Τέσσερα ευρωπαϊκά κράτη κατηγορούν τη Μόσχα ότι προσπαθεί να διαγράψει τη μνήμη των εγκλημάτων του Στάλιν. Αφορμή, η αποκαθήλωση ενός μνημείου στη Σιβηρία που ήταν αφιερωμένο σε Ρώσους (και όχι μόνο) που εκτελέστηκαν από τη μυστική αστυνομία (ΝKVD) του σοβιετικού δικτάτορα.
Οι κάτοικοι της πόλης Τομσκ ξύπνησαν την Κυριακή και διαπίστωσαν ότι ένα μνημειακό συγκρότημα αφιερωμένο στα θύματα της μυστικής αστυνομίας του Στάλιν, που περιλάμβανε τη λεγόμενη «Πέτρα της Θλίψης» και μια μνημειακή αψίδα, είχε αποσυναρμολογηθεί μέσα στη νύχτα.
Το δημαρχείο απέδωσε τις ενέργειές του σε μια προειδοποίηση που έλαβε από κάτοικο ο οποίος προειδοποίησε ότι ένα κοντινό γκαράζ, χτισμένο σε πλαγιά, κινδύνευε με κατάρρευση. Αργότερα διέγραψε την εξήγηση αυτή και έκτοτε αρνείται να σχολιάσει.
Το μνημειακό συγκρότημα του Τομσκ είχε κατασκευαστεί στον χώρο ενός ομαδικού τάφου εκτεκλεσθέντων από την NKVD, της οποίας το πρώην κτίριο φυλακών –σήμερα μουσείο0 – δεσπόζει στην περιοχή.
Το συγκρότημα ήταν αφιερωμένο σε ανθρώπους που σκοτώθηκαν σε διάφορες περιόδους της σοβιετικής ιστορίας, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου του «Μεγάλου Τρόμου» του 1937-38, όταν σχεδόν 700.000 άνθρωποι εκτελέστηκαν, σύμφωνα με μετριοπαθείς επίσημες εκτιμήσεις.
A w nocy z 18 na 19 kwietnia władze miasta Tomsk usunęły ze Skweru Pamięci upamiętnienia ofiar stalinizmu, w tym pomnik na cześć zamordowanych przez NKWD Polaków. https://t.co/hqwXKndAYv pic.twitter.com/pNw7NEcCSV
— Agnieszka Jędrzak (@ajedrzak) April 20, 2026
«Εκφράζουμε έντονη διαμαρτυρία για αυτή τη βάρβαρη πράξη και απαιτούμε την αποκατάσταση αυτού του τόπου μνήμης στο Τομσκ», αναφέρει κοινή ανακοίνωση των πρεσβειών της Πολωνίας, Εσθονίας, Λιθουανίας και της Λετονίας προς το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αφαιρέθηκαν επίσης μνημειακές πέτρες αφιερωμένες σε πολίτες των τεσσαάρων χωρών που δολοφονήθηκαν.
«Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί η μνήμη των θυμάτων ώστε τα εγκλήματα του παρελθόντος να μην επαναληφθούν. Δεν είναι δυνατόν να καταστραφεί η μνήμη!», ανέφεραν οι πρεσβείες.
Απάντηση Ζαχάροβα
Η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δεν απάντησε άμεσα, αλλά αντέτεινε ότι οι τρεις χώρες της Βαλτικής έχουν απομακρύνει εκατοντάδες μνημεία του Σοβιετικού Στρατού, ο οποίος, όπως είπε, απελευθέρωσε τις χώρες αυτές από τη Ναζιστική Γερμανία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τεράστιο κόστος.
Υποστήριξε επίσης ότι οι χώρες της Βαλτικής έχουν εκταφιάσει παράνομα τα λείψανα στρατιωτών του Κόκκινου Στρατού.
«Η Ρωσία θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα για να αντιμετωπίσει τις βάρβαρες ενέργειες των χωρών της Βαλτικής και θα επιδιώξει την κατάλληλη αντίδραση από διεθνείς οργανισμούς», δήλωσε η Ζαχάροβα.
Και οι τέσσερις χώρες θεωρούν τον Κόκκινο Στρατό ως δύναμη κατοχής και όχι απελευθέρωσης.
«Εξτρεμιστές»
Η απομάκρυνση του μνημείου στο Τομσκ ακολουθεί απόφαση Ανώτατου Δικαστηρίου της Ρωσίας να χαρακτηρίσει τη μη κυβερνητική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Memorial ως «εξτρεμιστική».
Το δικαστήριο υποστήριξε ότι η Memorial είναι «αντιρωσική» και υπονομεύει «ιστορικές, πολιτιστικές, πνευματικές και ηθικές αξίες», ισχυρισμούς που η οργάνωση απορρίπτει. Η δράση της πλέον απαγορεύεται εντός της Ρωσίας.
Η απομάκρυνση έγινε επίσης μετά από αίτημα του βουλευτή Αντρέι Λουγκοβόι να ελεγχθεί η νομιμότητα της «Πέτρας της Θλίψης» στη Μόσχα, ενός από τα κύρια μνημεία για τα θύματα του Στάλιν.
Ο Λουγκοβόι υποστήριξε ότι το μνημείο αποτελεί σημείο συγκέντρωσης δυτικών διπλωματών και εργαλείο για να διχαστεί η ρωσική κοινωνία και να ενισχυθεί – όπως είπε – μια ψευδής κριτική προς τις σημερινές αρχές.
Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε επίσης διάταγμα για τη μετονομασία της ακαδημίας της FSB (διαδόχου της KGB) προς τιμήν του Φέλιξ Τζερζίνσκι, ιδρυτή της σοβιετικής μυστικής αστυνομίας και βασικού αρχιτέκτονα της λεγόμενης «Κόκκινης Τρομοκρατίας».
Επιπλέον, μουσείο της Μόσχας αφιερωμένο στα Γκούλαγκ μετατρέπεται σε μουσείο που θα επικεντρώνεται στα εγκλήματα της Ναζιστικής Γερμανίας κατά των Σοβιετικών πολιτών στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Reuters
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
