Ο πόλεμος στον Κόλπο πλήττει σκληρά την Ευρώπη. Κάθε ημέρα που περνάει, γίνεται σαφέστερο ότι όχι μόνο οι λαοί του Κόλπου, αλλά και οι Ευρωπαίοι θα επηρεαστούν σοβαρά.
«Οι τιμές της ενέργειας ήδη εκτοξεύονται στα ύψη και οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού υποφέρουν. Αυτό είναι απλώς ένα προοίμιο για την επόμενη οικονομική ύφεση», λένε με αγωνία στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι παράγοντες της αγοράς.
Την ίδια ώρα πάντως, «η κυβέρνηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ενώ cπέρασε τον περασμένο χρόνο αποκαλώντας τους Ευρωπαίους αξιολύπητους και ασεβείς, τώρα θέλει η Ευρώπη να τον χειροκροτήσει», γράφει η Washington Post. «Η Ουάσιγκτον δεν συμβουλεύτηκε τους Ευρωπαίους συμμάχους της πριν από την επίθεση και δεν τους ζήτησε να συμμετάσχουν στον βομβαρδισμό της Τεχεράνης. Αλλά η κυβέρνηση θέλει πρόσβαση σε ευρωπαϊκές αεροπορικές βάσεις και στρατηγικά κέντρα logistics προκειμένου να διευκολύνει τις αεροπορικές επιδρομές της» .
«Το κεφάλι στην άμμο»
Πώς απαντά η Ευρώπη; «Για άλλη μια φορά, η ΕΕ απροετοίμαστη, κατακερματισμένη και προπαντός σαστισμένη, προτιμά να κρύβει σαν την στρουθοκάμηλο το κεφάλι στην άμμο. Αυτό είναι κατανοητό, αλλά αποτελεί αυταπάτη», προσθέτουν βετεράνοι διπλωμάτες που έχουν υπηρετήσει στο παρελθόν σε χώρες του Κόλπου. «Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μεθυσμένος από την εξουσία, φαίνεται να πιστεύει ότι μπορεί απλώς να βομβαρδίζει το καθεστώς στην Τεχεράνη, ενώ χλευάζει ακόμη και τους Ευρωπαίους εταίρους του στο ΝΑΤΟ ως αδύναμους και δειλούς», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Την ίδια ώρα πάντως, δεν υπάρχουν σημάδια ότι οι μουλάδες υποχωρούν. Το αντίθετο μάλιστα. Η επιλογή του σκληροπυρηνικού γιού του εκλιπόντος Αλι Χαμενεϊ, Μοτζτάμπα ,ως νέου Ανώτατου Ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, δείχνει ότι το θεοκρατικό καθεστώς τα παίζει όλα για όλα και προφανώς δεν θα υποχωρήσει.
«Το γεγονός αυτό αυξάνει τον εκνευρισμό στον πρόεδρο Τραμπ , που κάνει πέντε διαφορετικές δηλώσεις την ημέρα», λένε στη Ναυτεμπορική κύκλοι στις Βρυξέλλες που γνωρίζουν εκ των έσω την κατάσταση. «Σε σαφή εκνευρισμό βρίσκεται και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιαχου, που ενώ πίεζε και πιέζει τον Τραμπ να εξαπολύσει και να εντείνει τις επιθέσεις, δεν είχε προνοήσει καν τι θα γίνει με τα απαντητικά πλήγματα του άθλιου καθεστώτος του Ιράν, αν υπάρξουν μάλιστα απώλειες μεταξύ των αμάχων στο Ισραήλ»
Οι Ιρανοί έχουν άλλωστε φροντίσει «να κρύψουν σε εκατοντάδες σπηλιές τα 80.000 drones που διαθέτουν- μέχρι τώρα έχουν εκτοξεύσει μόνο 2.000- όπως επίσης και κάπου 3.000 πυραύλους, που ακόμη κρατούν σε εφεδρεία, γνωρίζοντας ή ευελπιστώντας ότι ο πόλεμος θα κρατήσει μήνες», προσθέτουν οι ίδιοι κύκλοι στις Βρυξέλλες
Τι να κάνει η Ευρώπη;
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσαν ότι δεν θα συμμετάσχουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά έχουν επιτρέψει τη χρήση αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στο έδαφός τους για αποστολές περιπολίας ή υλικοτεχνική υποστήριξη.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι -την οποία επαίνεσε ιδιαίτερα ο Τραμπ– δήλωσε πάντως ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη ζητήσει από την Ιταλία τη χρήση των βάσεων στο Αβιάνο ή τη Σιγκονέλα, αλλά αν το κάνουν, η Ιταλία θα ακολουθήσει το παράδειγμα της Γαλλίας και της Γερμανίας.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς , ερωτηθείς για τον αντίκτυπο της αμερικανο-ισραηλινής επίθεσης στην Ευρώπη, το ομολόγησε: «Αυτό το σχέδιο δεν είναι χωρίς κινδύνους και θα πρέπει κι εμείς να υποστούμε τις συνέπειες».
