Η επιμονή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφάλειας, είχε δημιουργήσει ένα κλίμα έντασης εντός του ΝΑΤΟ, με την Δανία– στην οποία υπάγεται το αρκτικό νησί– να προειδοποιεί ότι το θέμα θα μπορούσε να διαλύσει τη συμμαχία.
Όταν μάλιστα ο Αμερικανός ηγέτης ανακοίνωσε την επιβολή δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, εάν δεν συμφωνήσουν στο σχέδιό του για την Γροιλανδία, μη αποκλείοντας παράλληλα την χρήση στρατιωτικής βίας για την απόκτηση της περιοχής, η προειδοποίηση της Δανίας άρχισε να παίρνει τη μορφή γενικευμένης ανησυχίας.
Με την χθεσινή του εμφάνιση ωστόσο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός ο Τραμπ έβαλε πολλές καρδιές στην θέση τους, ξεκαθαρίζοντας πως οι ΗΠΑ δεν θα χρησιμοποιήσουν βία για να επιτύχουν τα σχέδιά τους. Παράλληλα, απέσυρε την δασμολογική του απειλή ανακοινώνοντας πως κατέληξε σε ένα πλαίσιο συμφωνίας «με την οποία όλοι είναι πολύ ευχαριστημένοι».
Μέχρι στιγμής δεν έχουν γίνει πολλά γνωστά για αυτό το πλαίσιο συμφωνίας, ωστόσο, όπως αποκάλυψε ο ίδιος αφορά τα ορυκτά και το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Χρυσό Θόλο».
Όποιοι κι αν είναι οι λόγοι που οδήγησαν τον Τραμπ σε αλλαγή στάσης, το αποτέλεσμα είναι ένα: ανακούφιση. Τι σημαίνουν όμως οι τελευταίες εξελίξεις για τη Γροιλανδία και το μέλλον του ΝΑΤΟ;
«Δημιουργικές λύσεις»
Η προοπτική ότι ο Τραμπ θα εξαπέλυε επίθεση εναντίον ενός συμμάχου του ΝΑΤΟ δεν ήταν ποτέ ιδιαίτερα ρεαλιστική, σχολιάζουν οι αναλυτές του Atlantic Council υποστηρίζοντας ότι ουσιαστικά οι απειλές του Αμερικανού προέδρου εκτοξεύθηκαν στο πλαίσιο της τακτικής του να ασκεί πίεση για να επιβάλει τις διαπραγματεύσεις.
Κατά τους αναλυτές, η συμφωνία που θα κλειστεί για τη Γροιλανδία θα περιλαμβάνει αυξημένη στρατιωτική παρουσία στο νησί από τη Δανία και άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ και φυσικά αυξημένη πρόσβαση και βάσεις για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το δύσκολο κομμάτι που έχουν μπροστά τους οι διαπραγματευτές θα είναι η επίτευξη μιας συμφωνίας που θα τηρεί τις ισορροπίες, αντιμετωπίζοντας «τις εύλογες ανησυχίες του Τραμπ για την ασφάλεια, σεβόμενη όμως παράλληλα και την κυριαρχία των συμμάχων του ΝΑΤΟ».
Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με διάφορες «δημιουργικές λύσεις», όπως το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο, το καθεστώς συγκυριαρχίας επί της Ανδόρας και το καθεστώς διαρκούς μίσθωσης από τις ΗΠΑ του κόλπου του Γκουαντάναμο στην Κούβα.
Ήδη, αξίζει να σημειωθεί, δημοσίευμα των New York Times αναφέρει πως εξετάζεται η παραχώρηση μικρών τμημάτων από το έδαφος της Γροιλανδίας για στρατιωτικές βάσεις και εξορύξεις στο πρότυπο των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο.
