Η αναζήτηση του διαδόχου του Αντόνιο Γκουτέρες έχει ξεκινήσει επίσημα στους διαδρόμους των Ηνωμένων Εθνών, καθώς η δεύτερη θητεία του πρώην πρωθυπουργού της Πορτογαλίας στην ηγεσία του ΟΗΕ λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Πέντε είναι οι υποψήφιοι διάδοχοι του Γκουτέρες, που έχουν προταθεί επίσημα από διάφορες κυβερνήσεις:
Η πρώτη υποψηφιότητα προτάθηκε τον περασμένο Νοέμβριο και ήταν αυτή του Αργεντινού Ραφαέλ Γκρόσι, Γενικού Διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).
Τον Φεβρουάριο, η Χιλή, η Βραζιλία και το Μεξικό πρότειναν την πρώην πρόεδρο της Χιλής Μισέλ Μπατσελέτ.
Στις αρχές Μαρτίου, το Μπουρούντι ενέκρινε την υποψηφιότητα του Σενεγαλέζου πρώην προέδρου Μάκι Σαλ, και η Κόστα Ρίκα την Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, νυν επικεφαλής του Οργανισμού Εμπορίου των Ηνωμένων Εθνών (UNCTAD).
Τέλος, οι Μαλδίβες πρότειναν πρόσφατα την Βιρτζίνια Γκάμπα, πρώην Ειδική Εκπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα για τα Παιδιά και τις Ένοπλες Συγκρούσεις.
Οι ακροάσεις των υποψηφίων στην έδρα του ΟΗΕ έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν την εβδομάδα της 20ής Απριλίου, σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα. Κάθε υποψήφιος θα έχει στη διάθεσή του τρεις ώρες για να παρουσιάσει το όραμά του, να απαντήσει σε ερωτήσεις των κρατών μελών και να συνεργαστεί με την κοινωνία των πολιτών. «Οι υποψήφιοι θα πρέπει να παρουσιάσουν το όραμά τους και να απαντήσουν σε ερωτήσεις γύρω από τους τρεις πυλώνες των Ηνωμένων Εθνών: ειρήνη και ασφάλεια, βιώσιμη ανάπτυξη και ανθρώπινα δικαιώματα», λένε στη Ναυτεμπορική Ευρωπαίοι διπλωμάτες στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
«Η επιλογή του προσώπου που θα ηγηθεί του ΟΗΕ έχει τεράστια σημασία, ειδικά σε αυτές τις δύσκολες στιγμές», τόνισε η πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης, Ανναλένα Μπέρμποκ.
Μέχρι τη διεξαγωγή των ψηφοφοριών, τα κράτη μέλη μπορούν να προτείνουν υποψηφίους της τελευταίας στιγμής. Ως τελικό βήμα, ο νέος διορισμός πρέπει να εγκριθεί από τη Γενική Συνέλευση, στις αρχές του φθινοπώρου.
Πίεση για γυναίκα Γενική Γραμματέα
Σύμφωνα με την Ανναλένα Μπέρμποκ , τα κριτήρια επιλογής ορίζονται σαφώς στα ψηφίσματα που εγκρίθηκαν από τα κράτη μέλη. Ο μελλοντικός Γενικός Γραμματέας θα πρέπει κυρίως να επιδείξει «ισχυρή, αφοσιωμένη και αποτελεσματική ηγεσία», καθώς και στέρεη εμπειρία στη διακυβέρνηση και τη διαχείριση πολύπλοκων θεσμών.
Το ζήτημα του φύλου, ωστόσο, τίθεται σε μεγάλο βαθμό υπόψιν , στη διαδικασία της διαδοχής. Από την ίδρυση του οργανισμού το 1945, δεν υπήρξε γυναίκα στην ηγεσία του ΟΗΕ . Σήμερα, τρεις από τους πέντε υποψηφιότητες, είναι γυναίκες.
«Πώς γίνεται, εδώ και 80 χρόνια, να μην έχει υπάρξει ποτέ γυναίκα Γενική Γραμματέας, παρόλο που το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, τον οποίο υποτίθεται ότι υπηρετούμε, είναι γυναίκες και κορίτσια;» ρώτησε η Μπέρμποκ, μιλώντας στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη.
Οι ακροάσεις του Απριλίου, ωστόσο, θα είναι μόνο ένα βήμα. Όπως συνηθίζεται στη διπλωματία, η τελική απόφαση θα ληφθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας, όπου τα πέντε μόνιμα μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, προτού εγκριθεί επίσημα από τη Γενική Συνέλευση.
«Με άλλα λόγια, πίσω από τις δημόσιες ακροάσεις και τις ομιλίες διαφάνειας, η αποφασιστική μάχη θα δοθεί, όπως πάντα στον ΟΗΕ, στα παρασκήνια της γεωπολιτικής», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
Ο κόσμος σε κρίση
Η επιλογή της νέας ηγεσίας του ΟΗΕ έρχεται σε ένα ιδιαίτερα ασταθές διεθνές πλαίσιο: πόλεμος στην Ουκρανία, στρατιωτική κλιμάκωση στον Κόλπο και την Μέση Ανατολή και ένα επαναλαμβανόμενο αδιέξοδο στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η προσωπικότητα του μελλοντικού ηγέτη θα μπορούσε να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα του οργανισμού να κινείται ανάμεσα στις αντιπαλότητες των μεγάλων δυνάμεων.
Ταυτόχρονα, ο ΟΗΕ χάνει συνεχώς τη σημασία και την ισχύ του, όπως λέει η Μάγια Ούνγκαρ , από την ανεξάρτητη δεξαμενή σκέψης Crisis Group και προσθέτει: «Χρειαζόμαστε έναν Γενικό Γραμματέα που να είναι σε θέση να διαπραγματευτεί με τον Πρόεδρο Τραμπ, τον Πούτιν ή τον Σι. Προς το παρόν, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ δεν προσκαλείται καν σε συνομιλίες – ούτε καν ακούγεται πλέον».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
