Η Μέση Ανατολή φλέγεται ξανά και η νέα αύξηση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου εξανεμίζει τις εξαγγελθείσες από την κυβέρνηση μειώσεις, κατά 10 λεπτά στο λίτρο στη βενζίνη και πέντε στο ντίζελ, τονίζει ο Γιάννης Αληγιζάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος (ΣΕΕΠΕ), σε συνέντευξή του στη «Ναυτεμπορική» και στον Μιχάλη Ψύλο.
«Μέσα σε μία εβδομάδα αυτές οι μειώσεις χάθηκαν για τους καταναλωτές, λόγω της αύξησης των διεθνών τιμών του πετρελαίου και των προϊόντων διύλισης» σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ.
Ο κ. Αληγιζάκης εκτιμά, μάλιστα, ότι «ενδεχομένως ακόμα και η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα στα επίπεδα που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χαθεί, αν συνεχιστεί αυτή η πολύ μεγάλη αύξηση στις τιμές των προϊόντων». Εκφράζει, μάλιστα, την άποψη ότι «δεν βοήθησε ούτε το Fuel Pass στις βενζίνες. Ήταν και το ποσό μικρό και ο αντίκτυπος στον καταναλωτή εξαιρετικά μικρός».
Ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ προβλέπει, τέλος, ότι οι τιμές του φυσικού αερίου και κατ’ επέκταση του ηλεκτρικού ρεύματος θα είναι υψηλές την ερχόμενη χειμερινή σεζόν.
Κύριε πρόεδρε, οδεύουμε προς έναν τρίτο πόλεμο στον Κόλπο μέσα σε 12 μήνες;
«Κύριε Ψύλο, είμαστε στον 5ο μήνα της μεγαλύτερης ενεργειακής κρίσης, η οποία έχει δύο φάσεις: Στην πρώτη φάση, στο ξεκίνημα της κρίσης, προκλήθηκε μια μεγάλη αύξηση στις τιμές του αργού και των προϊόντων διύλισης. Αλλά στις 17 Ιουνίου, μετά τη συμφωνία εκεχειρίας ανάμεσα σε Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου αποκλιμακώθηκαν σε έναν πολύ μεγάλο βαθμό και υποχώρησαν σε λίγο πάνω από τα 70 δολάρια το βαρέλι. Φτάσαμε στο σημείο, κυρίως στο ντίζελ, οι τιμές να είναι μόλις 2% υψηλότερες σε σχέση με πριν από τον πόλεμο.
Η δεύτερη φάση είναι αυτή που ζούμε τώρα, μετά την ακύρωση της εκεχειρίας -που, ούτως ή άλλως, ήταν πολύ εύθραυστη-, έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και συνδέεται με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Κάτι που, διαχρονικά, για την αγορά του πετρελαίου εθεωρείτο πάντοτε ως η μεγαλύτερη απειλή».
Κάτι που δεν είχε γίνει ποτέ μέχρι τώρα…
«Ακριβώς! Κι ας θυμηθούμε ότι υπήρξαν στο παρελθόν πολλές κρίσεις. Και πολλοί λόγοι για να κλείσουν. Δεν είχαν κλείσει, όμως, ποτέ. Ούτε καν στην κρίση με την Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράν το 1979.
Έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ, χάθηκαν προσωρινά 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Μέχρι σήμερα έχει χαθεί από την αγορά 1,5 δισ. βαρέλια.
Ευτυχώς, βρέθηκε ένας τρόπος και αντικαταστάθηκαν. Με τα στρατηγικά αποθέματα, τους εναλλακτικούς διαδρόμους, κυρίως την Ερυθρά Θάλασσα. Επίσης η πολύ μεγάλη αύξηση της παραγωγής σχιστολιθικού πετρελαίου της Αμερικής κάλυψε αυτό το κενό. Σαφέστατα βοήθησε και η Κίνα, η οποία σχεδόν μηδένισε τις εισαγωγές της σε αργό.
Αν σε όλα αυτά συμπεριλάβουμε και τη συνολική μείωση της παγκόσμιας κατανάλωσης λόγω της ακρίβειας των καυσίμων, τελικά οι απώλειες αργού από τον Κόλπο περιορίστηκαν από τα 20 εκατομμύρια βαρέλια σε 5 ή 6 εκατομμύρια την ημέρα.