Ο μόνος Ευρωπαίος ηγέτης που ζητά να σταματήσει ο πόλεμος είναι ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ. Ο Τραμπ απείλησε μάλιστα τον Σάντσεθ με εμπορικά αντίποινα .
Ένα βήμα πίσω
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, η στάση της Ευρώπης γενικότερα, απλά αποτελεί περαιτέρω επιβεβαίωση της θεωρίας του ότι οι σύμμαχοι παραμένουν πάντα ένα βήμα πίσω…
«Όλα αυτά παρά την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ και του Ισραηλινού προέδρου Μπενιαμίν Νετανιάχου να επιτεθούν στην Τεχεράνη χωρίς καν να ενημερώσουν τους κύριους συμμάχους τους, και παρά το γεγονός ότι ο πόλεμος προκάλεσε αύξηση των τιμών ενέργειας στην Ευρώπη και απειλεί να την εκθέσει σε ένα κύμα προσφύγων και στον κίνδυνο τρομοκρατίας», λένε στη Ναυτεμπορική πηγές στις Βρυξέλλες .
Αλλά και στο εσωτερικό τους, τα μεγαλύτερα κράτη της ΕΕ δεν έχουν κοινή γραμμή. Στη Γερμανία για παράδειγμα, ο καγκελάριος Μερτς έχει σχεδόν ταυτιστεί με την πολιτική Τραμπ στον Κόλπο. Αντίθετα, ο αντικαγκελάριος και ηγέτης του SPD, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ , προειδοποιεί: «Αυτός δεν είναι ο πόλεμός μας». Επέκρινε έντονα το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι η επίθεση «δεν ήταν νόμιμη βάσει του διεθνούς δικαίου».
Εύθραυστες οι διατλαντικές σχέσεις
«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες παραμένουν ενωμένοι στην απροθυμία τους απέναντι σε μια επιχείρηση που ποτέ δεν ζήτησαν», αλλά στην πραγματικότητα βρίσκονται «ολοένα και πιο εμπλεκόμενοι», γράφουν οι New York Times.
Η ευθραυστότητα των διατλαντικών σχέσεων αναγκάζει πάντως τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες να διατηρήσουν μια ουδέτερη στάση, χωρίς να προσβάλουν τον Ντόναλντ Τραμπ, του οποίου τις ευαισθησίες γνωρίζουν πολύ καλά. «Αλλά είτε τους αρέσει είτε όχι, οι Ευρωπαίοι βρίσκονται όλο και περισσότερο παρασυρμένοι σε αυτόν τον πόλεμο που δεν ήθελαν και για τον οποίο δεν ρωτήθηκαν», λένε οι ίδιοι κύκλοι
Επειδή η ευρωπαϊκή ρητορική προσπαθεί ό,τι καλύτερο μπορεί να προστατεύσει το εγώ του απρόβλεπτου Αμερικανού προέδρου. Οι New York Times περιγράφουν εύστοχα αυτή τη λεπτή θέση των Ευρωπαίων ηγετών, οι οποίοι «αφενός, πρέπει να προστατεύσουν τους πολίτες τους που έχουν αποκλειστεί στην περιοχή, να τηρήσουν τις αμυντικές συμφωνίες που έχουν συναφθεί με τα αραβικά κράτη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να επιτρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιούν τις στρατιωτικές τους βάσεις, ώστε να μην υποστούν την εχθρότητα του Προέδρου Τραμπ».
