Την ώρα που οι ισραηλινές βόμβες έπεφταν στην κατοικία του, στην Τεχεράνη το Σάββατο που μας πέρασε, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ συναντούσε μερικούς από τους κορυφαίους συμβούλους του.
Δεν είδε ποτέ τις ρουκέτες να έρχονται κατά πάνω του. Ισως διότι επί δύο μήνες, η κοινή επιχείρηση ΗΠΑ-Ισραήλ τρεμόπαιζε μεταξύ διπλωματίας και πολέμου.
Έως ότου, την Παρασκευή, ο Πρόεδρος Τραμπ επέλεξε τον πόλεμο.
Το όλο σκηνικό ξεκίνησε με την δημόσια εξέγερση στο Ιράν στα τέλη Δεκεμβρίου.Και ό, τι ακολούθησε ήταν ένα κλασικό τραμπικό σκηνικό: Με Αναδιπλώσεις, ανατροπές της τελευταίας στιγμής και σκόπιμη παραπληροφόρηση.
Τελικά, όλο αυτό το χάος ασάφειας ήταν από μόνο του ένα στρατηγικό πλεονέκτημα. Άφησε την ηγεσία του Ιράν ευάλωτη -αν όχι εν υπνώσει – στη μεγαλύτερη αεροπορική επίθεση που έχει διεξαγάγει ποτέ ο ισραηλινός στρατός.
Οι σπόροι του Βρυχωμένου Λέοντος
Οι σπόροι της επιχείρησης του Σαββάτου φυτεύτηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου, όταν ο Νετανιάχου επισκέφθηκε τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο.
Οι διαμαρτυρίες των Ιρανών κατά του καθεστώτος είχαν μόλις ξεκινήσει. Αλλά δεν ήταν ακόμη σαφές πώς θα εξελίσσοντο.
Μα μέσα σε λίγες μέρες, το σκηνικό άλλαξε.
Το καθεστώς του Ιράν κατέστειλε με μανία τους διαδηλωτές, σκοτώνοντας χιλιάδες. Ηταν η στιγμή που ο Τραμπ έγραψε το «Η βοήθεια είναι καθ’ οδόν» προτρέποντας τους Ιρανούς διαδηλωτές να καταλάβουν κυβερνητικά κτίρια και οργανισμούς.
Στις 14 Ιανουαρίου, ο Τραμπ ήταν στα πρόθυρα να διατάξει επιθέσεις, αλλά απέσυρε την απόφασή του. Αντ’ αυτού, διέταξε μια μαζική στρατιωτική συσσώρευση στη Μέση Ανατολή και άρχισε να σχεδιάζει κρυφά μια κοινή επιχείρηση με το Ισραήλ.
Τις επόμενες εβδομάδες, ο διευθυντής της Μοσάντ επισκέφθηκε την Ουάσινγκτον (δις), μαζί με τον αρχηγό των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών του στρατού και τον αρχηγό του επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων. Άπαντες για να συντονίσουν αυτό που χθες και προχθές μάθαμε ως επιχειρήσεις Επική Οργή και Βρυχώμενος Λέων.
Το κρίσιμο Σάββατο
Ταυτόχρονα, ο Τραμπ διερευνούσε κατά πόσον η στρατιωτική πίεση θα μπορούσε να οδηγήσει το Ιράν σε μια συμφωνία με τους αμερικανικούς όρους.
ΗΠΑ και Ιράν «τα είπαν» στο Ομάν στις αρχές Φεβρουαρίου για πρώτη φορά μετά τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου Ιουνίου.
Στο Ομάν, από πολύ νωρίς, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, (Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ), ήταν επιφυλακτικοί σχετικά με τις πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας.
Ακολούθησαν οι «πυρηνικές συνομιλίες« στη Γενεύη. Δεν ήταν εντελώς «απάτη», αλλά… οk.
Ο Τραμπ ήθελε να συμφωνία και οι Ιρανοί ενημερώθηκαν ότι στρατιωτικές επιθέσεις «θα πραγματοποιηθούν εφόσον δεν δούμε πραγματική πρόοδο για μια πραγματική συμφωνία πολύ γρήγορα».
Ηδη όμως, μία εβδομάδα πριν από τη συνάντηση της Γενεύης, ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν συμφωνήσει στο πιθανό χρονικό παράθυρο για την έναρξη της επίθεσης: Θα ήταν το χθεσινό Σάββατο, όταν ο Χαμενεΐ θα είχε την τακτική συνάντηση με τους κορυφαίους συμβούλους του στο κυβερνητικό του συγκρότημα.
Να μην υποψιαστεί
Το πρόβλημα ήταν το εξής: Να μην αφήσουν τον Χαμενεΐ να υποψιαστεί οτιδήποτε θα τον έστελνε στο υπόγειο καταφύγιό του. Επ’ αυτού βεβαίως υπάρχουν πάρα πολλές αμφιβολίες αλλά και «ιστορικές» μαρτυρίες.
Ισραηλινός αξιωματούχος ανησυχούσε ότι ια άρθρα που ανέφεραν την πιθανότητα δολοφονίας του Χαμενεΐ θα τον ξυπνούσαν.
Αλλά ο Ιρανός ηγέτης δεν άλλαξε τα σχέδιά του.
Πίσω στη Γενεύη: Όταν οι Κούσνερ και Γουίτκοφ ταξίδεψαν στη Γενεύη την περασμένη Πέμπτη, ήδη υποψιάζονταν ότι δεν υπήρχε συμφωνία.
Εντούτοις προχώρησαν στη συνάντηση. Και αυτό κράτησε τους Ιρανούς, σίγουρους ότι η διπλωματία ήταν ζωντανή.
