Για πρώτη φορά μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Πινοσέτ το 1990, η άκρα δεξιά αναλαμβάνει την προεδρία της χώρα, στον δεύτερο γύρο των εκλογών.
Ο υπερσυντηρητικός υποψήφιος Χοσέ Αντόνιο Καστ εξελέγη πρόεδρος της Χιλής με 58,1%, έναντι 41,8% της κομμουνίστριας αντιπάλου του, Ζανέτ Χάρα.
Γερμανικής καταγωγής- ο πατέρας του ήταν μετανάστης και πρώην αξιωματικός της Βέρμαχτ-ο 59χρονος Χοσέ Αντόνιο Κάστ είναι δικηγόρος και είχε εκτεθεί άλλες δύο φορές ως υποψήφιος για την προεδρία της χώρας στο παρελθόν, δίχως να τα καταφέρει να εκλεγεί.
Ο Καστ, πατέρας εννέα παιδιών και ευσεβής Καθολικός, προέρχεται από μια ισχυρή οικογένεια. Αρκετά από τα αδέλφια του 59χρονου ακροδεξιού πολιτικού, όπως και αυτός, ήταν μέλη του κοινοβουλίου ή γερουσιαστές. Ένας αδελφός του διετέλεσε πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοσέτ. Ο πατέρας του -πρώην αξιωματικός της Βέρμαχτ και μέλος του ναζιστικού κόμματος από τη Βαυαρία- μετανάστευσε στη Χιλή μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και ίδρυσε εκεί ένα εργοστάσιο κρέατος και αλλαντικών.
Συντηρητική στροφή
Η νίκη του Καστ ενισχύει τη συντηρητική στροφή στη χώρα, αλλά και σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής. Δοκιμάζει επίσης το θεσμικό πλαίσιο της Χιλής, καθώς είναι άγνωστος ο βαθμός της απότομης αλλαγής στις πολιτικές που θα εφαρμόσει μετά την 11η Μαρτίου, όπου θα αναλάβει επισήμως τα ηνία της χώρας από τον 40χρονο απερχόμενο πρόεδρο Γκαμπριέλ Μπόριτς.
Ο απερχόμενος πρόεδρος, Μπόριτς, εξελέγη πριν από τέσσερα χρόνια. Είχε υποσχεθεί να αντιμετωπίσει τις έντονες κοινωνικές ανισότητες και να βελτιώσει την εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη. Ενώ η κυβέρνηση πέτυχε κάποιες επιτυχίες, όπως η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος και η μείωση της εργάσιμης εβδομάδας σε 40 ώρες, δεν σημείωσε καμία πρόοδο σε άλλα ζητήματα, όπως η φορολογική μεταρρύθμιση και η βελτίωση της ασφάλειας.
Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Καστ επικεντρώθηκε στα ζητήματα του εγκλήματος και της μετανάστευσης και αυτή η στρατηγική του χάρισε τη νίκη στις εκλογές.
«Η νίκη του Καστ σηματοδοτεί την άφιξη στο προεδρικό μέγαρο Λα Μονέδα, στο Σαντιάγο του πρώτου ηγέτη που δεν έχει αποστασιοποιηθεί από τη δικτατορία του στρατηγού Αουγκούστο Πινοσέτ», γράφει η ισπανική El Pais. Ο νέος πρόεδρος της Χιλής κέρδισε χάρη και στην υποστήριξη των άλλων δύο μεγάλων συντηρητικών παρατάξεων – της παραδοσιακής δεξιάς και του ακροδεξιού Ελευθεριακού Κόμματος
Συμφιλιωτικός τόνος
Στην νικητήρια ομιλία του, ο Καστ χρησιμοποίησε πάντως συμφιλιωτικό τόνο, επαίνεσε την κομμουνίστρια αντίπαλό του, Ζανέτ Χάρα -«αναγνωρίζω το θάρρος της»- είπε και πρόσθεσε ότι «υπάρχουν καλοί και κακοί άνθρωποι τόσο στη δεξιά όσο και στην αριστερά. Η Χιλή δεν μπορεί να προχωρήσει διαιρεμένη», σημείωσε ο νεοεκλεγείς πρόεδρος. Νωρίτερα, η Ζανέτ Χάρα είχε παραδεχτεί γρήγορα την ήττα της : «Η δημοκρατία μίλησε δυνατά και καθαρά».
«Τα αποτελέσματα των εκλογών επιβεβαιώνουν ότι οι εξελίξεις στη Χιλή δεν μπορούν πλέον να γίνει κατανοητές με βάση τα αντίπαλα στρατόπεδα του δημοψηφίσματος του 1988, όταν οι Χιλιανοί απέρριψαν τη συνέχιση της κυριαρχίας του δικτάτορα Πινοσέτ, στις κάλπες», σημειώνει η El Pais. «Το έθνος των Άνδεων έχει ξεπεράσει το χάσμα μεταξύ δικτατορίας και δημοκρατίας, που διαμόρφωσε το πολιτικό τοπίο της Χιλής τα τελευταία 35 χρόνια», εκτιμά η ισπανική εφημερίδα.