Θα μπορούσαν να διαφωνήσουν;
Παρά την περιορισμένη επιρροή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, «ο Μακρόν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες» δεν έχουν άλλη επιλογή από το να εκφράσουν τη διαφωνία τους, με κίνδυνο να δημιουργήσουν εντάσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσαν ειδικοί στους New York Times. «Ο ισχυρισμός ότι δεν έχουν κανέναν έλεγχο της κατάστασης δεν θα γίνει καλά δεκτός από την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Είναι ήδη ανυπόμονη και απογοητευμένη », λέει ο Μαρκ Λέοναρντ, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων.
Ο Μακρόν μαζί με τους ομολόγους τους στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία, φέρουν σοβαρή ευθύνη για την καθυστέρηση της πιθανότητας διπλωματικής λύσης στην ιρανική κρίση, δεδομένης της εχθρικής στάσης που επέδειξαν οι ευρωπαϊκές χώρες του σχήματος E3 απέναντι σε οποιαδήποτε διπλωματική εμπλοκή με την Τεχεράνη το 2025.
Αυτό παρά το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες με τις οποίες διαπραγματευόταν το Ιράν, αυτές οι χώρες είχαν υπογράψει την πυρηνική συμφωνία του 2015, την οποία αποκήρυξε ο πρόεδρος Τραμπ, στην πρώτη του θητεία, το 2018.
Τα μαθήματα στην Ευρώπη
«Σε έναν πόλεμο τέτοιας έντασης, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν θα είχαν κανένα λόγο στη διατήρηση ενός τόσο σταθερού ρυθμού επιθέσεων και εξάντλησης του οπλοστασίου εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφέρουν πηγές στις Βρυξέλλες.
«Ο Μακρόν ενήργησε αναλόγως, υποσχόμενος, μαζί με την Ιταλία και την Ελλάδα, αντιαεροπορική βοήθεια στην Κύπρο, όπου το Παρίσι διατηρεί σημαντικές ενεργειακές επενδύσεις μέσω της Total, και δεσμευόμενος να υποστηρίξει την ασφάλεια του Λιβάνου, μιας πρώην αποικίας με την οποία η Γαλλία έχει ιστορικούς δεσμούς. Η ίδια λογική ισχύει και για τα μαχητικά αεροσκάφη Rafale που στάλθηκαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η κρίση στον Κόλπο έδειξε επίσης την έλλειψη ευρωπαϊκού πολιτικού συντονισμού απέναντι σε τέτοια χαοτικά σενάρια, όπου αναπόφευκτα υπερισχύουν τα εθνικά συμφέροντα. Χωρίς κοινή γραμμή, οι Ευρωπαίοι καταλήγουν να αποδέχονται το εγχειρίδιο της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ σε αυτόν τον πόλεμο: το Ιράν παρουσιάζεται ως πιθανή πυρηνική απειλή , υποστηρίζουν την πολιτική επιλογή να ανατραπεί το θεοκρατικό καθεστώς, παρά την σαφή απουσία δημοκρατικής εναλλακτικής διεξόδου
«Μαύρο χάλι»
«Τα κάνανε μαύρο χάλι οι Αμερικανοί φωστήρες του Τραμπ και οι ισραηλινοί του Νετανιάχου», λένε στη Ναυτεμπορική, κύκλοι στις Βρυξέλλες. Και τώρα, η πολιτική αποσύνδεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι ίσως η μόνη στρατηγική για την αναβίωση της Ευρώπης της ειρήνης και της εργασίας. Είναι μια μακρά, επίπονη και επικίνδυνη διαδικασία, αλλά πρέπει να ξεκινήσει. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει η ΕΕ …αντι-αμερικανική, ούτε υποτιμά κανείς τη σημασία των οικονομικών και στρατιωτικών δεσμών με την Ουάσιγκτον. Περιλαμβάνει όμως την ανάπτυξη μιας σχέσης κατάλληλης για την αξιοποίηση των ευκαιριών του νέου πολυπολικού κόσμου, που σηματοδοτείται από το τέλος του κεντρικού ρόλου των ΗΠΑ και, επομένως, της Δύσης».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
