Όταν τα επιβατικά αεροπλάνα της Air Montenegro πέταξαν νωρίτερα φέτος, έφεραν ένα νέο σύνθημα: «28 με 28 – Το επόμενο μέλος της ΕΕ».
Το μήνυμα συνοψίζει την πολιτική φιλοδοξία του μικροσκοπικού βαλκανικού έθνους να γίνει το 28ο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2028 και το πρώτο που θα ενταχθεί από την Κροατία το 2013.
Το Μαυροβούνιο, με πληθυσμό μόλις 630.000 κατοίκων, θα ήταν εύκολο να ενσωματωθεί στην ΕΕ, ένα μπλοκ 450 εκατομμυρίων ανθρώπων, και θα ενίσχυε το αργόσυρτο σχέδιο διεύρυνσης των Βρυξελλών μπροστά από πολύ πιο δύσκολες υποψήφιες χώρες όπως η Ουκρανία.
Ωστόσο, μια γρήγορη ένταξη δεν είναι καθόλου βέβαιη και το 2028 είναι ένας εξαιρετικά φιλόδοξος στόχος. Η πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία πρέπει ακόμη να περάσει δύσκολες μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της διαφθοράς. Και τα 27 νυν κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να επικυρώσουν την ένταξη του Μαυροβουνίου πριν μπορέσει να ενταχθεί.
Ωστόσο, το Μαυροβούνιο, κάποτε γνωστό για τους θερμούς δεσμούς του με τη Ρωσία, αναδείχθηκε πρωτοπόρο όταν η ΕΕ τον περασμένο μήνα συγκρότησε μια ομάδα για να συντάξει τη συνθήκη προσχώρησής της.
Την Παρασκευή, οι ηγέτες της ΕΕ θα μεταβούν στο θέρετρο Τίβατ της Αδριατικής για μια σύνοδο κορυφής με τους ομολόγους τους από τα Δυτικά Βαλκάνια, στην οποία θα συζητήσουν την ένταξη της χώρας.
«Το Μαυροβούνιο είναι η πιο προηγμένη υποψήφια χώρα στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις», δήλωσε η Επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ Μάρτα Κος στο Reuters.
«Η ισχυρή ηγεσία στη χώρα έχει σημειώσει σημαντικά βήματα προόδου όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις, αλλά υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει. Μερικές από τις πιο πιεστικές μεταρρυθμίσεις αφορούν… το κράτος δικαίου και τη δικαστική εξουσία.»
Από φίλος της Ρωσίας σε Ευρωπαίο Σύμμαχο
Το Μαυροβούνιο έχει κάνει μεγάλες αλλαγές από τότε που αποχώρησε από την κρατική ένωση με τη Σερβία το 2006. Κάποτε εξαρτώμενο σε μεγάλο βαθμό από ρωσικά μετρητά, επενδύσεις σε ακίνητα στις παράκτιες περιοχές και τουρίστες, οι σχέσεις της Ποντγκόριτσα με τη Μόσχα έχουν επιδεινωθεί.
Το 2016, οι αρχές του Μαυροβουνίου κατηγόρησαν τη Μόσχα ότι συνωμοτούσε με μια ομάδα Σέρβων υπερεθνικιστών για να στήσουν πραξικόπημα, μια κατηγορία που το Κρεμλίνο αρνείται. Οι σχέσεις επιδεινώθηκαν περαιτέρω όταν το Μαυροβούνιο εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 2017. Το 2022, το Μαυροβούνιο επέβαλε κυρώσεις κατά της Ρωσίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία και η Μόσχα το κήρυξε εχθρικό κράτος.
Ο Μίλο Τζουκάνοβιτς, ο οποίος ηγήθηκε του Μαυροβουνίου για τρεις δεκαετίες μέχρι το 2023 ως πρωθυπουργός ή πρόεδρος, δήλωσε ότι η απόσχιση της χώρας από τη Ρωσία, έναν παραδοσιακό ορθόδοξο χριστιανό και σλαβικό σύμμαχο, σηματοδότησε ένα σημείο καμπής.