Τώρα όμως τίθεται από το Ιράν θέμα επιβολής διοδίων και ξαφνικά η Τεχεράνη εμφανίζεται κατ’ αρχήν κερδισμένη για διάφορους λόγους. Βεβαίως, το Ιράν έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές και θα χρειαστούν απίστευτα χρήματα για την ανοικοδόμησή του, αλλά ο πληθυσμός συσπειρώθηκε λόγω του πολέμου γύρω από την ηγεσία, ενώ τα Στενά του Ορμούζ απέκτησαν μια πρωτόγνωρη οικονομική δυνατότητα για την Τεχεράνη.
Στη δεύτερη φάση του πολέμου, που εξελίσσεται σήμερα, υπάρχει τεράστιο πρόβλημα με την έλλειψη προϊόντων διύλισης και ο λόγος είναι πολύ απλός: Περίπου 30 διυλιστήρια στον Κόλπο έχουν υποστεί σημαντικές φθορές, άρα δεν είναι εύκολο να παράξουν προϊόντα διύλισης.
Το πρόβλημα επιτείνεται στην Ευρώπη, καθώς με την πράσινη ενεργειακή μετάβαση ακυρώθηκαν τα τελευταία χρόνια πολλά προγράμματα εκσυγχρονισμού των διυλιστηρίων. Και μέσα σε όλα αυτά, είναι και ο πόλεμος στην Ουκρανία, που συνεχίζεται αμείωτος.
Οι Ουκρανοί χτύπησαν στις τελευταίες εβδομάδες ρωσικά διυλιστήρια, με αποτέλεσμα να έχουν καταστραφεί τεράστιες υποδομές και να μην μπορούν να διυλίζουν προϊόντα.
Η Ρωσία είναι όμως ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ στον κόσμο με 11%. Το ποσοστό αυτό χάθηκε από την παγκόσμια αγορά λόγω της πρόσφατης απόφασης της Μόσχας να απαγορεύσει τις εξαγωγές».
Πώς μεταφράζονται όλα αυτά για τις τιμές των καυσίμων στη χώρα μας;
«Με το brent να έχει φτάσει κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, έχουμε μια αύξηση 11% από τη στιγμή που ξεκίνησε η δεύτερη φάση της κρίσης στον Κόλπο. Λόγω, ωστόσο, των προβλημάτων με τα προϊόντα διύλισης, το ντίζελ τις τελευταίες τρεις εβδομάδες έχει αυξηθεί κατά 40% και οι βενζίνες 23%. Υπάρχει δηλαδή ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων».
Και πού θα φτάσουν οι αυξήσεις στις τιμές;
«Αυτή είναι η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου δολαρίων. Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η μέση τιμή του ντίζελ ήταν στο 1,552 ευρώ το λίτρο και της βενζίνης στο 1,735 ευρώ. Σήμερα, η μέση τιμή για τις βενζίνες είναι στο 1,950 ευρώ το λίτρο και για το ντίζελ από 1,898-1,900 ευρώ».
Και οι μειώσεις που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός ως το τέλος Αυγούστου κατά 10 λεπτά το λίτρο για τη βενζίνη και 5 λεπτά το ντίζελ;
«Μέσα σε μία εβδομάδα αυτές οι μειώσεις χάθηκαν για τους καταναλωτές λόγω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου και των προϊόντων διύλισης».
Υπάρχουν κάποια μέτρα που, κατά τη γνώμη σας, θα ήταν πιο αποτελεσματικά; Έχετε επανειλημμένα ταχθεί υπέρ της μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα, που είναι γύρω στο 66% της τιμής, ενώ σε κάποιες χώρες της Ε.Ε. είναι στο 35%-36%…
«Θα έλεγα ότι οποιοδήποτε μέτρο, ενδεχομένως ακόμα και η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα στα επίπεδα που επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση, θα χαθεί, αν συνεχιστεί αυτή η πολύ μεγάλη αύξηση στα προϊόντα διύλισης. Αν θυμάστε, στις βενζίνες υπήρχε το Fuel Pass. Το Fuel Pass δεν βοήθησε».
