Της Ανθής Αγγελοπούλου
Η πρώτη μέρα του μήνα Σεπτεμβρίου καθιερώθηκε από εφέτος ως η Παγκόσμια Ημέρα Ενότητας για το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών (World PCOS Day of Unity). Με αφορμή αυτό το γεγονός διοργανώθηκαν εκδηλώσεις σε πολλές πόλεις του κόσμου, με στόχο να φέρουν κοντά τους ασθενείς με την επιστημονική κοινότητα και τους παρόχους Υγείας και να αρχίσει μια παγκόσμια συζήτηση για τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και τη βελτίωση των θεραπειών.
Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών είναι μία γενετική, ορμονική, μεταβολική και αναπαραγωγική διαταραχή που προσβάλλει το 10-15% των νεαρών γυναικών. Όπως λέει η κα Χαρούλα Μαθιοπούλου-Μπιλάλη, BSc, MMedSc, μοριακή βιολόγος με εξειδίκευση στην Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή, επί σειρά ετών το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών αποτελούσε μια σιωπηρή επιδημία, παρότι είναι η πιο συχνή ενδοκρινική διαταραχή και μία από τις κυριότερες αιτίες υπογονιμότητας στις γυναίκες.
Τόσο η καθυστερημένη διάγνωση όσο και η ελλιπής θεραπεία ενέχουν σοβαρούς κινδύνους, αφού το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών μπορεί να έχει απειλητικές επιπλοκές, όπως την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2, πρόκληση καρδιαγγειακών παθήσεων ακόμα και καρκίνο του ενδομητρίου.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπολογίζεται ότι το 50-70% των γυναικών που πάσχουν από αυτό θα έχουν τουλάχιστον μία λανθασμένη διάγνωση, ενώ στο σχεδόν 35% των περιπτώσεων περνούν περισσότερο από 2 χρόνια και η γυναίκα συμβουλεύεται τουλάχιστον 3 γιατρούς έως ότου γίνει σωστή διάγνωση. Τα δεδομένα αυτά αποδεικνύουν ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ενημερωθούν οι γυναίκες και οι επαγγελματίες της Υγείας για τα συμπτώματα του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών και τη σημασία τους.
Για να γίνει η διάγνωση η γυναίκα πρέπει να έχει δύο από 3 πιθανά συμπτώματα
1. Χρόνιες διαταραχές του έμμηνου κύκλου (διαταραχές της ωορρηξίας). Η γυναίκα μπορεί, π.χ., να έχει εμμηνόρροια κάθε 35 μέρες ή σπανιότερα, να μην έχει καθόλου έμμηνο ρύση για μερικούς μήνες ή να έχει παρατεταμένη περίοδο με πολύ μικρή ή πολύ μεγάλη απώλεια αίματος.
2. Χρόνια υπερανδρογοναιμία (υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα).
3. Χαρακτηριστική πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών (πολλαπλές κύστεις στις ωοθήκες). Οι κύστεις προκαλούνται από την υπερπαραγωγή των ανδρογόνων.
Όπως διευκρινίζει η κα. Μαθιοπούλου-Μπιλάλη η παρουσία μόνο κύστεων στις ωοθήκες δεν αρκεί για να διαγνωστεί το σύνδρομο, πρέπει να συνυπάρχει και διαταραχή του έμμηνου κύκλου ή/και υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα. Ο διαχωρισμός αυτός είναι σημαντικός, διότι κύστεις στις ωοθήκες έχει το 25-30% των γυναικών, αλλά μόνο οι μισές πάσχουν από το Σύνδρομο.
Επίσης, περίπου το 50% των γυναικών που έχουν το Σύνδρομο είναι υπέρβαρες ή παχύσαρκες, ή έχουν ακμή, αυξημένη τριχοφυΐα σε τμήματα του σώματος που φυσιολογικά θα έπρεπε να μοιάζουν άτριχα (π.χ. πρόσωπο, στήθος) και ανδρικού τύπου αλωπεκία.
Όταν τα συμπτώματα του συνδρόμου δεν ελέγχονται επαρκώς, η γυναίκα διατρέχει αυξημένο κίνδυνο μεταβολικών και καρδιαγγειακών επιπλοκών, με βασικό πρόβλημα τα αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης.
Η ινσουλίνη είναι μία ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας και βοηθά τα κύτταρα του σώματος να μετατρέπουν το σάκχαρο (γλυκόζη) του αίματος σε ενέργεια.
Το σάκχαρο παράγεται όταν κάποιος καταναλώνει υδατάνθρακες (π.χ. ψωμί, δημητριακά, ζυμαρικά, φρούτα κ.λπ.). Αν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη, αυξάνονται τα επίπεδα του σακχάρου. Αυτό μπορεί να συμβεί και όταν ένα άτομο έχει αυξημένη αντοχή στην ινσουλίνη, δηλαδή όταν τα κύτταρά του αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά την ινσουλίνη που παράγει το πάγκρεας.
Η αυξημένη αντοχή στην ινσουλίνη ωθεί το πάγκρεας να αυξήσει την παραγωγή της ινσουλίνης για να ρυθμίσει το σάκχαρο, αλλά η υπερπαραγωγή της ορμόνης έχει συνέπειες. Μία από αυτές είναι ότι κάνει τις ωοθήκες να παράγουν περισσότερα ανδρογόνα και μία άλλη ότι μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του σωματικού βάρους και δυσκολίες στην απώλεια των περιττών κιλών. Και σαν να μην έφταναν όλ’ αυτά, τα επίμονα αυξημένα επίπεδα του σακχάρου προκαλούν μακροπρόθεσμα αγγειακές και νευρολογικές βλάβες, ενώ η παχυσαρκία ανοίγει το δρόμο στην διαταραχή των λιπιδίων του αίματος (τριγλυκεριδίων, χοληστερόλης).
Η σημαντικότητα της διατροφής
Η σωστή διατροφή είναι πολύ σημαντική γι αυτό τα άτομα που έχουν το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών πρέπει να αποφεύγουν επεξεργασμένους υδατάνθρακες όπως τρόφιμα με άμυλο, τρόφιμα και ροφήματα με ζάχαρη, λευκό ψωμί, λευκά ζυμαρικά κ.λπ. επίσης, τα τρόφιμα που προάγουν την φλεγμονή όπως είναι τα τηγανητά, τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα με κορεσμένα λιπαρά όπως το κόκκινο κρέας και τα προϊόντα κρέατος. Οι ειδικοί συνιστούν να προτιμούν τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες (π.χ. δημητριακά ολικής χωρίς προσθήκη ζάχαρης, όσπρια, λαχανικά), άπαχες πρωτεΐνες (π.χ. ψάρια), αντιφλεγμονώδη τρόφιμα και μπαχαρικά (π.χ. τομάτες, κουρκουμάς, κανέλα).
Πολύ σημαντικό είναι επίσης, να έχουν φυσική δραστηριότητα, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι ο συνδυασμός άσκησης ή κινητικότητας με προσεγμένη διατροφή ελαττώνει την αντοχή στην ινσουλίνη. Για το λόγο αυτό οι ειδικοί συνιστούν περίπου 150 λεπτά φυσικής δραστηριότητας την εβδομάδα.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
