Η Ολένα, 19 ετών, και ο Μποχντάν, 22 ετών, μπαίνουν στο δωμάτιο χαμογελώντας∙ είναι όμως με χειροπέδες και συνοδεύονται από οπλισμένους πράκτορες της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU). Είναι η πρώτη φορά που το ζευγάρι συναντιέται εδώ και έναν μήνα. Και οι δύο κρατούνται σε κέντρο προσωρινής κράτησης μέχρι να δικαστούν για εσχάτη προδοσία.
Η Ολένα, ξανθιά με παιδικά χαρακτηριστικά, και ο Μποχντάν, ένας αθλητικός νεαρός, παραδέχονται ότι συνεργάστηκαν με τη Ρωσία, ελπίζοντας να εξασφαλίσουν ποινή 15 ετών αντί για ισόβια. Τα επώνυμά τους δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα.
Η SBU κατηγορεί την Ολένα και τον Μποχντάν ότι χρησιμοποίησαν κρυφές κάμερες για να παρακολουθούν παραδόσεις δυτικών όπλων και ένα αστυνομικό τμήμα, και ότι προετοιμάζονταν να αποκαλύψουν θέσεις αντιαεροπορικής άμυνας στο Κίεβο και στην περιοχή Τσερνίχιβ στους Ρώσους. Συνελήφθησαν από πράκτορες της υπηρεσίας.
Το ζευγάρι δεν αποτελεί εξαίρεση. Σύμφωνα με την SBU, από τον Φεβρουάριο του 2022 έχουν ερευνηθεί πάνω από 24.000 υποθέσεις εγκλημάτων κατά της εθνικής ασφάλειας της Ουκρανίας και περισσότερες από 4.100 υποθέσεις εσχάτης προδοσίας, με πάνω από 2.300 να βρίσκονται ήδη στα δικαστήρια.
Εγκλήματα και παραπτώματα
«Όλα ξεκίνησαν όταν βρήκαμε μια αγγελία σε ένα κανάλι στο Telegram με τίτλο Jobs in Kyiv. Η αγγελία υποσχόταν εύκολα χρήματα. Αρχίσαμε γιατί είχαμε ανάγκη τα χρήματα, όπως πολλοί άνθρωποι στην Ουκρανία σήμερα», λέει η Ολένα.
«Θέλαμε πολύ να ζήσουμε μαζί, αλλά χρωστούσαμε χρήματα, δουλεύαμε συνεχώς, τσακωνόμασταν επειδή δεν είχαμε αρκετά για να τα βγάλουμε πέρα», προσθέτει ο Μποχντάν.
Αρχικά τους ζητήθηκε να ελέγχουν τοπικά σούπερ μάρκετ, να φωτογραφίζουν ράφια και τιμές και να καταγράφουν ωράρια. Με τον καιρό όμως οι αποστολές άλλαξαν.
Τους δόθηκε εντολή να τοποθετήσουν κάμερες κοντά σε αστυνομικό τμήμα και σε σιδηροδρομική γραμμή που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά δυτικών όπλων. Η τελευταία αποστολή ήταν η τοποθέτηση κρυφών καμερών για τον εντοπισμό θέσεων αεράμυνας στην περιοχή του Κιέβου.
Ο Μποχντάν παραδέχεται ότι κατάλαβε πως εργαζόταν για τη Ρωσία μετά τις δύο πρώτες αποστολές, αλλά προτίμησε να «σκέφτεται θετικά».
Υπήρχε και ο φόβος των αντιποίνων: «Αυτοί οι άνθρωποι δεν σε αφήνουν να απεμπλακείς τόσο εύκολα», λέει η Ολένα.
Σύμφωνα με αξιωματούχο της SBU, οι Ρώσοι υπόσχονται διαφορετικά ποσά ανάλογα με τη δυσκολία της αποστολής. Οι ενέργειες κυμαίνονται από φωτογράφιση στρατιωτικών εγκαταστάσεων, υποδομών και διυλιστηρίων – ώστε να εντοπίζονται στόχοι για πυραύλους και drones – μέχρι βομβιστικές επιθέσεις σε στρατολογικά γραφεία και εμπρησμούς οχημάτων.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου, το κίνητρο είναι κυρίως οικονομικό και όχι ιδεολογικό. Η Ρωσία στρατολογεί κυρίως φτωχούς και απελπισμένους πολίτες σε ουκρανικά εδάφη.
Η Ολένα και ο Μποχντάν παραδέχονται ότι έδρασαν για τα χρήματα. Εκείνη δούλευε ως μαγείρισσα fast food, με βάρδιες 12–16 ωρών για ελάχιστο μισθό· εκείνος έκανε περιστασιακές δουλειές.
Οι αποζημιώσεις που τους υποσχέθηκαν κυμαίνονταν από 400 έως 3.000 γρίβνιες (8–62 ευρώ), χωρίς καμία εγγύηση πληρωμής.
Το παιχνίδι του Κρεμλίνου
Η SBU δηλώνει ότι η Ρωσία επενδύει σημαντικούς πόρους για να αποσταθεροποιήσει την Ουκρανία από μέσα.
Το Κρατικό Γραφείο Ερευνών της Ουκρανίας έχει καταγράψει 1.500 ποινικές υποθέσεις προδοσίας εναντίον κρατικών αξιωματούχων, δικαστών, στρατιωτικών και αστυνομικών από το 2022.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τους Ουκρανούς που ζουν σε κατεχόμενες περιοχές, όπου η προσπάθεια επιβίωσης μπορεί να οδηγήσει σε πράξεις που θεωρούνται συνεργασία.
«Δεν δικαιολογώ τους πραγματικούς συνεργάτες. Αλλά πολλοί από όσους δικάζονται απλώς προσπαθούσαν να επιβιώσουν υπό ρωσική κατοχή», σημειώνει η Χάνα Ρασαμαχίνα από τη ΜΚΟ Media Initiative for Human Rights.
Προσθέτει ότι όσοι δεν έχουν χρήματα για καλό δικηγόρο συχνά οδηγούνται σε καταδίκη, αποδεχόμενοι όλες τις κατηγορίες της εισαγγελίας. Αυτό ωθεί πολλούς κατηγορουμένους σε συμφωνία ενοχής για ελαφρύτερη ποινή.
«Δεν θα επιστρέψουμε πριν περάσουν 15 χρόνια»
Η Ολένα και ο Μποχντάν έχουν αποδεχθεί ότι πιθανότατα δεν θα ξαναδούν ο ένας τον άλλον για τουλάχιστον 15 χρόνια. Έχουν σχεδιάσει να συναντηθούν όταν εκτίσουν την ποινή τους.
Όταν του υπενθύμισαν ότι ένας κρατούμενος μπορεί να αποφυλακιστεί αν συμφωνήσει να πολεμήσει στον ουκρανικό στρατό, ο Μποχντάν απάντησε ότι προτιμά να μείνει στη φυλακή.
«Μίλησα με κάποιους συγκρατούμενους… Οι άνθρωποι δεν επιστρέφουν από εκεί. Και δεν θέλω να χαραμίσω τη ζωή μου άδικα», είπε.
Με πληροφορίες από Politico
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
