Τι είναι αυτό που κάνει το Ιράν και δεν «μαθαίνουν» οι Ηνωμένες Πολιτείες και ειδικά η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ;
Η απάντηση είναι ότι η Τεχεράνη εκμεταλλεύεται ένα κενό -όπως λένε- στο ευρύτερο «δόγμα» τους.
Τι σημαίνει αυτό. Ότι το Ιράν -κατά κάποιο τρόπο- εκμεταλλεύεται τη «διάκριση» (των ΗΠΑ) μεταξύ εναέριας υπεροχής, άρνησης πρόσβασης και απαγόρευσης περιοχής, κατά μήκος των ακτών του Ιράν.
Η αεροπορική υπεροχή, δηλαδή ο έλεγχος που επιτρέπει επιχειρήσεις σε δεδομένο τόπο και χρόνο, χωρίς παρεμβολή από άλλες απειλές είναι αυτό που έχουν επιτύχει οι Ηνωμένες Πολιτείες πάνω από το Ιράν (νότια και δυτικά) και τώρα προσπαθούν να επεκτείνουν ανατολικά.
Αυτός ο έλεγχος επιτρέπει πλήγματα μεγάλης κλίμακας και ελευθερία «κινήσεων» σε μεσαία και μεγάλα ύψη.
Όπως σημείωσε την Τρίτη ο Στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, «με δεδομένη την αύξηση της αεροπορικής υπεροχής, ξεκινήσαμε επιτυχώς τις πρώτες υπερπτήσεις αποστολών B-52 πάνω από ξηρά».
Ο στόχος
Η αεροπορική υπεροχή έχει ως στόχο να διασφαλίσει την ελευθερία ελιγμών όχι μόνο στον αέρα, αλλά σε όλα τα πεδία.
Το δόγμα της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (Air Force Doctrine Publication) είναι σαφές σε αυτό το σημείο.
Η αεροπορική υπεροχή αποτρέπει τις εχθρικές απειλές από το να παρεμβαίνουν αποτελεσματικά στις επιχειρήσεις φίλιων αεροπορικών, χερσαίων, ναυτικών, διαστημικών, κυβερνοχώρου και ειδικών δυνάμεων.
Με αυτό το κριτήριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν αεροπορική υπεροχή εκεί όπου μετράει, αναφέρει δημοσίευμα του Defensenews.
Η εκστρατεία των drones και πυραύλων του Ιράν έχει ήδη αναγκάσει τις αμερικανικές δυνάμεις να υποχωρήσουν.
Υπενθυμίζεται ότι, το 2003, το μεγαλύτερο μέρος των αμερικανικών μαχητικών και υποστηρικτικών αεροσκαφών επιχειρούσε από θέσεις στο Κουβέιτ, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, ενώ τα αεροπλανοφόρα περιπολούσαν στον Περσικό Κόλπο.
Σήμερα, τα αεροπλανοφόρα επιχειρούν όλο και περισσότερο από την Ερυθρά Θάλασσα και την Αραβική Θάλασσα, ενώ η αεροπορική ισχύς από ξηρά έχει μετατοπιστεί σε βάσεις πιο μακριά από τα Στενά, αφήνοντας τις αμερικανικές δυνάμεις τοποθετημένες σε μεγάλο ύψος πάνω από το Ιράν, όχι για τη συνεχή, κοντινή κάλυψη που απαιτείται για να διατηρηθούν ανοικτές οι θαλάσσιες οδοί στη «σκιά» απειλών από drones και πυραύλους.
Τι σημαίνουν «άρνηση πρόσβασης» και «απαγόρευση περιοχής»
Η «άρνηση πρόσβασης» αέρα του Ιράν εξηγεί το γιατί.
Αρκεί να καταλάβουμε τι σημαίνουν οι όροι «άρνηση πρόσβασης» και «απαγόρευση περιοχής».
Στρατιωτικές πηγές εξηγούν στη «Ν», ότι άρνηση πρόσβασης (Anti access) σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται στον αντίπαλο να πλησιάσει/να προσεγγίσει συγκεκριμένη περιοχή επιχειρήσεων, ενώ απαγόρευση περιοχής (Αrea denial) σημαίνει ότι σε αντίπαλο που είναι ήδη εντός της περιοχής επιχειρήσεων δεν του επιτρέπεται να έχει ελευθερία κινήσεων.
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι, οι αντίπαλοι των ΗΠΑ όπως Ρωσία Κίνα Ιράν Βόρεια Κορέα υιοθέτησαν και ανέπτυξαν την εν λόγω «μέθοδο» (Anti access-Αrea denial), προκειμένου να αντιμετωπίσουν το δόγμα μάχης των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο βασίζεται στη διακλαδικότητα και τη διαλειτουργικότητα.
Δηλαδή επικεντρώνεται στην πρόκληση κόστους και κινδύνου ώστε οι εχθρικές δυνάμεις να μην μπορούν να επιχειρήσουν αποτελεσματικά σε μια συγκεκριμένη περιοχή, χωρίς απαραίτητα να ελέγχεται πλήρως ο χώρος.
