Η διαμάχη που ξέσπασε ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και το BBC εξελίσσεται σε ένα από τα πιο εκρηκτικά επεισόδια στις σχέσεις πολιτικής εξουσίας και ΜΜΕ. Με φόντο παραιτήσεις, διαρροές και απειλές για αγωγές-μαμούθ, το διακύβευμα δεν είναι μόνο νομικό — είναι η αξιοπιστία της δημόσιας ενημέρωσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει «υποχρέωση» να καταθέσει αγωγή εναντίον του BBC, αφού ο βρετανικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικό οργανισμός παραποίησε την ομιλία του της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο ντοκιμαντέρ Panorama και εξαπάτησε το κοινό.
Μιλώντας στο Fox News, ο Τραμπ ανέφερε πως το BBC «αλλοίωσε» το μήνυμά του, παρουσιάζοντάς το ως κάλεσμα σε βία, ενώ επρόκειτο για μια «ήρεμη, όμορφη» ομιλία. «Νομίζω πως έχω υποχρέωση να το κάνω. Δεν μπορείς να αφήνεις ανθρώπους να το κάνουν αυτό», είπε χαρακτηριστικά.
Η επιστολή των δικηγόρων και η προθεσμία
Το BBC έλαβε την Κυριακή επιστολή από τους νομικούς του προέδρου, με την οποία ζητείται «πλήρης και δίκαιη ανάκληση» του ντοκιμαντέρ, δημόσια συγγνώμη και «κατάλληλη αποζημίωση» για τη «ζημία που υπέστη».
Η προθεσμία για απάντηση λήγει τα μεσάνυχτα της Παρασκευής (22:00 GMT). Η επιστολή προειδοποιεί ότι εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση, ο Τραμπ «δεν θα έχει άλλη επιλογή» από το να προσφύγει στη δικαιοσύνη, ζητώντας αποζημίωση τουλάχιστον 1 δισ. δολαρίων.
Το ντοκιμαντέρ και η παραποίηση
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν Daily Telegraph δημοσίευσε διαρροή εσωτερικού υπομνήματος, σύμφωνα με το οποίο το BBC είχε «συνδέσει» αποσπάσματα της ομιλίας του Τραμπ –που απείχαν περισσότερο από 50 λεπτά– δίνοντας την εντύπωση ότι ο τότε πρόεδρος καλούσε σε επίθεση στο Καπιτώλιο.
Στην πραγματικότητα, ο Τραμπ είχε πει: «Θα περπατήσουμε ως το Καπιτώλιο και θα εμψυχώσουμε τους γενναίους γερουσιαστές και βουλευτές μας». Στο μοντάζ του Panorama, όμως, η φράση ακούγεται ως: «Θα περπατήσουμε ως το Καπιτώλιο… και θα είμαι εκεί μαζί σας. Και θα πολεμήσουμε. Πολεμάμε σαν την κόλαση».
Σειρά παραιτήσεων και κρίση αξιοπιστίας στο BBC
Η αποκάλυψη προκάλεσε αναταράξεις στο BBC. Ο πρόεδρος του οργανισμού Σαμίρ Σαχ ζήτησε συγγνώμη μιλώντας για «σφάλμα κρίσης», ενώ ο γενικός διευθυντής Τιμ Ντέιβι και η επικεφαλής ειδήσεων Ντέμπορα Τέρνες υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους.
Σε εσωτερική σύσκεψη, ο Ντέιβι αναγνώρισε ότι «έγιναν λάθη που κόστισαν» αλλά υπογράμμισε πως «το BBC πρέπει να παλέψει για να διαφυλάξει τη φήμη του». Η βρετανική κυβέρνηση απέφυγε να τοποθετηθεί, με το Ντάουνινγκ Στριτ να δηλώνει ότι «πρόκειται για ζήτημα του ίδιου του BBC».
Τα νομικά εμπόδια για τον Τραμπ
Παρότι ο Τραμπ απειλεί με αγωγή ύψους 1 δισ. δολαρίων, νομικοί στις ΗΠΑ θεωρούν δύσκολο να κερδίσει. Οι νόμοι περί δυσφήμησης στις Ηνωμένες Πολιτείες, και ειδικά η απόφαση New York Times v. Sullivan (1964), απαιτούν από δημόσια πρόσωπα να αποδείξουν «πραγματική κακοβουλία» — δηλαδή ότι ο δημοσιογράφος γνώριζε πως όσα δημοσίευε ήταν ψευδή ή αδιαφόρησε για την αλήθεια.
Επιπλέον, ο Τραμπ θα πρέπει να αποδείξει ότι υπέστη πραγματική οικονομική ζημία ύψους 1 δισ. δολαρίων – κάτι που ειδικοί θεωρούν απίθανο, δεδομένου ότι εξελέγη εκ νέου και διατηρεί σημαντικά έσοδα από τις επιχειρήσεις του.
Το ζήτημα της δικαιοδοσίας
Ο πρόεδρος έχει δηλώσει πως θα προσφύγει στη Φλόριντα, όπου η παραγραφή για αγωγές δυσφήμησης είναι δύο έτη (έναντι ενός στο Ηνωμένο Βασίλειο).
Ωστόσο το BBC θα μπορούσε να ζητήσει την απόρριψη της υπόθεσης, υποστηρίζοντας ότι το ντοκιμαντέρ δεν μεταδόθηκε στις ΗΠΑ και επομένως η Πολιτεία δεν έχει δικαιοδοσία.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ απειλεί ή καταθέτει αγωγές κατά μεγάλων ΜΜΕ. Το 2025, πέτυχε εξωδικαστικούς συμβιβασμούς με το CBS και το ABC, λαμβάνοντας συνολικά πάνω από 30 εκατ. δολάρια, ενώ βρίσκεται σε διαμάχη με τους New York Times για 15 δισ. δολάρια.
Αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι ο κύριος στόχος του προέδρου δεν είναι απαραίτητα η δικαστική νίκη, αλλά η πολιτική και επικοινωνιακή πίεση προς τα μέσα ενημέρωσης που θεωρεί «εχθρικά».
«Δεν τον νοιάζει αν θα κερδίσει· θέλει να φοβίσει και να τιμωρήσει όσους τον επικρίνουν», σχολίασε ο Σέθ Στερν, διευθυντής της Freedom of the Press Foundation.
Η σκιά πάνω από τη βρετανική δημόσια ραδιοτηλεόραση
Η υπόθεση ξεσπά σε μια κρίσιμη περίοδο για το BBC, καθώς η βασιλική χάρτα που καθορίζει τη λειτουργία και τη χρηματοδότησή του λήγει το 2027.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίζα Νάντι δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για την ανανέωσή της θα εξασφαλίσουν «μια πραγματικά υπόλογη δημόσια υπηρεσία», επισημαίνοντας πως «υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην κριτική για τα λάθη και στη συνολική υπονόμευση του θεσμού».
Είτε προχωρήσει η αγωγή είτε όχι, το επεισόδιο αφήνει βαθιά σημάδια. Για το BBC σημαίνει μια κρίση εμπιστοσύνης που αγγίζει τον πυρήνα της δημόσιας αποστολής του.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τον βρετανικό οργανισμό, όπως παραδέχονται και πρώην στέλεχοι του, δεν είναι μόνο νομική — είναι να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του στα μάτια του κοινού.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
