Οι σημερινές βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία αποτελούν ψήφο και για το γεωπολιτικό μέλλον της χώρας, καθώς ο εν ενεργεία πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν επιδιώκει στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τους μακροχρόνιους δεσμούς της χώρας με τη Ρωσία.
Αναλυτές θεωρούν πιθανό το κυβερνών κόμμα «Συμβόλαιο Πολιτών» (Civil Contract) του Πασινιάν να διατηρήσει τον έλεγχο του κοινοβουλίου. Ωστόσο, πολλά από τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατεβαίνουν στις εκλογές με φιλορωσικές πλατφόρμες.
Τους μήνες που προηγήθηκαν των εκλογών, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν και άλλοι Ρώσοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν την Αρμενία ότι πιθανή ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε να της προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημιά, διαταράσσοντας τις εμπορικές σχέσεις της χώρας με τη Μόσχα και τους συμμάχους της.
«Είναι οι πρώτες εκλογές στην ιστορία της Αρμενίας όπου ο γεωπολιτικός προσανατολισμός καθίσταται καθοριστικό ζήτημα», δηλώνει στο Associated Press ο αναλυτής και πρώην βουλευτής Μικαγιέλ Ζολιάν. «Μέχρι σήμερα η Αρμενία παρέμενε στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας και αυτό θεωρούνταν δεδομένο. Τώρα, για πρώτη φορά, αυτό αμφισβητείται».
Απογοήτευση λόγω Καραμπάχ
Οι σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Αρμενίας επιδεινώθηκαν το 2023, όταν το Αζερμπαϊτζάν ανέκτησε τον έλεγχο της περιοχής του Καραμπάχ. Η δύσβατη αυτή ορεινή περιοχή βρισκόταν επί δεκαετίες υπό τον έλεγχο δυνάμεων που υποστηρίζονταν από την Αρμενία.
Οι αρμενικές αρχές κατηγόρησαν τις ρωσικές δυνάμεις που είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή ότι απέτυχαν να αποτρέψουν την επίθεση του Αζερμπαϊτζάν. Η Μόσχα απέρριψε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οι δυνάμεις της δεν είχαν εντολή να παρέμβουν.
«H εικόνα της Ρωσίας ως εγγυήτριας της αρμενικής ασφάλειας κατέρρευσε μετά τον πόλεμο του Καραμπάχ», λέει ο Αλεξάντερ Ισκανταριάν, διευθυντής του Ινστιτούτου Καυκάσου.
Ο Πασινιάν άρχισε σταδιακά να χαλαρώνει τους δεσμούς με τη Μόσχα, εντάσσοντας τη χώρα στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο το 2023 και αναστέλλοντας τη συμμετοχή της από το 2024 στον -ρωσικής έμπνευσης- Οργανισμό Διεθνούς Συλλογικής Ασφάλειας.
Η Αρμενία ανακοίνωσε επίσης επίσημα την πρόθεσή της να ενταχθεί στην ΕΕ.
Ετσι, μια καθαρή νίκη στις βουλευτικές εκλογές θα δώσει στον Πασινιάν την εντολή να συνεχίσει αυτήν την πορεία και να ολοκληρώσει τη συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν.
Το φλερτ της Δύσης
Τον Αύγουστο, ο πρόεδρος Τραμπ φιλοξένησε τον Πασινιάν και τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Αλίγιεφ για την υπογραφή της συμφωνίας που έβαλε τέλος σε δεκαετίες εχθροπραξιών.
Μια άλλη συμφωνία, υπογραφείσα τον Φεβρουάριο, ίσως ανοίξει επίσης τον δρόμο για την κατασκευή νέου πυρηνικού αντιδραστήρα στην Αρμενία από αμερικανική εταιρεία, ενώ και η Κομισιόν δηλώνει έτοιμη να επενδύσει στον ενεργειακό τομέα της Αρμενίας και στην «ανθούσα ψηφιακή οικονομία» της.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του στον Πασινιάν, χαρακτηρίζοντάς τον «μεγάλο φίλο» και ηγέτη που κάνει τη χώρα του «ισχυρή, πλούσια και πολύ ασφαλή».
Ωτσόσο τα κόμματα της αντιπολίτευσης στηρίζουν ως επί πλείστον τους στενούς δεσμούς με τη Μόσχα.
Μεγάλο μέρος της αρμενικής αντιπολίτευσης εξακολουθεί να κυριαρχείται από φιλορωσικές δυνάμεις, ενώ πολλές εξ αυτών αντιτίθενται και στην εξομάλυνση των σχέσεων με το Αζερμπαϊτζάν.
Στις εκλογές συμμετέχουν συνολικά 19 πολιτικοί σχηματισμοί.
