Αν ο πόλεμος στο Βιετνάμ έμεινε στην ιστορία ως μια αιματηρή τραγωδία, 1- 2 εκατομμυρίων νεκρών αμάχων και 60.000 αμερικανικών απωλειών, η τρέχουσα σύγκρουση με το Ιράν εξελίσσεται ως μια αναμέτρηση με ελάχιστο φόρο αίματος για τις ΗΠΑ. Που όμως, όπως επισημαίνουν πλέον πολυάριθμοι εμπειρογνώμονες, κρύβει μια οδυνηρή ήττα για τον Ντόναλντ Τραμπ και μια στρατηγική πανωλεθρία για την Ουάσιγκτον.
Η απουσία νεκρών στρατιωτών στα πεδία των μαχών συγκαλύπτει προσωρινά την πραγματική κλίμακα της αμερικανικής αποτυχίας.
Ενώ η ήττα στο Βιετνάμ άφησε τη διεθνή ηγεμονία των ΗΠΑ ανέπαφη, η τρέχουσα αναμέτρηση πλήττει καίρια τους ζωτικούς στρατηγικούς τους στόχους, κλονίζοντας την εμπιστοσύνη των συμμάχων τους.
Βεβαίως, ο πόλεμος με το Ιράν υπήρξε θανατηφόρος στο πεδίο των μαχών. Όχι όμως για τους Αμερικανούς, αλλά για τις χιλιάδες των Ιρανών, τόσο ένοπλων όσο και άμαχων πολιτών. Οι αμερικανικές δυνάμεις, κατέγραψαν ασύγκριτα χαμηλότερο αριθμό θυμάτων, αφού μέχρι σήμερα οι απώλειές τους περιορίζονται σε λιγότερους από 20 στρατιώτες.
Η «κηλίδα» της λέξης Βιετνάμ
Η εικόνα αυτή απέχει πολύ από την αγριότητα αυτού, που αποκαλείται «Αμερικανικός Πόλεμος», στο Βιετνάμ. Εκατομμύρια άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, έχασαν τη ζωή τους σε περισσότερα από δέκα έτη σφοδρών μαχών, οι οποίες διεξήχθησαν σε μεγάλο μέρος των αιθέρων και της ζούγκλας της Νοτιοανατολικής Ασίας. Από το σύνολο των θυμάτων αυτών, περίπου 60.000 ήταν Αμερικανοί στρατιώτες.
Η εμπειρία υπήρξε τόσο τραυματική ώστε, για μια γενιά, η λέξη «Βιετνάμ» έπαψε να σημαίνει τη χώρα -για την οποία υπήρχε έτσι κι αλλιώς πλήρης άγνοια- και μετατράπηκε σε σύμβολο της αμερικανικής πανωλεθρίας.
Στρατηγικά αδιάφορη παρά τον βαρύ φόρο αίματος
Το πιο δυσνόητο σημείο σήμερα είναι γιατί οι ΗΠΑ πολέμησαν τόσο σκληρά στο Βιετνάμ, δεδομένης της μηδαμινής στρατηγικής σημασίας που είχε τελικά η έκβαση για την Ουάσιγκτον, σημειώνει το Foreign Policy.
Παρά το γεγονός ότι οι Αμερικανοί πολιτικοί ανέχτηκαν απώλειες που σήμερα θα ήταν αδιανόητες, η αποτυχία τους τελικά δεν έπληξε τους ευρύτερους στρατηγικούς στόχους της χώρας.
Ο στρατηγικός σκοπός του πολέμου βασιζόταν στη «θεωρία του ντόμινο» —την ιδέα ότι η επικράτηση του κομμουνισμού σε μια χώρα θα παρέσυρε νομοτελειακά και τους γείτονές της— η οποία, αν και ταυτίστηκε απόλυτα με την εκστρατεία, αμφισβητήθηκε έντονα στις εσωτερικές συζητήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης ήδη από το 1964.
Τι είπαν οι μαζικοί τάφοι για την Νοτιοανατολική Ασία…
Η διαπίστωση ότι η έκβαση του πολέμου αποδείχθηκε στρατηγικά αδιάφορη για τις ΗΠΑ δεν σημαίνει προφανώς ότι ήταν ασήμαντη. Η αποσταθεροποίηση της Νοτιοανατολικής Ασίας είχε βαρύτατο τίμημα, όπως μαρτυρούν οι μαζικοί τάφοι στην Καμπότζη, οι οποίοι αποτελούν σιωπηλούς μάρτυρες του κόστους μιας σύγκρουσης της οποίας οι συνέπειες εξαπλώθηκαν πέρα από τα σύνορα του Βιετνάμ, ακόμη και μετά την επίσημη υπογραφή της ειρήνης.
Το αποτέλεσμα του πολέμου είχε τεράστια σημασία για το ίδιο το Βιετνάμ, όπως αποδείχθηκε και από την απόγνωση των κυμάτων προσφύγων που εγκατέλειψαν τη χώρα τα επόμενα χρόνια.
