκι, σημειώνει ο Γκαλεότι σκιαγραφώντας δύο διαφορετικές σχολές σκέψης εντός της άρχουσας ελίτ της Ρωσίας σχετικά με το πώς πρέπει να προχωρήσει ο πόλεμος.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, οι πραγματιστές πιστεύουν ότι η Ρωσία θα πρέπει να «παγώσει» τη σύγκρουση. Κατά την άποψή τους, η Μόσχα θα πρέπει να εδραιώσει τον έλεγχο στην περιοχή που ήδη κατέχει, να κηρύξει τη νίκη και να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την ελπίδα να εξασφαλίσει τουλάχιστον μερική άρση των κυρώσεων και τον τερματισμό των ουκρανικών επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς εντός της Ρωσίας.
Οι σκληροπυρηνικοί, από την άλλη, τάσσονται υπέρ της κλιμάκωσης, με την κινητοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων εφέδρων και ενδεχομένως την διεξαγωγή πιο επιθετικών επιχειρήσεων εναντίον ευρωπαϊκών εργοστασίων που προμηθεύουν όπλα στην Ουκρανία.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
