Ο πόλεμος στο Ιράν, εκτός από τις οικονομικές επιπτώσεις που αγγίζουν την παγκόσμια αγορά, έχουν σοβαρό αντίκτυπο και στην πώληση όπλων στην Ευρώπη.
Πιο αναλυτικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενημέρωσαν -ορισμένες- ευρωπαϊκές χώρες ότι οι παραδόσεις οπλικών συστημάτων που είχαν ήδη συμφωνηθεί μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales (FMS) ενδέχεται να καθυστερήσουν, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν συνεχίζει να επιβαρύνει τα αμερικανικά αποθέματα.
Οι καθυστερήσεις, όπως αναφέρεται σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, επηρεάζουν αρκετές χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων κράτη της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας.
Πρόκειται για εξοπλισμό που είχε, ήδη, αγοραστεί αλλά δεν έχει ακόμη παραδοθεί, με τις ΗΠΑ να ενημερώνουν διμερώς ότι οι παραδόσεις μετατίθενται χρονικά.
Πιέσεις στο «οπλοστάσιο» των ΗΠΑ
Η εξέλιξη αυτή δείχνει την πίεση που δέχεται το αμερικανικό «οπλοστάσιο», καθώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή (αλλά και στην Ουκρανία) έχουν αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση για κρίσιμα πυρομαχικά και συστήματα που χρησιμοποιούνται τόσο για επιθετικές όσο και για αμυντικές επιχειρήσεις, όπως οι αντιαεροπορικοί πύραυλοι Patriot PAC-3.
Από την έναρξη των επιχειρήσεων κατά του Ιράν, αλλά και λόγω της συνεχιζόμενης στήριξης προς την Ουκρανία, οι ΗΠΑ έχουν ήδη μειώσει σημαντικά τα αποθέματά τους σε πυροβολικό, αντιαρματικά και άλλα οπλικά συστήματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν εκφράσει τη βαθιά ανησυχία τους.
Ήδη, τα υπουργεία Άμυνας της Εσθονίας και της Λιθουανίας επιβεβαίωσαν ότι έχουν λάβει σχετική ενημέρωση για πιθανές καθυστερήσεις στην παράδοση στρατιωτικού εξοπλισμού.
Τούτο διότι οι καθυστερήσεις δημιουργούν κενά ασφαλείας, ειδικά για χώρες που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία. Παράλληλα, «μαρτυρούν» την εξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική αμυντική βιομηχανία, αλλά και την προσπάθεια ορισμένων κρατών να στραφούν περισσότερο σε ευρωπαϊκές λύσεις εξοπλισμών.
Από την πλευρά της, η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι αυτή τη χρονική στιγμή προτεραιότητα έχουν οι επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ενώ στο παρελθόν έχει πιέσει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων. Και εδώ είναι η μεγάλη αντίφαση.
Ως εκ τούτου, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια επικείμενη κρίση: τα αμερικανικά αναχαιτιστικά που χρειάζεται, τόσο για την Ουκρανία σήμερα όσο και για τον δικό της επανεξοπλισμό απέναντι στη Ρωσία, ενδέχεται να μην είναι διαθέσιμα, έτσι σε απάντηση, τα ευρωπαϊκά κράτη θα πρέπει να ξεκινήσουν ένα πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης για την ταχεία επέκταση της παραγωγής ευρωπαϊκών συστημάτων αεράμυνας και αναχαιτιστικών.,
Η εξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική αεράμυνα και τα «υποκατάστατα»
Η Ευρώπη παράγει πράγματι ικανές αντιαεροπορικές και αντιπυραυλικές δυνατότητες, όμως αυτές δεν προσφέρουν ένα ενιαίο, πλήρες υποκατάστατο των αμερικανικών συστημάτων.
Το SAMP/T, που αναπτύχθηκε από τη γαλλο-ιταλική κοινοπραξία EUROSAM (MBDA και Thales), είναι το κύριο ευρωπαϊκό εγχώριο σύστημα συγκρίσιμο με τους αμερικανικούς Patriot (που διαθέτει και η Ελλάδα), ικανό να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους, προηγμένους πυραύλους cruise και εξελιγμένα αεροσκάφη μέσω Aster 30. Αν και σε θεωρητικό επίπεδο συγκρίνεται με το Patriot, το SAMP/T έχει περιορισμένη επιχειρησιακή χρήση. Σημειώνεται ότι πρόσφατα χρησιμοποιήθηκε για την άμυνα του Κιέβου στην Ουκρανία.