Δεν βοήθησε;
«Όχι. Ήταν και το ποσό μικρό και ο αντίκτυπος στον καταναλωτή εξαιρετικά μικρός.
Η Ελλάδα έχει ακολουθήσει την πολιτική της υψηλής φορολόγησης στα καύσιμα. Τα καύσιμα αποτελούν τη βασικότερη πηγή δημοσιονομικών εσόδων. Άρα θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναπληρωθούν τα έσοδα αυτά, εκτός αν υπάρχει φορολόγηση αλλού.
Η κυβέρνηση έχει επιλέξει, λοιπόν, τις επιδοτήσεις. Έκανε την επιδότηση των 20 λεπτών στο ντίζελ.
Ήταν μεγαλύτερη μείωση από την επιτρεπόμενη πτώση του ειδικού φόρου κατανάλωσης που θα μπορούσε να κάνει, άρα δεν πιστεύω ότι αυτό θα αλλάξει.
Η δημοσιονομική πολιτική της χώρας βασίζεται πάρα πολύ στα έσοδα από τη φορολογία των καυσίμων.
Όλα εξαρτώνται από το εάν θα κλιμακωθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή ή αν θα υπάρχει μια σχετική αποκλιμάκωση και θα επανέλθουν οι διαπραγματεύσεις στο επίπεδο του Ιουνίου».
Μπορείτε να κάνετε κάποια πρόβλεψη;
«Σε κάθε περίπτωση, είναι επικίνδυνη οποιαδήποτε πρόβλεψη για τις τιμές του αργού.
Στο επόμενο διάστημα δεν βλέπω, πάντως, τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου να ξεπερνάνε το επίπεδο όπου είναι σήμερα, στα 90 με 95 δολάρια. Το μεγάλο πρόβλημα είναι στα προϊόντα διύλισης.
Το πόσο θα συνεχιστεί το πρόβλημα της Ρωσίας να μην μπορεί να εξάγει θα είναι ο καταλυτικός παράγοντας. Αν οι τιμές του ντίζελ ξεφύγουν εντελώς, κάτι το οποίο σημαίνει μεγάλο πρόβλημα για την ευρωπαϊκή και για την ελληνική οικονομία, ή αν αποκατασταθεί ο ομαλός εφοδιασμός από τη Ρωσία, οπότε οι επιπτώσεις θα είναι σχετικά μικρότερες. Αυτήν τη στιγμή που μιλάμε η κατάσταση είναι σαφώς δύσκολη».
Κύριε Αληγιζάκη, μια τελευταία ερώτηση. Γιατί βλέπουμε μεγάλη αύξηση και στις τιμές του φυσικού αερίου;
«Κύριε Ψύλο, τα ιρανικά πλήγματα στο μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αέριου του Κατάρ έχουν προκαλέσει ζημιές που δεν έχουν αποκατασταθεί ακόμη.
Η Ευρώπη έχει επίσης το πρόβλημα της διακοπής του φυσικού αέριου από τη Ρωσία.
Αναζήτησε, λοιπόν, LNG στην Αμερική, αλλά αυτό είναι πιο ακριβό. Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ε.Ε. είναι τώρα πολύ χαμηλά, μόλις στο 20%. Κανονικά, πέρυσι, αυτή την εποχή, ήταν στο 75%. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμείνει να έχει γεμίσει τις αποθήκες αερίου στο 90% μέχρι τον Οκτώβριο, θα υπάρξει μεγάλο πρόβλημα.
Γιατί σήμερα υπάρχει πολύ μικρή και ακριβή προσφορά. Αν οι χώρες-μέλη υποχρεωθούν να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους με τις ακριβές τιμές, καταλαβαίνετε ότι λόγω της σχέσης ζήτησης – προσφοράς οι τιμές του φυσικού αερίου θα πάνε στα ύψη. Και αυτό θα σημαίνει επίσης πιο ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα. Φοβάμαι ότι τον Σεπτέμβριο θα έχουμε ζήτημα, παρά το γεγονός ότι μέχρι τώρα οι τιμές του ρεύματος έχουν κρατηθεί σε σχετικά καλά επίπεδα».
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
