Πριν από περίπου έναν χρόνο, όταν η DeepSeek άρχισε να προκαλεί αναταράξεις στη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης, ένα ερώτημα επανερχόταν διαρκώς στις δυτικές πρωτεύουσες και στη Σίλικον Βάλεϊ: ποιος είναι ο άνθρωπος πίσω από την εταιρεία;
Η απάντηση ήταν σχεδόν απογοητευτική για όσους περίμεναν έναν ακόμη σταρ της τεχνολογίας. Ο Λιανγκ Γουενφένγκ δεν ανεβαίνει σε σκηνές συνεδρίων. Δεν γεμίζει τα κοινωνικά δίκτυα με προσωπικές αναρτήσεις. Δεν παραχωρεί τηλεοπτικές συνεντεύξεις ούτε επιδιώκει να μετατραπεί σε δημόσιο πρόσωπο. Κυκλοφορούν ελάχιστες φωτογραφίες του και ακόμη λιγότερα βίντεο.
Κι όμως, η περιουσία του αποτιμάται πλέον σε περίπου 38 δισεκατομμύρια δολάρια, επίπεδο που τον κατατάσσει πάνω από αρκετές από τις πιο γνωστές προσωπικότητες της αμερικανικής τεχνολογίας.
Το ενδιαφέρον, όμως, δεν είναι ο ίδιος.
Είναι ότι ο Λιανγκ αποτελεί τον κανόνα μιας νέας γενιάς Κινέζων δισεκατομμυριούχων.
Από τους μεγιστάνες των ακινήτων στους δημιουργούς λογισμικού
Η Κίνα δεν έπαψε ποτέ να δημιουργεί πλούτο. Εκείνο που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο δημιουργείται, όπως εξηγεί σε ρεπορτάζ του ο Economist.
Τη δεκαετία του 1980, οι πρώτοι μεγάλοι επιχειρηματίες αξιοποίησαν τις μεταρρυθμίσεις και την αποδέσμευση κρατικών επιχειρήσεων. Στη δεκαετία του 1990, η έκρηξη της αγοράς ακινήτων δημιούργησε μια νέα οικονομική ελίτ. Ακολούθησαν οι βιομηχανίες που αναπτύχθηκαν μετά την ένταξη της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και στη συνέχεια οι κολοσσοί του διαδικτύου, όπως η Alibaba και η Tencent, που έδωσαν στην Κίνα τους πρώτους πραγματικά παγκόσμιους τεχνολογικούς δισεκατομμυριούχους.
Η σημερινή γενιά έχει διαφορετική αφετηρία, σημειώνει ο Economist. Δεν πλούτισε αγοράζοντας γη ούτε χτίζοντας ουρανοξύστες. Δημιούργησε επιχειρήσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, τα καταναλωτικά προϊόντα, τον καφέ, το τσάι ή ακόμη και τις συλλεκτικές φιγούρες που γίνονται παγκόσμιες μόδες μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο ιδρυτής της Pop Mart έχτισε μια αυτοκρατορία πάνω στις κούκλες Labubu. Άλλοι δημιούργησαν εταιρείες παιχνιδιών, αλυσίδες ροφημάτων ή επιχειρήσεις ηλεκτρονικών ειδών που εξάγουν πλέον σε δεκάδες χώρες.
Το κοινό τους χαρακτηριστικό είναι ότι δεν περίμεναν να κυριαρχήσουν πρώτα στην κινεζική αγορά για να στραφούν στο εξωτερικό.
Επιχειρήσεις που γεννιούνται παγκόσμιες
Οι προηγούμενες γενιές Κινέζων επιχειρηματιών χρειάζονταν χρόνια για να αποκτήσουν διεθνή παρουσία.
Οι σημερινοί ιδρυτές κινούνται διαφορετικά. Μια αλυσίδα τσαγιού μπορεί να ανοίξει το πρώτο της κατάστημα στο εξωτερικό μόλις δύο χρόνια μετά την ίδρυσή της. Μια εταιρεία καμερών δράσης βασίζει μεγάλο μέρος των πωλήσεών της εκτός Κίνας. Κατασκευαστές μικροσυσκευών, εφαρμογών ή λογισμικού αντιμετωπίζουν εξαρχής τον κόσμο ως ενιαία αγορά.
Η επιλογή αυτή δεν είναι μόνο αποτέλεσμα φιλοδοξία, σημειώνει ο Economist. Αντανακλά και την πραγματικότητα της κινεζικής οικονομίας. Η επιβράδυνση της κατανάλωσης στο εσωτερικό ωθεί ολοένα περισσότερες επιχειρήσεις να αναζητήσουν ανάπτυξη στο εξωτερικό, μετατρέποντας την εξωστρέφεια από στρατηγική επιλογή σε επιχειρηματική αναγκαιότητα.