Σήμερα, η πολιτική κατάσταση στη Χιλή γίνεται καλύτερα κατανοητή με βάση τις διαιρέσεις που προέκυψαν από την μεγάλη κοινωνική εξέγερση του Οκτωβρίου του 2019, αλλά και την συντριπτική απόρριψη των αλλαγών στο Σύνταγμα της χώρας , που προσπάθησε να περάσει ο απερχόμενος, αριστερός πρόεδρος, Γκαμπριέλ , στον πρώτο μάλιστα χρόνο της προεδρίας του.
Πρώτη φορά ακροδεξιά
Από την επιστροφή της Χιλής στη δημοκρατία, ο χριστιανοδημοκράτης εκατομμυριούχος Σεμπαστιάν Πινιέρα εξελέγη δύο φορές πρόεδρος(2010-2014 και 2018-2022), αλλά είχε ταχτεί κατά του Πινοσέτ στο δημοψήφισμα του 1988.
Ο νέος πρόεδρος της Χιλής από την άλλη πλευρά, συμμετείχε στο δημοψήφισμα υποστηρίζοντας τις επιλογέ Πινοσέτ. Το 2017 μάλιστα, ο Καστ είχε πει ότι αν ο Πινοσέτ ήταν ζωντανός θα τον ψήφιζε, αν και το 2021 υποστήριξε ότι όποιος παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα, είτε στρατιωτικός είτε όχι, δεν θα έχει την υποστήριξή του.
Σε αυτή την προεκλογική εκστρατεία, ο Καστ επέλεξε να μην επικεντρωθεί στο πρόσφατο παρελθόν ή να προβάλει την αντίθεσή του στις αμβλώσεις, στον γάμο μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου ή σε πρωτοβουλίες που παρουσίασε στο παρελθόν, όπως η κατάργηση του Υπουργείου Γυναικών. Επικεντρώθηκε κυρίως στα ζητήματα της εγκληματικότητας και της μετανάστευσης.
Η Χιλή παραμένει μια από τις ασφαλέστερες χώρες στην περιοχή, αν και η εγκληματικότητα έχει αυξηθεί σε ορισμένες περιοχές. Σύμφωνα με έρευνα, το 63% των ενήλικων Χιλιανών ανησυχούν για την ασφάλειά τους – περισσότερο από ό,τι, για παράδειγμα, στο Μεξικό και την Κολομβία, όπου τα ποσοστά εγκληματικότητας είναι σημαντικά υψηλότερα.
Επιπλέον, το ποσοστό των μεταναστών στη Χιλή έχει αυξηθεί πρόσφατα σε περίπου 10% του πληθυσμού – η πλειοψηφία των οποίων προέρχεται από τη Βενεζουέλα, η οποία μαστίζεται από την κρίση. Τα βίαια εγκλήματα που διαπράττονται από Βενεζουελάνους και η παρουσία συμμοριών της Βενεζουέλας τροφοδοτούν τον φόβο μεταξύ πολλών Χιλιανών.
Ο Καστ σχεδιάζει να ενισχύσει την ασφάλεια των συνόρων, να καταστήσει την παράτυπη είσοδο ποινικό αδίκημα και να απελάσει τους παράτυπους μετανάστες. Ο στρατός θα περιπολεί τις γειτονιές με υψηλή εγκληματικότητα. Ανακοίνωσε επίσης σχέδια για την κατασκευή νέων φυλακών. Για να τονώσει την οικονομία, ο Καστ σκοπεύει να μειώσει τους εταιρικούς φόρους και να μειώσει σημαντικά τις δημόσιες δαπάνες.
Ικανοποίηση στην Ουάσιγκτον
Σε κάθε περίπτωση, ο Καστ αναλαμβάνει τα ηνία μιας χώρας 15,8 εκατομμυρίων κατοίκων, έχοντας εξασφαλίσει και την υποστήριξη της Ουάσιγκτον, αλλά και της γειτονικής Αργεντινής. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, συνεχάρη τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσβλέπουν στη συνεργασία με την κυβέρνησή του για την ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας και την αναζωογόνηση των εμπορικών μας σχέσεων», έγραψε ο Ρούμπιο στο X.
Αλλά και ο νεοφιλελεύθερος πρόεδρος της γειτονικής Αργεντινής, Χαβιέ Μιλέι, μίλησε για ένα ακόμη βήμα υπέρ της ελευθερίας και της ιδιωτικής ιδιοκτησίας στη Λατινική Αμερική. «Είμαι ενθουσιασμένος με τη συντριπτική νίκη του φίλου μου Καστ», έγραψε ο Μιλέι στο X.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