Στην περίπτωση των ΗΠΑ, η εναέρια υπεροχή επιδιώκεται για να επιτρέπει ελευθερία κινήσεων σε μεγάλα ύψη και σε όλο το θέατρο επιχειρήσεων, επιτρέποντας πλήρεις αεροπορικές επιθέσεις, υποστήριξη ξηράς και ναυτικές επιχειρήσεις.
Στην τρέχουσα σύγκρουση με το Ιράν, οι ΗΠΑ έχουν καταφέρει να επιβάλουν εναέρια υπεροχή πάνω από μεγάλα τμήματα της ιρανικής επικράτειας, αλλά δεν έχουν ελέγξει αποτελεσματικά τον εναέριο χώρο πάνω από κρίσιμες περιοχές.
Το Ιράν έχει εφαρμόσει μια στρατηγική αεροπορικής «άρνησης πρόσβασης», αξιοποιώντας drones και πυραύλους χαμηλού κόστους και υψηλής κινητικότητας για να δημιουργήσει έναν ασταθή και επικίνδυνο εναέριο χώρο.
Αυτό καθιστά τη λειτουργία των αμερικανικών δυνάμεων, ιδιαίτερα κοντά στις θαλάσσιες οδούς, πολύ δαπανηρή και ριψοκίνδυνη, επιτυγχάνοντας πρακτικά «απαγόρευση περιοχής» χωρίς να χρειάζεται πλήρης εναέρια υπεροχή.
Την ίδια στιγμή, τα εμπόδια για την επίτευξη «άρνησης πρόσβασης» είναι πολύ λιγότερα από εκείνα που απαιτούνται για την κατάκτηση και διατήρηση αεροπορικής υπεροχής και έχουν δυσανάλογο κόστος.
Στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν εφαρμόζει αυτή, ακριβώς, τη στρατηγική.
Η Τεχεράνη εκμεταλλεύεται την παράκτια εναέρια ζώνη πάνω από τα Στενά, χρησιμοποιώντας drones και πυραύλους ικανούς να πλήξουν πετρελαιοφόρα και πολεμικά πλοία μέσα σε λίγα λεπτά.
Όσα λιγότερα δίνεις τόσα περισσότερα πετυχαίνεις;
Πρόκειται για ένα «εγχειρίδιο» που χρηματοδότησε και είδε να πετυχαίνει.
Τα «lessons learned» έρχονται απευθείας από την Ερυθρά Θάλασσα, όπου οι Χούθι, χρησιμοποίησαν φθηνά drones και πυραύλους και τώρα το Ιράν εφαρμόζει το ίδιο μοντέλο στα Στενά του Ορμούζ.
Η επίτευξη και διατήρηση αεροπορικής υπεροχής στην παράκτια εναέρια ζώνη πάνω από τα Στενά απαιτεί ακριβώς αυτό που φαίνεται να μη θέλει να χρησιμοποιήσει ως σύστημα, η Αμερική.
Μεγάλους αριθμούς φθηνών, αναλώσιμων συστημάτων για συνεχή πλήγματα σε θέσεις εκτόξευσης, κινητές αντιαεροπορικές μονάδες που μπορούν να αναπτυχθούν γρήγορα και διαρκώς κοντά σε απειλούμενες θαλάσσιες οδούς, χαμηλού κόστους εναέρια μέσα συνεχούς επιτήρησης ικανά να εντοπίζουν και να παρεμβάλουν κατά UAV΄S.
Αυτές είναι ακριβώς οι δυνατότητες που δεν ανέπτυξαν σε κλίμακα, προτιμώντας μικρό αριθμό εξαιρετικά προηγμένων πλατφορμών (πχ F-35) που απέδωσαν στους «καθαρούς ουρανούς», πάνω από την Τεχεράνη.
Οι ίδιοι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι το «κενό» δεν είναι τυχαίο αλλά δείχνει να είναι αποτέλεσμα στρατηγικών επιλογών (των ΗΠΑ) και τα Στενά είναι μία από τις συνέπειές τους.
Ο τρόπος για να γίνει το «πάθημα μάθημα», πλέον, βρίσκεται μπροστά τους, όσο το κόστος μετριέται σε κλειστές θαλάσσιες οδούς, τονίζουν χαρακτηριστικά.
Η έμφαση σε υψηλής τεχνολογίας αεροσκάφη και μεγάλα ύψη δεν αρκεί για να «νικήσει» στρατηγική του Ιράν.
Δηλαδή , στην παρούσα κατάσταση οι ΗΠΑ χρειάζονται διασπορά δυνάμεων, συνεχή παρουσία για να ελέγχει τον αέρα και τις θαλάσσιες οδούς και συνδυασμό
τεχνολογίας με φθηνά και ευέλικτα μέσα για να αντιμετωπίζει φθηνές αλλά επικίνδυνες απειλές, όπως drones και μικρούς πυραύλους.
Συμπερασματικά, η στρατηγική επιτυχία απαιτεί συνδυασμό πολλών στρατηγικών και μέσων ειδικά όταν έχεις να αντιμετωπίσεις απειλές χαμηλού κόστους που δημιουργούν υψηλό στρατηγικό κόστος για τον αντίπαλο (αμυντικό, οικονομικό, πολιτικό, ενεργειακό).
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
