Η εικόνα των τελευταίων ημερών στη Μέση Ανατολή αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο από μία ακόμη στρατιωτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν: αποκαλύπτει την αγωνία της κυβέρνησης Τραμπ να κρατήσει ζωντανή μία εύθραυστη εκεχειρία, ακόμη κι όταν αυτή μοιάζει να καταρρέει κομμάτι-κομμάτι.
Οι αντιδράσεις στα νέα επεισόδια στον Περσικό Κόλπο ήταν ενδεικτικές. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε τα αμερικανικά πλήγματα εναντίον πυραυλικών θέσεων και ταχύπλοων σκαφών κοντά στα Στενά του Ορμούζ «κατάφωρη παραβίαση» της εκεχειρίας και προειδοποίησε πως θα απαντήσει. Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, επέμεινε ότι η κατάπαυση πυρός «παραμένει σε ισχύ», παρότι ταυτόχρονα κατηγορούσε το Ιράν για προκλητικές ενέργειες.
Εκπρόσωπος της αμερικανικής Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM) κατηγόρησε ιρανικά σκάφη ότι επιχειρούσαν να τοποθετήσουν νάρκες στα Στενά του Ορμούζ — μία ενέργεια εξαιρετικά επιθετική, ειδικά ενώ υποτίθεται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι πιο σοβαρές ειρηνευτικές συνομιλίες των τελευταίων μηνών. Ωστόσο, στην ίδια δήλωση, υπογράμμισε πως οι αμερικανικές δυνάμεις «συνεχίζουν να επιδεικνύουν αυτοσυγκράτηση κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης εκεχειρίας».
Η Ουάσιγκτον αποφεύγει την κλιμάκωση
Το μοτίβο αυτό επαναλαμβάνεται σταθερά. Κάθε φορά που σημειώνεται νέο επεισόδιο, η Τεχεράνη υιοθετεί επιθετική ρητορική και παρουσιάζει τις κινήσεις της ως «ανταποδοτικά πλήγματα», ενώ η αμερικανική πλευρά αποφεύγει να μιλήσει για κατάρρευση της εκεχειρίας.
Το τελευταίο επεισόδιο αφορά τα αμερικανικά «πλήγματα αυτοάμυνας» εναντίον πυραυλικών εγκαταστάσεων και σκαφών κοντά στο Ορμούζ. Λίγες ώρες αργότερα, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν πως κατέρριψαν αμερικανικό drone και ανάγκασαν αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος να αποχωρήσει από την περιοχή.
Παρά τη σκληρή ρητορική της Τεχεράνης, η αντίδραση της Ουάσιγκτον παρέμεινε εξαιρετικά προσεκτική. Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio απέφυγε δύο φορές να σχολιάσει άμεσα τα περιστατικά κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ινδία. Αντί να αναφερθεί στις επιθέσεις, μίλησε γενικά για τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και για την ανάγκη να παραμείνουν ανοικτά τα Στενά του Ορμούζ.
Τα «χαμηλής έντασης» χτυπήματα
Η εικόνα θυμίζει έντονα τα γεγονότα των αρχών Μαΐου. Τότε, ο αρχηγός του αμερικανικού Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Νταν Κέιν, αποκάλυπτε ότι το Ιράν είχε εξαπολύσει εννέα επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, είχε καταλάβει δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και είχε πραγματοποιήσει περισσότερες από δέκα επιθέσεις εναντίον αμερικανικών δυνάμεων.
Παρόλα αυτά, έσπευσε να διευκρινίσει ότι οι επιθέσεις αυτές βρίσκονταν «κάτω από το όριο επανέναρξης μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων», χαρακτηρίζοντάς τες «χαμηλής έντασης κινητικές ενέργειες».
Ανάλογη στάση κράτησε και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος διαβεβαίωνε τότε ότι η εκεχειρία δεν είχε καταρρεύσει και καλούσε το Ιράν να μην ξεπεράσει το «όριο» που θα οδηγούσε σε γενικευμένη σύγκρουση.
Ακόμη και όταν οι ΗΠΑ έπληξαν εγκαταστάσεις που θεωρούσαν υπεύθυνες για επιθέσεις σε αμερικανικά πολεμικά πλοία, ο Donald Trump υποβάθμισε τη σημασία των επιχειρήσεων, χαρακτηρίζοντάς τες «ένα απλό χτύπημα αγάπης».
Το Ορμούζ παραμένει το μεγάλο αγκάθι
Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα για την Ουάσιγκτον παραμένει το Στενό του Ορμούζ. Όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε την εκεχειρία στις 7 Απριλίου, είχε ξεκαθαρίσει πως αυτή εξαρτάται από την «πλήρη, άμεση και ασφαλή» επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού.
Αυτό ουσιαστικά δεν συνέβη ποτέ.
Παρότι η αμερικανική κυβέρνηση επιχείρησε τις επόμενες ημέρες να παρουσιάσει εικόνα προόδου, επτά εβδομάδες μετά την έναρξη της κατάπαυσης πυρός, το Ορμούζ εξακολουθεί να λειτουργεί με σοβαρούς περιορισμούς, προκαλώντας συμφόρηση στη ναυσιπλοΐα και διατηρώντας σε υψηλά επίπεδα τις τιμές του πετρελαίου.
Το γεγονός αυτό ενισχύει την εντύπωση ότι η Τεχεράνη θεωρεί πως ο Τραμπ βιάζεται περισσότερο να τερματίσει τον πόλεμο απ’ ό,τι η ίδια.
Το Καμπ Ντέιβιντ που δεν έγινε ποτέ
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε χθες ότι το υπουργικό συμβούλιο που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σήμερα στο Camp David θα διεξαχθεί τελικά στον Λευκό Οίκο, επικαλούμενος πιθανές κακές καιρικές συνθήκες.
Στην περιοχή γύρω από την Ουάσιγκτον καταγράφονται έντονες βροχοπτώσεις τις τελευταίες ημέρες. Ωστόσο, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο γεγονός ότι η συνεδρίαση αναμένεται να αφιερωθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου στο Ιράν και στο αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων.
Ο Τραμπ διαβεβαίωνε μόλις το Σάββατο ότι η συμφωνία με την Τεχεράνη βρίσκεται «πολύ κοντά». Όμως τα νέα στρατιωτικά επεισόδια δείχνουν ότι η πρόοδος που παρουσίαζαν και οι δύο πλευρές ίσως ήταν πολύ πιο εύθραυστη απ’ όσο φαινόταν.
Και όσο η Ουάσιγκτον επιμένει να υποβαθμίζει κάθε παραβίαση της εκεχειρίας, τόσο ενισχύεται η εντύπωση ότι ο Λευκός Οίκος φοβάται περισσότερο την επιστροφή στον πόλεμο απ’ ό,τι η Τεχεράνη.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
