Για περισσότερα από δύο χρόνια, πολιτικοί αντίπαλοι, αναλυτές αλλά και χιλιάδες διαδηλωτές στο Ισραήλ προέβλεπαν ξανά και ξανά την πτώση της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Κι όμως, ο άνθρωπος που πολλοί θεωρούσαν ήδη πολιτικά τελειωμένο επιβίωσε από τα πάντα: μαζικές διαδηλώσεις, σκάνδαλα, δικαστικές περιπέτειες, έναν πόλεμο-σοκ μετά την 7η Οκτωβρίου και διαδοχικές συγκρούσεις σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν.
Τώρα όμως, ακόμη και οι πιο στενοί του σύμμαχοι δείχνουν να τραβούν το χαλί κάτω από τα πόδια του, παρατηρεί ο Economist.
Το ισραηλινό κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει στις 20 Μαΐου για τη διάλυσή του, ανοίγοντας τον δρόμο για εκλογές το φθινόπωρο. Ο Νετανιάχου μπορεί ακόμη να επιχειρήσει πολιτικούς ελιγμούς για να καθυστερήσει την κατάρρευση της κυβέρνησής του. Όμως στο Ισραήλ όλο και περισσότεροι πιστεύουν ότι αυτή τη φορά ίσως πλησιάζει πράγματι το τέλος μιας εποχής.
Οι υπερορθόδοξοι και η σπίθα της κρίσης
Όπως σχολιάζει ο Economist, η αφορμή για την κατάρρευση της κυβέρνησης μοιάζει σχεδόν ειρωνική για έναν πολιτικό που επέζησε πολέμων και γεωπολιτικών κρίσεων: η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων.
Τα θρησκευτικά κόμματα της συγκυβέρνησης απαιτούν νόμο που θα εξαιρεί τους φοιτητές των θρησκευτικών σχολών από την υποχρεωτική στράτευση. Ο Νετανιάχου ήταν διατεθειμένος να το περάσει, αλλά δεν κατάφερε να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους για ένα μέτρο που προκαλεί οργή σε μεγάλο μέρος της ισραηλινής κοινωνίας.
Για πολλούς Ισραηλινούς, ειδικά μετά από χρόνια πολέμου και συνεχών επιστρατεύσεων, η εικόνα μιας κυβέρνησης που χρηματοδοτεί γενναιόδωρα τους υπερορθόδοξους ενώ χιλιάδες νέοι πολεμούν στο μέτωπο έχει γίνει πολιτικά τοξική.
Και αυτό αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της προεκλογικής μάχης.
Η 7η Οκτωβρίου που δεν έφυγε ποτέ
Παρά τη στρατιωτική ισχύ του Ισραήλ, η σκιά της 7ης Οκτωβρίου εξακολουθεί να πλανάται πάνω από τον Νετανιάχου.
Η επίθεση της Χαμάς το 2023 και η αδυναμία του ισραηλινού κράτους να την αποτρέψει παραμένουν ανοιχτή πληγή για την κοινωνία. Τότε πολλοί πίστεψαν ότι η κυβέρνηση θα κατέρρεε άμεσα. Ο Νετανιάχου όμως έκανε αυτό που γνωρίζει καλύτερα από κάθε άλλον στην ισραηλινή πολιτική: κέρδισε χρόνο, μετέφερε τις ευθύνες στις υπηρεσίες ασφαλείας και υποσχέθηκε «ολοκληρωτική νίκη».
Αλλά η νίκη αυτή δεν ήρθε ποτέ πραγματικά.
Η Γάζα έχει μετατραπεί σε ερείπια, όμως η Χαμάς εξακολουθεί να διατηρεί παρουσία. Η Χεζμπολά συνεχίζει να πολεμά στον Λίβανο παρά τα ισχυρά πλήγματα που δέχθηκε. Το Ιράν χτυπήθηκε δύο φορές από Ισραήλ και ΗΠΑ, αλλά το καθεστώς παραμένει όρθιο και επιθετικό.
