Μια συνάντηση με άφθονη βότκα στο Μινσκ, διαπραγματεύσεις για άρση κυρώσεων, ανταλλαγή πολιτικών κρατουμένων και –ανάμεσα σε όλα– μια συζήτηση για φάρμακα αδυνατίσματος.
Κι όμως, όπως εξηγεί η Wall Street Journal, αυτός ο ανορθόδοξος συνδυασμός βρίσκεται στον πυρήνα της νέας διπλωματικής πρωτοβουλίας των Ηνωμένων Πολιτειών προς τη Λευκορωσία, στο πλαίσιο της στρατηγικής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να «σπάσει» την απομόνωση των συμμάχων της Μόσχας.
Πρωταγωνιστής της υπόθεσης είναι ο Αμερικανός απεσταλμένος και δικηγόρος του Τραμπ, Τζον Π. Κόουλ, ο οποίος ανέπτυξε προσωπική σχέση με τον Λευκορώσο ηγέτη Αλεξάντερ Λουκασένκο, τον πιο στενό σύμμαχο του Βλαντίμιρ Πούτιν εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα.
Βότκα, κυρώσεις και… Zepbound
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της WSJ, κατά τη διάρκεια ενός πολύωρου δείπνου στο Μινσκ, ο Λουκασένκο ρώτησε τον Κόουλ αν έχει χάσει βάρος. Ο Αμερικανός απάντησε πως χρησιμοποιεί το Zepbound, ένα ενέσιμο φάρμακο κατά της παχυσαρκίας, και του έδωσε μάλιστα ενημερωτικό φυλλάδιο της φαρμακευτικής Eli Lilly. Ο ηγέτης της Λευκορωσίας φάνηκε να ενδιαφέρεται έντονα.
Το στιγμιότυπο αυτό αποτυπώνει το κλίμα μιας από τις πιο ασυνήθιστες διπλωματικές αποστολές της δεύτερης θητείας Τραμπ. Ο Λουκασένκο ζητούσε από την Ουάσιγκτον άρση κυρώσεων σε κρίσιμες κρατικές επιχειρήσεις και τεχνική υποστήριξη για το προεδρικό του αεροσκάφος. Σε αντάλλαγμα, προσέφερε αυτό που διαθέτει σε αφθονία: πολιτικούς κρατούμενους.
Μαζικές αποφυλακίσεις
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Τον τελευταίο μήνα, η Λευκορωσία απελευθέρωσε 123 κρατούμενους.
Από την επιστροφή Τραμπ στην εξουσία, περισσότεροι από 250 κρατούμενοι από τουλάχιστον δέκα χώρες έχουν αφεθεί ελεύθεροι, συμπεριλαμβανομένων Αμερικανών πολιτών – μία από τις μεγαλύτερες τέτοιες αποφυλακίσεις μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ προχώρησαν σε ουσιαστική χαλάρωση κυρώσεων. Αίρουν περιορισμούς στο ποτάσα, βασικό συστατικό λιπασμάτων και κύρια πηγή σκληρού συναλλάγματος για τη Λευκορωσία, τρίτη μεγαλύτερη παραγωγό παγκοσμίως μετά τον Καναδά και τη Ρωσία.
Παράλληλα, επιτρέπουν στην Boeing να προμηθεύσει λογισμικό και ανταλλακτικά στην κρατική αεροπορική Belavia, ενώ μπαίνει σε τροχιά επισκευής και το προεδρικό τζετ.
Στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης είναι η περίπτωση Λευκορωσίας να λειτουργήσει ως «πιλότος» για τη μεγάλη επιδίωξη: την επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία και την οικονομία των 2 τρισ. δολαρίων, εφόσον ο Πούτιν συμβάλει σε ειρηνική διευθέτηση του πολέμου στην Ουκρανία.
Ένας αμφιλεγόμενος μεσολαβητής
Ο Λουκασένκο, που αυτοχαρακτηρίζεται «ο τελευταίος δικτάτορας της Ευρώπης», έχει αναδειχθεί σε άτυπο σύμβουλο της Ουάσιγκτον: από το πώς να προσεγγίσει τον Πούτιν, μέχρι το πώς να διαχειριστεί τον Νικολάς Μαδούρο.
Έχει επίσης διαμεσολαβήσει σε επαφές που οδήγησαν στη σύνοδο ΗΠΑ–Ρωσίας στην Αλάσκα το περασμένο καλοκαίρι.
Η νέα αυτή κινητικότητα προκαλεί ανάμεικτες αντιδράσεις. Ευρωπαίοι σύμμαχοι και Λευκορώσοι αντιφρονούντες χαιρετίζουν την απελευθέρωση κρατουμένων, αλλά ανησυχούν ότι το καθεστώς ανταμείβεται οικονομικά για πρακτικές «ομηρίας».
Από την απομόνωση στη διαπραγμάτευση
Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ είχε πρωτοστατήσει στην απομόνωση του Λουκασένκο μετά τις αμφισβητούμενες εκλογές του 2020 και την καταστολή δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών. Σήμερα, όμως, η Ουάσιγκτον δείχνει διατεθειμένη να δοκιμάσει έναν πραγματιστικό δρόμο.
Όπως συνοψίζει ο ίδιος ο Κόουλ: «Δεν με νοιάζει με ποιον μιλάς. Αν μπορεί να σου δώσει αυτό που θέλεις, αυτό είναι που μετρά». Μια φράση που περιγράφει όχι μόνο τη σχέση του με τον Λουκασένκο, αλλά και τη συνολική φιλοσοφία της νέας διπλωματίας Τραμπ.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