Λιγότερες ώρες στο γραφείο, περισσότερη δημιουργικότητα
Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα αλλαγή αφορά την κουλτούρα εργασίας.
Για χρόνια, η κινεζική τεχνολογική βιομηχανία εξυμνούσε το περιβόητο μοντέλο «996»: εργασία από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, έξι ημέρες την εβδομάδα.
Η νέα γενιά εμφανίζεται λιγότερο πρόθυμη να το υιοθετήσει.
Σε αρκετές από τις νεότερες επιχειρήσεις δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ευελιξία, στην ψυχική υγεία και στη δημιουργική εργασία αντί της αδιάκοπης παρουσίας στο γραφείο. Ο ίδιος ο Λιανγκ έχει φέρεται να υποστηρίζει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν μπορεί να παραμένει πραγματικά αποδοτικός πέρα από έξι έως οκτώ ώρες ημερησίως και ότι η υπερκόπωση οδηγεί τελικά σε περισσότερα λάθη παρά σε καλύτερα αποτελέσματα.
Η εικόνα αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη γενιά των Τζακ Μα και Πόνι Μα, που συνέδεσαν την επιχειρηματική επιτυχία με ακραίους ρυθμούς εργασίας.
Γιατί δεν θέλουν να γίνουν διάσημοι
Η πιο εντυπωσιακή διαφορά, ωστόσο, δεν αφορά τις επιχειρήσεις τους αλλά τη στάση τους απέναντι στη δημοσιότητα.
Οι ιδρυτές της Alibaba ή της Tencent υπήρξαν δημόσια πρόσωπα, συμμετείχαν σε διεθνή φόρα και αντιμετωπίζονταν ως πρόσωπα-σύμβολα της κινεζικής οικονομικής ανόδου.
Σήμερα συμβαίνει σχεδόν το αντίθετο.Οι περισσότεροι από τους νέους Κινέζους δισεκατομμυριούχους αποφεύγουν συστηματικά τις συνεντεύξεις, ακόμη και στα εγχώρια μέσα ενημέρωσης. Δεν καλλιεργούν προσωπικό «brand» και σπάνια σχολιάζουν δημόσια τις επιχειρηματικές ή πολιτικές εξελίξεις.
Η αλλαγή αυτή δεν οφείλεται μόνο στον χαρακτήρα τους. Μετά την αυστηρότερη στάση του Πεκίνου απέναντι στους μεγάλους ιδιωτικούς ομίλους, η δημοσιότητα έπαψε να θεωρείται πλεονέκτημα. Η περιπέτεια του Τζακ Μα, η κατάρρευση των μεγάλων ομίλων ακινήτων και οι αλλεπάλληλες παρεμβάσεις των αρχών υπενθύμισαν ότι στην Κίνα η υπερβολική προβολή μπορεί να μετατραπεί γρήγορα σε πολιτικό βάρος.
Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές εντάσεις ανάμεσα στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες προσθέτουν ακόμη έναν παράγοντα αβεβαιότητας. Μια επιχειρηματική συμφωνία μπορεί να ανατραπεί από μια κυβερνητική απόφαση είτε στην Ουάσιγκτον είτε στο Πεκίνο. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η διακριτικότητα είναι επιβίωση.
Η νέα εικόνα της κινεζικής επιχειρηματικότητας
Η πρώτη γενιά Κινέζων δισεκατομμυριούχων γεννήθηκε μέσα από τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Η δεύτερη άνθησε χάρη στην έκρηξη του διαδικτύου. Η σημερινή δημιουργεί εταιρείες που ανταγωνίζονται από την πρώτη ημέρα σε παγκόσμια κλίμακα και βασίζονται περισσότερο στην τεχνολογία, στο λογισμικό και στην πνευματική ιδιοκτησία παρά στα ακίνητα ή στη βαριά βιομηχανία.
Το παράδοξο είναι ότι, όσο πιο διεθνείς γίνονται οι επιχειρήσεις τους, τόσο λιγότερο γνωστά παραμένουν τα πρόσωπα που τις δημιούργησαν.
Σε μια εποχή όπου οι επικεφαλής των μεγαλύτερων αμερικανικών εταιρειών έχουν εξελιχθεί σε παγκόσμιες διασημότητες, η Κίνα φαίνεται να ακολουθεί την αντίθετη διαδρομή.
Η χώρα παράγει μια γενιά επιχειρηματιών που κατακτά αγορές, επηρεάζει τεχνολογικές εξελίξεις και δημιουργεί περιουσίες δισεκατομμυρίων, επιλέγοντας όμως να παραμένει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Ίσως αυτό να είναι και το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της νέας κινεζικής επιχειρηματικότητας: όσο μεγαλύτερη γίνεται η διεθνής επιρροή της, τόσο πιο αόρατοι παραμένουν οι άνθρωποι που τη διαμορφώνουν.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
