Σε δύσκολη θέση έχουν οδηγήσει την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ οι επανειλημμένες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Την Κυριακή ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε ότι οι ΗΠΑ θα καταλάβουν τη Γροιλανδία «με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο», υποστηρίζοντας εκ νέου ότι «αν δεν την καταλάβουμε εμείς, θα την καταλάβουν η Ρωσία ή η Κίνα».
«Το να κάνουμε μια συμφωνία είναι το εύκολο κομμάτι, αλλά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα έχουμε τη Γροιλανδία» σημείωσε και πρόσθεσε πως «η Γροιλανδία πρέπει να κάνει τη συμφωνία, επειδή η Γροιλανδία δεν θέλει να δει τη Ρωσία ή την Κίνα να αναλαμβάνουν τον έλεγχο». «Βασικά, η άμυνά τους βασίζεται σε δύο έλκηθρα με σκύλους. Το ξέρετε αυτό; Ξέρετε ποια είναι η άμυνά τους; Δύο έλκηθρα με σκύλους», είπε.
Η Δανία, στην οποία ανήκει η Γροιλανδία, είναι μέλος του ΝΑΤΟ, όπως και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι μια αμερικανική επίθεση εναντίον οποιουδήποτε μέλους της Συμμαχίας θα σήμαινε «το τέλος των πάντων», συμπεριλαμβανομένων του ΝΑΤΟ και του συστήματος ασφαλείας που δημιουργήθηκε στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν υπερασπιστεί σθεναρά την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και το δικαίωμα της Γροιλανδίας και της Δανίας να αποφασίζουν για τις υποθέσεις τους, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφής στρατηγική για το πώς θα αποτραπεί ο Τραμπ – ή πώς θα υπάρξει αντίδραση εάν προχωρήσει σε κάποια κίνηση.
Σε δημοσίευμά του, ο Guardian σταχυολόγησε τέσσερις επιλογές.
Διπλωματία και ασφάλεια στην Αρκτική
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, αναμένεται να συναντηθεί την Τετάρτη με τους υπουργούς Εξωτερικών της Δανίας και της Γροιλανδίας, ενώ ο πρεσβευτής της Δανίας στις ΗΠΑ, Γέσπερ Μέλερ Σόρενσεν, και ο απεσταλμένος της Γροιλανδίας, Γιάκομπ Ισμπόετσεν, έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι διπλωματικές κινήσεις στοχεύουν εν μέρει στο να καθησυχάσουν τις ΗΠΑ σε ό,τι αφορά την ασφάλεια της περιοχής, υπογραμμίζοντας ότι η υφιστάμενη αμερικανο-δανική αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, επιτρέπει τη σημαντική επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, μέσω και νέων βάσεων.
Οι πρεσβευτές του ΝΑΤΟ συμφώνησαν την περασμένη εβδομάδα στις Βρυξέλλες ότι η συμμαχία θα πρέπει να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες στην Αρκτική, να αναπτύξει περισσότερο εξοπλισμό και να πραγματοποιήσει περισσότερες και μεγαλύτερες ασκήσεις, ώστε να καμφθούν οι αμερικανικές ανησυχίες για την ασφάλεια.
Αν και οι ισχυρισμοί του Τραμπ ότι η Γροιλανδία «είναι γεμάτη κινεζικά και ρωσικά πλοία παντού» είναι προφανώς υπερβολικοί, διπλωμάτες εκτιμούν ότι μια συντονισμένη κίνηση της Δύσης για την ενίσχυση της εξωτερικής ασφάλειας της Γροιλανδίας θα μπορούσε να αποτελέσει τη λιγότερο επώδυνη διέξοδο από την κρίση, αναφέρει ο Guardian.
