Skip to main content

Οι Αραβες μισούν το Ιράν, αλλά τρέμουν μια αμερικανική επίθεση

REUTERS/Dado Ruvic/Illustration

Οι Άραβες σύμμαχοι της Αμερικής στον Κόλπο, που φιλοξενούν και αμερικανικές βάσεις , προετοιμάζονται νευρικά για πιθανά ιρανικά αντίποινα - ανησυχούν βαθιά για μια κλιμάκωση και παροτρύνουν την Ουάσιγκτον να μην προχωρήσει.

Προσθέστε την «Ν» ως προτιμώμενη πηγή στο Google

Η Σαουδική Αραβία προετοιμάζεται για μια πιθανή στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, αυξάνοντας την παραγωγή και τις εξαγωγές πετρελαίου, σύμφωνα με πηγές στο Ριάντ, που μίλησαν στο Reuters.

Η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας αρνήθηκε να σχολιάσει την πληροφορία, αλλά  η στρατηγική αυτή χρησιμοποιήθηκε και το καλοκαίρι του 2025, όταν το Ριάντ βασίλειο αύξησε τις εξαγωγές πετρελαίου του μετά την επίθεση των ΗΠΑ σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Το Ιράν παράγει περισσότερο από το 3% του παγκόσμιου πετρελαίου, αλλά  έχει απειλήσει με αντίποινα σε περίπτωση επίθεσης, όπως το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ . Αυτό θα μπορούσε επίσης να θέσει σε κίνδυνο τη ροή πετρελαίου από τον Κόλπο.

Το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου περνάει από το στενό. Όπως και με τον αποκλεισμό της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι σε απάντηση στις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα, ακόμη και η απειλή αποκλεισμού θα αύξανε τα ασφάλιστρα και τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου.

«Έξυπνος αποκλεισμός» του Ορμούζ

«Ένας πλήρης αποκλεισμός του Στενού του Ορμόύζ είναι απίθανος, καθώς θα έβλαπτε σοβαρά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν προς την Κίνα», λένε παράγοντες της αγοράς ενέργειας τη Ναυτεμπορική. «Το πολεμικό ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης ετοιμάζει έναν  «έξυπνο αποκλεισμό», προσθέτουν. «Τα δυτικά δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να σταματήσουν επιλεκτικά, ενώ οι κινεζικές εισαγωγές πετρελαίου θα επιτρέπονται – ακολουθώντας το παράδειγμα των ανταρτών Χούθι της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου περνάει από το στενό. Όπως και με τον αποκλεισμό της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι σε απάντηση στις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα, ακόμη και η απειλή αποκλεισμού θα αύξανε τα ασφάλιστρα και τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου.

Αναπόφευκτη η επίθεση

Σε κάθε περίπτωση, καθώς η αμερικανική επίθεση στο Ιράν φαίνεται ολοένα και πιο αναπόφευκτη, οι Άραβες σύμμαχοι της Αμερικής στον Κόλπο, που φιλοξενούν και αμερικανικές βάσεις , προετοιμάζονται νευρικά για πιθανά ιρανικά αντίποινα – ανησυχούν βαθιά για μια κλιμάκωση και παροτρύνουν την Ουάσιγκτον να μην προχωρήσει.

Όπως λέει όμως η ελληνικής καταγωγής αναλύτρια Κέλι Βλάχου του αμερικανικού ψηφιακού περιοδικού «Responsible Statecraft , γίνεται πλέον σαφές ότι η  επιχείρηση δεν είναι μόνο επικείμενη, αλλά θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερης διάρκειας , σε σχέση με την 12ήμερη επίθεση εναντίον των ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον Ιούνιο του 2025. «Τουλάχιστον 108 αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού βρίσκονται ήδη στην περιοχή των επιχειρήσεων και οι επιθέσεις θα μπορούσαν πλέον να συμβούν «ανά πάσα στιγμή».Δεν υπάρχει άλλωστε, σχεδόν κανένας τρόπος για τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να σώσει την υπόληψή του εάν ανακαλέσει τις επιθέσεις.

Ο φόβος για πιο σκληροπυρηνική εξουσία στο Ιράν

Αλλά ενώ οι στρατιωτικοί σχεδιαστές των ΗΠΑ μελετούν λίστες στόχων, το Ιράκ και τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) βλέπουν πρωτίστως, κινδύνους. «Μπορεί οι αραβικές χώρες του Κόλπου να καλωσορίζουν μια αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας, αλλά όλοι ανησυχούν περισσότερο για ένα σενάριο χάους και αβεβαιότητας, καθώς και για την πιθανότητα να έρθουν στην εξουσία στην Τεχεράνη , ακόμη πιο ακραίες και σκληροπυρηνικές δυνάμεις», δήλωσε στο Al Jazeera  η Άννα Τζέικομπς Χαλάφ, συνεργάτιδα στο Ινστιτούτο Αραβικών Κρατών του Κόλπου .

Από τον Ιανουάριο, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν, μαζί με την Τουρκία και την Αίγυπτο, διεξάγουν εντατικές διαβουλεύσεις για να βρεθεί μια διπλωματική λύση στην κρίση. «Αυτό δεν συμβαίνει από συμπάθεια προς την Τεχεράνη, αλλά επειδή γνωρίζουν ότι θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή των ιρανικών αντιποίνων – και θα υποστούν τις συνέπειες σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος», προσθέτει.

