Η δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ συνιστά τεράστιο πλήγμα για το Ιράν. Δεν συνεπάγεται όμως αυτομάτως αλλαγή καθεστώτος, ούτε είναι βέβαιο ότι θα επιταχύνει τη λήξη της σύγκρουσης.
Παρά τη δεσπόζουσα παρουσία του — υπήρξε ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της χώρας για 37 χρόνια — το πολιτικό σύστημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας έχει σχεδιαστεί ώστε να συνεχίζει να λειτουργεί και μετά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη.
Θεσμική συνέχεια μετά το 1979
Από την Επανάσταση του 1979, το Ιράν κυβερνάται από σιίτες θρησκευτικούς ηγέτες. Οι πολιτικοί και στρατιωτικοί θεσμοί έχουν δομηθεί με τρόπο που προστατεύει αυτή τη μορφή διακυβέρνησης.
Το Σύνταγμα προβλέπει σαφή διαδικασία διαδοχής: η επιλογή νέου Ανώτατου Ηγέτη γίνεται από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, σώμα 88 κληρικών. Πρόκειται για θεσμικό όργανο πιστό στο καθεστώς, το οποίο αναμένεται να επιλέξει πρόσωπο που θα συνεχίσει τη γραμμή Χαμενεΐ.
Η διαδικασία δεν είναι αυθόρμητη· είναι προδιαγεγραμμένη και ελεγχόμενη από το ίδιο το σύστημα.
Ο πραγματικός πυλώνας ισχύος: Οι Φρουροί της Επανάστασης
Παρά τη θεσμική πρόβλεψη, η ισχυρότερη δύναμη στο Ιράν είναι οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC). Πρόκειται για ιδεολογικό, πανίσχυρο στρατιωτικό μηχανισμό, με αποστολή την προστασία της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Οι Φρουροί διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη σύγκρουση με ΗΠΑ και Ισραήλ, διαθέτουν εκτεταμένη πολιτική και οικονομική επιρροή, δεν ανέχονται εσωτερική αμφισβήτηση, ενώ αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο τόσο στη διαμόρφωση της διαδοχής όσο και στη διασφάλιση ότι ο νέος Ανώτατος Ηγέτης θα προστατεύσει τα συμφέροντά τους.
Αλλαγή προσώπου, όχι απαραίτητα αλλαγή πορείας
Η απώλεια του Χαμενεΐ είναι ιστορική. Όμως το σύστημα που οικοδομήθηκε μετά το 1979 έχει θεσμικές και στρατιωτικές «ασφαλιστικές δικλίδες».
Η μετάβαση θα είναι κρίσιμη — αλλά δεν προδιαγράφει κατ’ ανάγκην ριζικό μετασχηματισμό.
Στο Ιράν, η εξουσία δεν ήταν μόνο ο Χαμενεΐ. Ήταν — και παραμένει — ένα πλέγμα θεσμών που σχεδιάστηκε για να επιβιώνει ακόμη και μετά τον ηγέτη του.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
