Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την πρώτη εκταμίευση στο πλαίσιο των αμυντικών δανείων του μηχανισμού Security Action for Europe (SAFE).
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για την πρώτη δόση που αναμένεται να λάβουν τα κράτη-μέλη τον Μάρτιο του 2026, σε μια προσπάθεια, όπως τη χαρακτηρίζουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, να επιταχυνθούν οι κοινές προμήθειες και να αντιμετωπιστούν ελλείψεις σε βασικές στρατιωτικές ανάγκες.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, η αρχική εκταμίευση αναμένεται να ανέλθει σε 22,5 δισ. ευρώ, (ως πρώτη δόση).
82 δισ. για αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα περίπου 82 δισ. ευρώ προβλέπεται να κατευθυνθούν σε αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, επίγεια συστήματα μάχης και πυρομαχικά και πυραύλους, με τις κοινές προμήθειες να αντιστοιχούν περίπου στα δύο τρίτα της συνολικής χρήσης του προγράμματος.
Αν τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα εκταμιεύσεων (Μάρτιο 2026), αυτό θα σηματοδοτήσει την πρώτη μεγάλης κλίμακας χρήση δανεισμού σε επίπεδο Ε.Ε. αποκλειστικά για αμυντικές προμήθειες.
Τούτο διότι το SAFE διαφέρει από προηγούμενες πρωτοβουλίες της Ένωσης στον τομέα της άμυνας, οι οποίες επικεντρώνονταν κυρίως σε κίνητρα, συντονισμό ή περιορισμένες κοινές αγορές, καθώς δημιουργεί μια μεγάλη πιστωτική γραμμή για εθνικές αποφάσεις προμηθειών που συνδέονται με κοινά έργα.
Οι συμβάσεις
Σε πρακτικό επίπεδο, το ουσιαστικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα οι ομάδες προμηθειών θα ολοκληρώσουν συμβάσεις και από το κατά πόσο οι κατασκευαστές θα μπορέσουν να αυξήσουν την παραγωγή σε τομείς όπου η ζήτηση είναι ήδη υψηλή, ιδίως σε συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, πυρομαχικά πυροβολικού και (ορισμένα) τεθωρακισμένα συστήματα.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του προγράμματος οι κοινές παραγγελίες θα μειώσει το κόστος και θα συντομεύσει τους χρόνους παράδοσης, αλλά απαιτεί επίσης από τις κυβερνήσεις να ευθυγραμμίσουν προδιαγραφές και διαδικασίες σύναψης συμβάσεων, κάτι που ιστορικά υπήρξε δύσκολο στη κατακερματισμένη ευρωπαϊκή αμυντική αγορά.
Ταυτόχρονα όμως, ο χρονισμός του Μαρτίου συμπίπτει και με μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση σχετικά με τη βιωσιμότητα της αμερικανικής στήριξης ασφάλειας και τον ρυθμό του ευρωπαϊκού επανεξοπλισμού, ιδίως στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία και των ανησυχιών για τη μακροπρόθεσμη αποτροπή.
Σε αυτό το πλαίσιο, το SAFE παρουσιάζεται από τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. ως μία απάντηση σε αυτές τις πιέσεις, αφήνοντας ωστόσο τις τελικές επιλογές προμηθειών στις εθνικές πρωτεύουσες.
Το σχέδιο της Αθήνας
Στα εντός συνόρων, η Αθήνα που διεκδικεί 790 εκατ. ευρώ (787,67 εκατ. ευρώ συγκεκριμένα) κατέθεσε τέλος Νοεμβρίου την πρόταση της για την αξιοποίηση του ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE, το οποίο χαρακτηρίζει προνοητικότητα και μεθοδικότητα καθότι λαμβάνει υπόψη όλες τις μελλοντικές εξελίξεις.
Μία στάση που χαρακτηρίζει συνολικά τις κινήσεις του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια αλλά και συνολικά της στρατιωτική ηγεσίας του ΥΠΕΘΑ.