Ακόμη και μέσα στις ισραηλινές υπηρεσίες ασφαλείας, λίγοι πιστεύουν πλέον ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης.
Οι εκλογές ως δημοψήφισμα για τον Μπίμπι
Όλα δείχνουν ότι οι επόμενες εκλογές θα εξελιχθούν ξανά σε προσωπικό δημοψήφισμα για τον Νετανιάχου. Ο Ναφτάλι Μπένετ, πρώην πρωθυπουργός και σήμερα ο βασικός αντίπαλός του στον χώρο της Δεξιάς και του Κέντρου, έχει ήδη προαναγγείλει ότι η πρώτη πράξη μιας δικής του κυβέρνησης θα είναι η σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τις ευθύνες που οδήγησαν στη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου.
Ωστόσο, η προεκλογική μάχη δεν θα αφορά μόνο τον πόλεμο. Οι αντίπαλοι του Νετανιάχου δεν έχουν ξεχάσει ότι πριν από την 7η Οκτωβρίου η κυβέρνησή του επιχειρούσε να περάσει τη βαθιά αμφιλεγόμενη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, η οποία είχε βγάλει εκατοντάδες χιλιάδες Ισραηλινούς στους δρόμους.
Για ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, η σύγκρουση πλέον δεν αφορά μόνο την ασφάλεια, αλλά και τη φυσιογνωμία της ίδιας της ισραηλινής δημοκρατίας.
Οικονομία ανθεκτική, κοινωνία κουρασμένη
Παρά τους πολέμους και την πολιτική αστάθεια, η ισραηλινή οικονομία εμφανίζεται αξιοσημείωτα ανθεκτική. Ο τεχνολογικός τομέας και ιδιαίτερα οι εταιρείες αμυντικής τεχνολογίας στηρίζουν την ανάπτυξη, ενώ το χρηματιστήριο και το σέκελ παραμένουν ισχυρά.
Όμως πίσω από τους αριθμούς υπάρχει μια κοινωνία εξαντλημένη. Οι μακροχρόνιες επιστρατεύσεις, η αυξανόμενη επιρροή των υπερορθόδοξων, οι φόβοι για δημοκρατική εκτροπή και η αίσθηση ότι η χώρα ζει σε μόνιμη κατάσταση πολέμου εντείνουν τη δυσφορία.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία δύο χρόνια καταγράφεται κύμα μετανάστευσης από το Ισραήλ, με δεκάδες χιλιάδες πολίτες — πολλοί από αυτούς υψηλής κατάρτισης — να εγκαταλείπουν τη χώρα.
Θα φύγει ποτέ ο Νετανιάχου;
Στα 76 του πλέον, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ δείχνει πολιτικά και σωματικά καταπονημένος, σημειώνει ο Economist. Έχει αντιμετωπίσει προβλήματα καρδιάς, υποβλήθηκε σε θεραπεία για καρκίνο του προστάτη και συνεχίζει παράλληλα να δίνει μάχη στα δικαστήρια για υποθέσεις διαφθοράς, τις οποίες αρνείται κατηγορηματικά.
Κάποιοι θεωρούν ότι ίσως επιλέξει τελικά μια συμφωνία με τη Δικαιοσύνη και μια πολιτική αποχώρηση πριν από μια πιθανή εκλογική ήττα. Όσοι όμως γνωρίζουν πραγματικά τον «Μπίμπι» γελούν με αυτό το σενάριο. Γιατί ο Νετανιάχου έχει χτίσει ολόκληρη την πολιτική του καριέρα πάνω στην επιβίωση. Εχει διαψεύσει δημοσκοπήσεις, εξεγέρσεις, συμμάχους και αντιπάλους ξανά και ξανά επί τέσσερις δεκαετίες.
Και ίσως γι’ αυτό, ακόμη και τώρα, κανείς στο Ισραήλ δεν τολμά πραγματικά να τον ξεγράψει.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