Κύριος αντίπαλος του Πασινιάν είναι το κόμμα «Ισχυρή Αρμενία», το οποίο επιδιώκει στενότερες επιχειρηματικές σχέσεις με τη Ρωσία και κατηγορεί τον πρωθυπουργό ότι προσπαθεί να προκαλέσει σύγκρουση με τη Μόσχα. Του κόμματις ηγείται ο αρμενικής και ρωσικής υπηκοότητας, δισεκατομμυριούχος Σάμβελ Καραπετιάν, ο οποίος βρίσκεται υπόδικος με την κατηγορία της προτροπής σε ανατροπή της κυβέρνησης. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες.
Επειδή ο Σαμβέλ Καραπετιάν κατέχει ρωσικό διαβατήριο, οι συνταγματικές προβλέψεις τού απαγορεύουν να θέσει υποψηφιότητα για το κοινοβούλιο. Ετσι, έχει τοποθετήσει τον ανιψιό του Ναρέκ Καραπετιάν ως επίσημο υποψήφιο.
Χθες Σάββατο, οι αρμενικές αρχές εξέδωσαν έξι εντάλματα σύλληψης κατά μελών της Ισχυρής Αρμενίας, με την κατηγορία της εξαγοράς ψήφων.
Η Μόσχα ασκεί οικονομική πίεση
Η Ρωσία, η οποία διατηρεί στρατιωτική βάση στην Αρμενία, έχει προειδοποιήσει ότι η στροφή της χώρας προς τη Δύση μπορεί να έχει σοβαρές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες.
Όχι τυχαία, ο Πούτιν έχει συγκρίνει την πορεία της Αρμενίας με εκείνη της Ουκρανίας, διατυπώνοντας έμμεσες απειλές.
Τις τελευταίες εβδομάδες, η Ρωσία επέβαλε νέους περιορισμούς σε αρμενικά προϊόντα επικαλούμενη υγειονομικές παραβάσεις, απαγορεύοντας την εισαγωγή λουλουδιών, ορισμένων ειδών κονιάκ και κρασιού, αλλά και τις ειααγωγές, πατάτας, αποξηραμένων φρούτων, ψαριών και άλλων προϊόντων.
Η συμμετοχή της Αρμενίας στην Ευρασιατική Οικονομική Ενωση, μιας υπό ρωσική ηγεσία τελωνειακής ένωση, τίθεται πλέον υπό επανεξέταση.
Σύμφωνα με στοιχεία της αρμενικής κυβέρνησης, το 38% των εξαγωγών της χώρας κατευθύνθηκε το 2025 σε κράτη της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, κυρίως στη Ρωσία. Αντίθετα, μόλις το 8% των εξαγωγών κατέληξε στην ΕΕ.
Οι ρωσικές κινήσεις ώθησαν τη φον ντερ Λάιεν να ανακοινώσει πακέτο στήριξης ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ για την Αρμενία. Σε δήλωσή της κατηγόρησε τη Ρωσία ότι «εργαλειοποιεί» τις οικονομικές σχέσεις και χαρακτήρισε τις απαγορεύσεις εισαγωγών «καθαρή οικονομική εξαναγκαστική πολιτική».
Κατηγορίες για προπαγάνδα και χειραγώγηση
Η Ρωσία μπορεί να ασκήσει ακόμη μεγαλύτερη πίεση στην Αρμενία, καθώς ελέγχει σημαντικό μέρος της ενεργειακής και άλλης κρίσιμης υποδομής της χώρας, ενώ παράλληλα της προμηθεύει φθηνό φυσικό αέριο.
«Είναι εντελώς μη ρεαλιστικό να πιστεύουμε ότι η Αρμενία μπορεί να ξεπεράσει τη ρωσική επιρροή σε σύντομο χρονικό διάστημα», δήλωσε ο Ζολιάν.
Η κοινωνία των πολιτών στην Αρμενία εκφράζει επίσης ανησυχίες για ρωσικές εκστρατείες παραπληροφόρησης πριν από τις εκλογές. Η Μόσχα αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη.
Ο Ντάνιελ Ιοαννισιάν, επικεφαλής της ανεξάρτητης εκλογικής οργάνωσης Union of Informed Citizens, δήλωσε ότι η οργάνωσή του έχει καταγράψει περιπτώσεις ρωσικής παρέμβασης μέσω εκστρατειών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κυβερνοεπιθέσεων, εξαγοράς ψήφων και δωροδοκίας δημοσιογράφων.
Πρόσφατα μάλιστα χρησιμοποιήθηκαν fake βίντεο με πρωταγωνιστές της επιτυχημένης τηλεοπτικής σειράς Τhe Οffice για να «υπονομεύσουν» την υποψηφιότητα Πασινιάν.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