Παράλληλα, όπως έχει γράψει η «Ν», με το ελληνικό σχέδιο μειώνεται δραστικά το ενδεχόμενο απώλειας έστω και ενός ευρώ από τους προβλεπόμενους διαθέσιμους πόρους του προγράμματος SAFE.
Σύμφωνα με πληροφορίες τo ελληνικό αίτημα δεν διασφαλίζει μόνο την κατανομή των 787,66 εκατ. ευρώ, αλλά περιλαμβάνει σχέδιο για την αξιοποίηση σημαντικού μέρους των τυχόν αδιάθετων πόρων από το συνολικό πρόγραμμα SAFE.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες η στρατηγική της Αθήνας βασίζεται σε μια λίστα προτεραιοποιημένων προγραμμάτων, ύψους 2,98 δισ. ευρώ, η οποία λειτουργεί ως «ασφαλιστική δικλείδα» και αποβλέπει στην πλήρη αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων κεφαλαίων.
Αυτό σημαίνει πως σε περίπτωση που κάποιο έργο καθυστερήσει ή δεν υλοποιηθεί, να ενεργοποιείται άμεσα το αμέσως επόμενο της λίστας.
Η προσέγγιση αυτή θεωρείται βέλτιστη για τη διασφάλιση της πλήρους αξιοποίησης των κονδυλίων SAFE, χωρίς να τίθεται θέμα απώλειας χρηματοδότησης.
Σημειώνεται πως το αίτημα της Ελλάδας για δάνειο 1,242,9 εκατ. ευρώ εκινείτο ευθύς εξαρχής εντός του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου τόσο για το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας όσο και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Σε ό,τι αφορά την αλλαγή που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυτό συνέβη γιατί επρόκειτο για ποσό προσωρινής κατανομής, για τυπικούς λόγους.
Στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα με την «έξυπνη» προτεραιοποίηση των έργων της, αναμένει ήδη τη δεύτερη κατανομή των ποσών για τα τυχόν αδιάθετα κονδύλια.
Η εξοπλιστική… λίστα
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες της «Ν», το σχέδιο του ΥΠΕΘΑ περιλαμβάνει:
- Προμήθεια μη επανδρωμένων εξεδρών (Counter UAS Systems, anti drone systems), συνολικού ποσού 120 εκατ. ευρώ με συμμετέχουσες χώρες Ελλάδα, Βουλγαρία, Κύπρο.
- Προμήθεια Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων διαφόρων τύπων συνολικού ποσού 100 εκατ. ευρλω με συμμετέχουσες χώρες Ελλάδα, Κύπρο.
- Απόκτηση στρατιωτικού δορυφόρου για κάλυψη αναγκών τηλεπικοινωνιών, συνολικού ποσού 400 εκατ. ευρώ με συμμετέχουσες χώρες Ελλάδα, Κύπρο, Νορβηγία.
- Προμήθεια επικοινωνιακών συστημάτων συνολικού ποσού 70 εκατ. ευρώ (μόνο Ελλάδα).
- Προμήθεια μίνι δορυφόρων με Synthetic Aperture Radar συνολικού ποσού 80 εκατ. ευρώ με συμμετέχουσες χώρες Ελλάδα, Πολωνία.
Μεταξύ των συγκεκριμένων προγραμμάτων βρίσκεται και η προμήθεια οχημάτων IVECO 6X6, τα οποία θα αποκτήσει η Ελλάδα μέσω του προγράμματος SAFE όπου θα τοποθετηθούν οι PULS.
Ειδικότερα, τα 36 ισραηλινά συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών ακριβείας PULS που θέλει να αποκτήσει η Αθήνα και πέρασαν το ΚΥΣΕΑ στις 10 Δεκεμβρίου 2025, θα αποτελέσουν κύριο τμήμα του αντιαεροπορικού θόλου πέντε επιπέδων «Ασπίδα του Αχιλλέα» που υλοποιείται με ταχύτατους ρυθμούς.
Υπενθυμίζεται ότι, συνολικά, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν υποβάλει αιτήσεις χρηματοδότησης για συνολικά 691 αμυντικά προγράμματα.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