Οικονομικές κυρώσεις
Θεωρητικά, η Ε.Ε. – μια αγορά 450 εκατ. καταναλωτών – διαθέτει σημαντική οικονομική επιρροή έναντι των ΗΠΑ και θα μπορούσε να απειλήσει με αντίποινα, από το κλείσιμο αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη έως την απαγόρευση αγοράς αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Μια επιλογή είναι η δυνατότητα να αποκλειστούν αμερικανικά αγαθά και υπηρεσίες από την ευρωπαϊκή αγορά, να επιβληθούν δασμοί, να αφαιρεθούν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και να μπλοκαριστούν επενδύσεις. Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε συμφωνία των κρατών-μελών, κάτι που – λόγω της απροθυμίας να προκληθεί οικονομική ζημιά στην Ε.Ε. και της ανάγκης διατήρησης της αμερικανικής στήριξης στην Ουκρανία – φαίνεται απίθανο, ακόμη και μπροστά στις απειλές Τραμπ για εμπορικούς δασμούς.
Εξάλλου, η Ευρώπη εξαρτάται σε πολλούς τομείς από αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες, σημείωσε ο Ζαν-Μαρί Γκεενό, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον Guardian.
Επενδύσεις στη Γροιλανδία
Η οικονομία της Γροιλανδίας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ετήσιες επιχορηγήσεις της Δανίας, οι οποίες πέρυσι ανήλθαν σε περίπου 4 δισ. κορώνες (περίπου 530 εκατ. ευρώ), καλύπτοντας σχεδόν το ήμισυ των δημοσίων δαπανών και περίπου το 20% του ΑΕΠ της.
Οι υποσχέσεις του Τραμπ για επενδύσεις «δισεκατομμυρίων» θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν από την Ε.Ε., σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η ένταξη της Γροιλανδίας – η οποία θεωρείται πιθανό να ψηφίσει υπέρ της ανεξαρτησίας της από τη Δανία στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον – στη σφαίρα οικονομικής επιρροής των ΗΠΑ.
Σχέδιο πρότασης της Κομισιόν από τον Σεπτέμβριο προβλέπει ότι η Ε.Ε. θα μπορούσε να διπλασιάσει τη χρηματοδότησή της προς τη Γροιλανδία, ώστε να εξισωθεί με τη δανική επιχορήγηση, ενώ το νησί θα μπορούσε επίσης να διεκδικήσει έως 44 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια για συνδεδεμένες απομακρυσμένες περιοχές.
Αν και η Ουάσιγκτον μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα χρήματα από τις Βρυξέλλες, οι Γροιλανδοί ενδέχεται, μετά την ανεξαρτησία τους, να είναι επιφυλακτικοί απέναντι σε «αδηφάγες» αμερικανικές εταιρείες και απρόθυμοι να χάσουν το σκανδιναβικού τύπου κοινωνικό τους κράτος, επισημαίνει ο Guardian.
Ανάπτυξη στρατευμάτων
Όλα τα παραπάνω απαιτούν χρόνο. Επιπλέον, δεν είναι σαφές αν οι φιλοδοξίες του Τραμπ για τη Γροιλανδία θα ικανοποιούνταν από συμφωνίες ή ενισχυμένη ασφάλεια στην Αρκτική: η «ιδιοκτησία» του νησιού είναι «ψυχολογικά απαραίτητη για την επιτυχία», δήλωσε ο ίδιος στους New York Times.
Σε έκθεση για το think tank Bruegel, οι Μορένο Μπερτολντί και Μάρκο Μπούτι υποστήριξαν ότι οι κυβερνήσεις της Ε.Ε. θα πρέπει να «προστατεύσουν προληπτικά τη Γροιλανδία από τον αμερικανικό επεκτατισμό», προσθέτοντας ότι «η Ε.Ε. διαθέτει ικανότητα ταχείας ανάπτυξης και θα πρέπει να ενεργοποιηθεί».
Σε συνεννόηση με την Κοπεγχάγη και τη Νουούκ, πρότειναν την ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στο νησί «ως ένδειξη της δέσμευσης της Ευρώπης στην εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας». Όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, αν και αυτό δεν θα απέτρεπε μια αμερικανική προσάρτηση, θα την καθιστούσε πολύ πιο περίπλοκη, υπό τον κίνδυνο να πληγεί η αξιοπιστία και η διεθνής –και όχι μόνο- εικόνα των ΗΠΑ.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