Αντίστοιχα, η βρετανική Telegraph αναφέρει ότι σύμφωνα με τους όρους της προτεινόμενης συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ελέγχουν τμήματα της Γροιλανδίας ορίζοντάς τα ως κυρίαρχες περιοχές βάσεων, ως αμερικανικό έδαφος δηλαδή στην περιοχή της Αρκτικής.
Αυτό σημαίνει ότι η συμφωνία θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να διεξάγουν στρατιωτικές και μυστικές επιχειρήσεις, καθώς και εκπαιδευτικές ασκήσεις, διευκολύνοντας παράλληλα την ανάπτυξη της περιοχής, ενδεχομένως μέση της εξόρυξης σπάνιων γαιών.
Το πλαίσιο είναι στα πρότυπα της συμφωνίας της Βρετανίας με την Κύπρο, και όπως σχολιάζει η εφημερίδα θα καθησυχάσει τους φόβους της Δανίας ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να προσαρτήσουν την ημιαυτόνομη περιοχή.
Οι όροι της συμφωνίας του Ηνωμένου Βασιλείου με την Κύπρο παραχωρούν στη Βρετανία κυριαρχία επί δύο στρατιωτικών βάσεων για στρατηγικούς σκοπούς, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στους Κύπριους εντός των περιοχών δικαιώματα παρόμοια με αυτά που ισχύουν σε άλλες περιοχές της Δημοκρατίας.
Θεωρητικά, το προτεινόμενο νέο πλαίσιο θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να ελέγχουν τμήματα της Γροιλανδίας και ενδεχομένως να επεκταθούν σε περιοχές πλούσιες σε ορυκτά, τις οποίες επιθυμεί ο Τραμπ. Σημαίνει επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν θα χρειάζεται να ζητούν άδειες, όπως για πολεοδομικούς σκοπούς, ενώ παράλληλα θα διευκολυνει τις ΗΠΑ να τοποθετήσουν στην περιοχή assets που ανήκουν στον «Χρυσό Θόλο».
Η μεγάλη εικόνα
Βέβαια ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία, η πίεση που άσκησε ο Τραμπ στην Ευρώπη για τη Γροιλανδία θα μπορούσε να έχει πιο βαθιές συνέπειες.
Κατά τους αναλυτές:
- Η Ευρώπη πιθανόν δεν θα τρέξει τρέχοντας πίσω στην εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ, την οποία οι Βρυξέλλες ανέστειλαν τις τελευταίες ημέρες. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες «αισθάνονται ότι έχουν καεί από την αστάθεια, πλήρωσαν πολιτικό τίμημα στο εσωτερικό τους και θέλουν δεσμεύσεις ότι το επόμενο Σαββατοκύριακο δεν θα ξυπνήσουν με νέες απειλές για την επιβολή δασμών».
- Η παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να πλήξει τις προσπάθειες του Τραμπ για αύξηση των αμυντικών δαπανών των μελών του ΝΑΤΟ, στο 5% του ΑΕΠ τους, και τις αγορές αμερικανικών προϊόντων. «Πολλές από τις χώρες που απείλησε με δασμούς είναι αυτές που έχουν αυξήσει περισσότερο τις αμυντικές δαπάνες», επισημαίνουν.
- Ο αντίκτυπος της «προθυμίας του Τραμπ να εμπλέκεται σε διαμάχες» ίσως επηρεάσει την διάθεση συμβιβασμού στην Ευρώπη. Η προσέγγιση αυτή «έχει καταστρέψει μεγάλο μέρος του εγχώριου πολιτικού χώρου στην Ευρώπη που υποστηρίζει ότι η Ευρώπη έχει λίγες επιλογές πέρα από το να διευκολύνει» τον πρόεδρο των ΗΠΑ, «ακόμα κι αν λίγοι Ευρωπαίοι ηγέτες θα το πουν αυτό φωναχτά αυτή τη στιγμή».
Διαβάστε ακόμα:
→ Γιατί η οικονομία ανάγκασε τον Τραμπ να κάνει πίσω στην Γροιλανδία;
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