…και η έμμεση νίκη των ΗΠΑ
Μακροπρόθεσμα, όμως, οι συνέπειες της δαπανηρής ήττας για την Ουάσιγκτον παρέμειναν μικρές και περιορίστηκαν κυρίως στο εσωτερικό της χώρας. Οι ΗΠΑ εξήλθαν τελικά θριαμβεύτριες από τον Ψυχρό Πόλεμο, ενώ το Βιετνάμ αποτελεί μια περιφερειακή δύναμη εκπληκτικά φιλική προς αυτές.
Η διαφορά του τότε με τώρα
Η κατάσταση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις συνέπειες του πολέμου της κυβέρνησης Ντόναλντ Τραμπ. Οι ΗΠΑ βρίσκονται πλέον σε σαφώς ασθενέστερη θέση από ό,τι όταν ξεκίνησαν αυτόν τον πόλεμο, με τους βασικούς στρατηγικούς τους στόχους να έχουν πληγεί σοβαρά.
Η τεχνική υπεροχή των αμερικανικών όπλων στη σύγκρουση με το Ιράν έχει επισκιαστεί από την ανεπάρκεια να πλήξουν στα σοβαρά το καθεστώς και την εμφανή εξάντληση των αμερικανικών οπλοστασίων.
Η εξέλιξη αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ετοιμότητα των ΗΠΑ απέναντι σε οποιονδήποτε αντίπαλο ισχυρότερο από την Ισλαμική Δημοκρατία.
Οι επιτυχίες του Ιράν
Στρατηγικά, τα αποτελέσματα είναι πολύ πιο ζοφερά.
Η Ουάσιγκτον πέτυχε μεν ένα είδος αλλαγής καθεστώτος, αλλά αντί να μετατρέψει την Τεχεράνη σε έναν εύκαμπτο και ελεγχόμενο δορυφόρο, ο πόλεμος σκληρήνε τη στάση του Ιράν, αφήνοντας ουσιαστικά την εξουσία στο Σώμα των -σκληρών- Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Τα αμερικανικά και ισραηλινά όπλα, όσο βάναυσα κι αν εφαρμόστηκαν τις πρώτες ημέρες, απέδειξαν τελικά τους περιορισμούς των αμιγώς στρατιωτικών λύσεων, προς όφελος του Ιράν. Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα έχει ήδη υποστεί δύο γύρους κοινών αεροπορικών επιδρομών, και φαίνεται απίθανο ένας τρίτος να φέρει καλύτερα αποτελέσματα.
Κλονίστηκαν οι περιφερειακοί σύμμαχοι
Οι επιπτώσεις στην αμερικανική ηγεμονία στο παγκόσμιο σύστημα είναι ακόμη πιο έντονες. Οι περιφερειακοί σύμμαχοι, πολλοί από τους οποίους διαφωνούσαν ανοιχτά με την επιχείρηση, επωμίστηκαν το κύριο βάρος του κόστους των μαχών.
Η Τεχεράνη «εξοπλίστηκε» με το Ορμούζ
Το κυριότερο, όμως, είναι ότι το Ιράν αντιλήφθηκε πως η ικανότητά του να αποκλείει τα Στενά του Ορμούζ τού προσφέρει εις το διηνεκές οικονομική μόχλευση σε παγκόσμια κλίμακα.
Μετά το Βιετνάμ, οι ΗΠΑ μπόρεσαν σε μεγάλο βαθμό να γυρίσουν σελίδα και να επικεντρωθούν σε τομείς μεγαλύτερης στρατηγικής σημασίας. Μια παρόμοια έξοδος από την περιοχή του Κόλπου είναι σήμερα αδύνατη.
Πλέον, η παγκόσμια οικονομία είναι πολύ πιο συνυφασμένη και οι εφοδιαστικές αλυσίδες εξαρτώνται άμεσα όχι μόνο από το πετρέλαιο, αλλά και από το ήλιο, τα λιπάσματα και το αλουμίνιο της περιοχής. Επιπλέον, οι συνεχιζόμενοι δεσμοί των ΗΠΑ με το Ισραήλ καθιστούν απίθανη μια πλήρη αποχώρηση, αυξάνοντας την προοπτική για νέες, πιο έντονες συγκρούσεις.
Οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν αυτές τις συνέπειες όντας αποδυναμωμένες στο εσωτερικό και το εξωτερικό. Οι σύμμαχοι θα έχουν λιγότερη εμπιστοσύνη, η αμερικανική κοινή γνώμη θα είναι απρόθυμη να επωμιστεί το κόστος νέων επεμβάσεων και οι αντίπαλοι θα αμφισβητούν τη βούληση της Ουάσιγκτον. Τα αποτελέσματα αυτά θα είναι πολύ πιο διαρκή και σοβαρά από την αποτυχία στο Βιετνάμ.
Το ίδιο «γιατί»;
Μόνο ένα πράγμα θα παραμείνει ίδιο. Δεκαετίες μετά, οι μαθητές που θα μελετούν αυτή τη σύγκρουση θα θέτουν το ίδιο αναπάντητο ερώτημα που τίθεται και για το Βιετνάμ: Γιατί;
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