«Το κύριο κίνητρό μας είναι να αναλάβουμε τον έλεγχο του μέλλοντός μας, το οποίο θα είναι ευρωπαϊκό και ευρωατλαντικό», δήλωσε στο Reuters.
Οι απλοί πολίτες του Μαυροβουνίου συμφωνούν. Σε δημοσκόπηση του Απριλίου για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περισσότερο από το 80% πίστευε ότι η ένταξη στην ΕΕ θα ήταν θετική για τη χώρα – σε έντονη αντίθεση με πολλά άλλα μέρη της Ευρώπης, όπου ο ευρωσκεπτικισμός βρίσκεται σε άνοδο.
«Έχουμε μέλλον στην Ευρώπη, δεν πρέπει να παραμείνουμε μέρος του βαλκανικού βάλτου», δήλωσε ο Νόβακ, ένας 45χρονος φυσιοθεραπευτής από την Ποντγκόριτσα, ο οποίος αρνήθηκε να δώσει το επώνυμό του.
Απαιτούνται ακόμη δύσκολες μεταρρυθμίσεις
Το Μαυροβούνιο έχει σημειώσει πρόοδο. Έχει ανοίξει και τα 33 κεφάλαια διαπραγμάτευσης και έχει κλείσει 14. Στα τέλη του 2025, ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις για τη γεωργία και την ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων.
Εκκρεμούν τα κεντρικά κεφάλαια που αφορούν το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ, κανένα άλλο κεφάλαιο δεν μπορεί να οριστικοποιηθεί έως ότου το Μαυροβούνιο εκπληρώσει τα τελικά κριτήρια αξιολόγησης για αυτούς τους δύο τομείς.
Το Μαυροβούνιο έχει ξεκινήσει μια καταστολή κατά της διαφθοράς που οδήγησε σε συλλήψεις και καταδίκες αρκετών πρώην κορυφαίων δικαστών, εισαγγελέων και αστυνομικών αξιωματούχων υψηλού προφίλ. Ωστόσο, ο αριθμός των καταδικών είναι χαμηλός και οι αναλυτές λένε ότι τα προβλήματα παραμένουν.
Ο Τζουκάνοβιτς και το Δημοκρατικό Κόμμα των Σοσιαλιστών του έχουν αντιμετωπίσει κατηγορίες από επικριτές και διεθνείς παρατηρητές για κατάληψη κράτους, διαφθορά και δεσμούς με το οργανωμένο έγκλημα, τις οποίες αρνούνται. Οι ελευθερίες των μέσων ενημέρωσης απειλούνται επίσης, ανέφεραν οι παρατηρητές.
«Το Μαυροβούνιο δεν έχει ακόμη κλείσει τα κεφάλαια που σχετίζονται με τη δικαστική εξουσία, τα οποία τείνουν να είναι από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τα επίδοξα μέλη της ΕΕ», δήλωσε ο Μάριο Μπικάρσκι, ανώτερος αναλυτής για την Ευρώπη στην εταιρεία πληροφοριών κινδύνου Verisk Maplecroft.
«Είναι πιθανό να δοθεί ακόμη μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεδομένης της οπισθοδρόμησης αρκετών κρατών μελών όσον αφορά το κράτος δικαίου τα τελευταία χρόνια», είπε.
Ο Πρέντραγκ Ζένοβιτς, επικεφαλής διαπραγματευτής του Μαυροβουνίου με την ΕΕ, δήλωσε ότι ήταν βέβαιος ότι η χώρα θα ανταποκριθεί σε αυτά τα αιτήματα εγκαίρως.
«Όταν τα δικαστήρια θα εκδώσουν ένα ενοποιημένο ιστορικό αποτελεσμάτων… ετυμηγοριών, αυτή θα είναι η τελική δοκιμασία», είπε.
Πηγή: Reuters
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