Αντίθετα, το NASAMS, που αναπτύχθηκε από κοινού από τη Νορβηγία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει σημαντική επιχειρησιακή εμπειρία. Είναι ένα σύστημα μεσαίου βεληνεκούς σχεδιασμένο να προστατεύει πόλεις και βάσεις από πυραύλους cruise, αεροσκάφη και πολλά μη επανδρωμένα συστήματα (UAS), αλλά δεν έχει ρόλο στην άμυνα κατά βαλλιστικών πυραύλων.
Το IRIS-T SLM, που παράγεται κυρίως από τη γερμανική Diehl Defence, καλύπτει παρόμοιο ρόλο μεσαίου βεληνεκούς απέναντι σε πυραύλους cruise και drones. Είναι ένα οικονομικό και αποτελεσματικό σύστημα για μαζικές επιθέσεις, αλλά δεν αποτελεί ιδανική πλατφόρμα για αμυντικές επιχειρήσεις υψηλής έντασης κατά πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Το βρετανικό Sky Sabre, που βασίζεται στον αναχαιτιστή CAMM της MBDA, παρέχει προστασία μικρού έως μεσαίου βεληνεκούς, ενισχύοντας περαιτέρω τα χαμηλότερα και μεσαία επίπεδα της ευρωπαϊκής αεράμυνας.
Όλα τα δεδομένα δείχνουν ότι το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι η έλλειψη τεχνολογικά ικανών συστημάτων αεράμυνας, αλλά η έλλειψη επαρκούς βιομηχανικής παραγωγής, ειδικά για αναχαιτίσεις βαλλιστικών και προηγμένων πυραύλων cruise.
Αναλυτές σημειώνουν ότι πολλά από τα κρίσιμα ευρωπαϊκά συστήματα — όπως το Aster 30 της SAMP/T και το CAMM του Sky Sabre — παράγονται από την πολυεθνική ευρωπαϊκή εταιρεία MBDA. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση της παραγωγής εξαρτάται από συνεργασία σε ευρύτερο ευρωπαϊκό βιομηχανικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου και της Νορβηγίας.
Γιατί θέλουν τους Patriot όπως και η Ελλάδα
Παρά τις (όποιες) ευρωπαϊκές επιλογές, το σύστημα Patriot παραμένει το πρώτο σε επιλογή στην Ευρώπη. Αυτό μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα, όμως υπάρχουν και πολλά αρνητικά.
Ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ έχουν υπογράψει συμβόλαια για αντιαεροπορικά συστήματα αξίας άνω των 50 δισ. δολαρίων από το 2022, με τις παραγγελίες Patriot να αποτελούν, σχεδόν, το ένα τρίτο.
Αυτή η επιλογή είχε ως αποτέλεσμα τα ευρωπαϊκά συστήματα αεράμυνας να μην βρίσκονται στη «λίστα» παραγγελιών (και άρα πόρους για να επεκτείνουν την παραγωγή τους) και έτσι η έλλειψη επενδύσεων περιορίζει την εξέλιξη των προϊόντων.
Επίσης, η αμερικανική… εξάρτηση έχει άμεσες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η προτεραιοποίηση των αμερικανικών εξαγωγών οπλικών συστημάτων εξαρτάται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και τις εταιρείες. Με δεδομένες τις ελλείψεις, το Πεντάγωνο θα δώσει προτεραιότητα στην αναπλήρωση των δικών του αποθεμάτων. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη μπορεί να λάβει πολύ περιορισμένες παραδόσεις στο άμεσο μέλλον.
Όπως αντίστοιχα έχει γράψει η «Ν», συμβαίνει με τους πύραυλους cruise Tomahawk.
Όλα τα παραπάνω, δεν σημαίνουν ότι η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αγοράζει αμερικανικά όπλα ή να αποσυνδεθεί από την αμερικανική αμυντική βιομηχανία.
Αλλά ο πόλεμος στο Ιράν έχει καταστήσει απολύτως σαφές ότι η ζήτηση για αμερικανική παραγωγή έχει αυξηθεί δραματικά και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα μπορούν να την καλύψουν, αφήνοντας την Ουκρανία και την Ευρώπη πιο… «εκτεθειμένες».
Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις αποδεικνύουν τη στενή σύνδεση μεταξύ των τριών μεγάλων μετώπων: Ουκρανίας, Μέσης Ανατολής και ευρωπαϊκής ασφάλειας, με τις αλυσίδες εξοπλισμών να δοκιμάζονται πλέον σε πολλαπλά επίπεδα.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