«Η πιο πιθανή επιλογή σε περίπτωση κατάρρευσης του θεοκρατικού καθεστώτος θα ήταν ο εμφύλιος πόλεμος και ο κατακερματισμός του Ιράν. Αυτό θα πυροδοτούσε μια μαζική εισροή Ιρανών προσφύγων προς τα βόρεια και τα δυτικά, προς τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, αποσταθεροποιώντας μαζικά την περιοχή στο σύνολό της.

Ενίσχυση του Ισραήλ

Ο αναλυτής του  Chatham House Γκαλίπ Νταλάι και συνεργάτης στο ινστιτούτο  Middle East Council on Global Affairs, αποδίδει τους φόβους των Αράβων όχι μόνο στην πιθανή αποσταθεροποίηση στον Κόλπο, αλλά και στο γεγονός ότι το Ισραήλ, ως αναδυόμενη ηγεμονική δύναμη στην περιοχή, θα ωφεληθεί σε μεγάλο βαθμό από την κατάρρευση του Ιρανικού καθεστώτος.

«Για τους ηγέτες της Μέσης Ανατολής, οι απειλές έχουν αλλάξει: οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι προέρχονται τώρα από ένα επεκτατικό και επιθετικό Ισραήλ και το χάος μιας πιθανής κατάρρευσης του καθεστώτος, αλλά και του διαμελισμού του ίδιου του Ιράν ως ενιαίου κράτους» ,λέει ο Γκαλίπ Νταλάι.

Οι μοναρχίες του Κόλπου και η Τουρκία , φοβούνται ότι  το Ισραήλ βρίσκεται στο δρόμο για να γίνει ο στρατιωτικός ηγεμόνας της περιοχής και ο κατακερματισμός του Ιράν και άλλων  γειτονικών κρατών είναι ο γρηγορότερος τρόπος για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος.

Πολιτική κατακερματισμού στη Μέση Ανατολή

Συντρίβοντας τη Χαμάς στη Γάζα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός  Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει επανειλημμένα υποσχεθεί  να αναδιαμορφώσει τη Μέση Ανατολή. Ένα αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής κατακερματισμού του Ισραήλ ήταν να διασφαλίσει ότι, μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ, η Συρία δεν θα επανεμφανιζόταν ποτέ ως κυρίαρχο έθνος-κράτος.

Αλλά η Συρία αλλάζει σε χειρότερη κατεύθυνση, με τους τζιχαντιστές στην εξουσία, που συνεχίζουν τις βίαιες επιθέσεις εναντίον των μειονοτήτων, ιδίως των Κούρδων, των Αλαουϊτών και των Χριστιανών

Ο Μπάντερ αλ-Σάιφ, επίκουρος καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ, τόνισε χαρακτηριστικά , μιλώντας στους New York Times : «Ένας βομβαρδισμός του Ιράν έρχεται σε αντίθεση με τους υπολογισμούς και τα συμφέροντα των αραβικών κρατών του Κόλπου. Η εξουδετέρωση του σημερινού καθεστώτος -είτε μέσω αλλαγής καθεστώτος είτε μέσω εσωτερικού ανασχηματισμού ηγεσίας- θα μπορούσε να μεταφραστεί σε άνευ προηγουμένου ισραηλινή ηγεμονία, η οποία δεν θα εξυπηρετούσε τα κράτη του Κόλπου».

Το μάθημα των Αράβων

«Υπάρχει μια αυξανόμενη επίγνωση μεταξύ των μουσουλμανικών μεσαίων δυνάμεων της περιοχής ότι ο μόνος τρόπος για να περιορίσουν το Ισραήλ είναι να αμυνθούν η μία την άλλη. Αυτό είναι το μάθημα που αντλείται από το να βλέπουμε το Ισραήλ να εξαλείφει έναν εχθρό τη φορά», λένε βετεράνοι Αραβες διπλωμάτες.

Ηδη, η Τουρκία διαπραγματεύεται για τη δημιουργία ενός άξονα με τη συμμετοχή Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν , με την προοπτική να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο, αν αποχωρήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες από τη Μέση Ανατολή, όπως επιδιώκει ο πρόεδρος Τραμπ.

«Σε κάθε περίπτωση, ο κίνδυνος για τον Κόλπο από μια επίθεση στο Ιράν είναι πολύπλευρος», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες και προσθέτουν: Ακόμα κι αν τα κράτη του Κόλπου γλίτωναν από άμεσες ιρανικές επιθέσεις, διαφαίνονται ξεκάθαρα, άλλες καταστροφικές συνέπειες. Οι επιθέσεις θα οδηγούσαν σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου και θα ενέπλεκαν την Αμερική σε έναν λαβύρινθο -και μάλιστα σε μια χρονιά ενδιάμεσων εκλογών για την ανανέωση του Κογκρέσου.

«Οι συνέπειες μιας κατάρρευσης κράτους θα ήταν πολύ πιο εκτεταμένες από ό,τι έχει βιώσει η περιοχή ως αποτέλεσμα των συγκρούσεων στο Ιράκ, το Αφγανιστάν,  τη Συρία ή την Υεμένη», λέει ο Γκαλίπ  Νταλέι. «Οι ηγέτες της περιοχής», προσθέτει, «είναι πεπεισμένοι ότι οι ΗΠΑ πρέπει να δώσουν στην περιφερειακή διπλωματία μια πραγματική ευκαιρία. Η εναλλακτική λύση είναι ένας καταστροφικός πόλεμος και μια ακόμη πιο επικίνδυνη σπείρα συγκρούσεων».

Προτιμώμενη πηγή στην Google

Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.