Ούτε καν
Ομως μέσα στην αίθουσα, οι Ιρανοί δεν είχαν καν πλησιάσει ούτε στην πιο ήπια και ευέλικτη θέση των ΗΠΑ. Μετά την πρώτη συνεδρίαση, Κούσνερ και Γουίτκοφ τηλεφώνησαν στον αντιπρόεδρο Βανς και του είπαν ότι τα χάσματα παρέμεναν μεγάλα. Ο δεύτερος γύρος συνομιλιών, εκείνο το βράδυ, δεν άλλαξε τίποτα.
«Οι Κούσνερ και Γουίτκοφ κατάλαβαν ότι η όλη ιρανική πρόταση ήταν μια ανοησία. Είχαν ως στόχο μόνο να κερδίσουν χρόνο», όπως δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Έτερος αξιωματούχος συνόψισε εξαρχής τη στρατηγική του Ιράν ως «παιχνίδια, κόλπα, τακτικές αδιεξόδου». «Το αναφέραμε στον πρόεδρο και προφανώς, αυτός, ζύγισε τις διάφορες επιλογές του», είπε.
Οταν άνοιξαν τα μάτια
Τρεις ήταν οι τομείς που οι Αμερικανοί συναντούσαν τείχος άρνησης από το Ιράν
- Πυρηνικό πρόγραμμα και δραστηριότητες εμπλουτισμού ουρανίου: Οι ΗΠΑ προσέφεραν στο Ιράν δωρεάν πυρηνικά καύσιμα για ένα πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα. Επ’ αόριστον. Με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη του εμπλουτισμού. Οι Ιρανοί απάντησαν «όχι«». «Αυτό μας άνοιξε τα μάτια», λέει στο Axios ένας αξιωματούχος.
- Πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων: Οι Ιρανοί αρνήθηκαν «σε κάθε περίπτωση» να συζητήσουν τις πυραυλικές τους δυνατότητες.«Δεν μπορούσαμε να συνεχίσουμε να ζούμε σε έναν κόσμο όπου αυτοί οι άνθρωποι όχι μόνο θα κατέχουν πυραύλους αλλά και θα μπορούν και να να κατασκευάζουν 100 από αυτούς κάθε μήνα επ’ αόριστον», δήλωσε ο αξιωματούχος.
- Χρηματοδότηση περιφερειακών «πληρεξουσίων» (τύπου Χεζμπολάχ): Το Ιράν αρνήθηκε επίσης να αντιμετωπίσει τη χρηματοδότηση (τρομοκρατικών) ομάδων της ευρύτερης περιοχής, οι οποίες, σύμφωνα με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αποσταθεροποιούν τη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες.
Τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, οι Αμερικανοί είχαν πληροφορίες ότι το Ιράν ήδη ανοικοδομούσε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις που ο Τραμπ ισχυριζόταν ότι είχε «εξαφανίσει» στην επιχείρηση «Midnight Hammer» τον περασμένο Ιούνιο.
Κάποια στιγμή οι Ιρανοί παρουσίασαν ένα επτασέλιδο έγγραφο που περιέγραφε τις «ανάγκες εμπλουτισμού ουρανίου», όπως ισχυρίστηκαν, για μη στρατωτικούς σκοπούς.
Η ομάδα του Τραμπ έλεγξε τους αριθμούς με την πυρηνική εποπτική αρχή του ΟΗΕ. Τι βρήκαν; «Ικανότητα εμπλουτισμού περίπου πέντε φορές μεγαλύτερη από αυτήν που ορίζεται στη πυρηνική συμφωνία του 2015.
Αξιωματούχοι δήλωσαν επίσης ότι το Ιράν αποθήκευε κρυφά εμπλουτισμένο υλικό στον ερευνητικό αντιδραστήρα της Τεχεράνης με το πρόσχημα της ιατρικής έρευνας.
«Ούτε μία φορά δεν χρησιμοποίησαν κανένα από τα σχάσιμα υλικά εκεί για να φτιάξουν έστω και ένα φάρμακο», είπε ένας αξιωματούχος. «Όλα είχαν σχεδιαστεί για να εξαπατούν».
Οι τελευταίες ώρες
Μετά τη Γενεύη, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν πέταξε επειγόντως στην Ουάσινγκτον και συναντήθηκε με τον Βανς την Παρασκευή, σε μια ύστατη προσπάθεια να καθυστερήσει την απόφαση του Τραμπ.
Αλλά ο Τραμπ είχε ήδη πάρει την απόφασή του.
Όταν ένας Άραβας αξιωματούχος ρώτησε τον Γουίτκοφ την Παρασκευή αν μια επίθεση ήταν επικείμενη, ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου απέφυγε να απαντήσει.
«Ας πρόσεχαν»
Το Σάββατο το πρωί, ο Χαμενεΐ συγκάλεσε τους βοηθούς του, όπως είχαν προβλέψει οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί επικεφαλής.
Δύο άλλες συγκεντρώσεις Ιρανών αξιωματούχων ασφαλείας και πληροφοριών πραγματοποιούνταν ταυτόχρονα στην Τεχεράνη. Λίγα λεπτά αργότερα και οι τρεις τοποθεσίες επλήττοντο ταυτόχρονα.
«Αν οι Ιρανοί είχαν έρθει στη Γενεύη και είχαν δώσει στον Τραμπ αυτό που ήθελε, εκείνος θα είχε πατήσει φρένο στη στρατιωτική διαδικασία. Αλλά ήταν αλαζόνες και νόμιζαν ότι δεν θα αναλάμβανε δράση: «Έκαναν λάθος».
Πληροφορίες από το Axios
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
