Σχεδόν τα τρία τέταρτα (74%) των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πιστεύουν ότι η χώρα τους έχει επωφεληθεί από τη συμμετοχή στην Ένωση, σύμφωνα με έρευνα Eurobarometer που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2025 — το υψηλότερο ποσοστό από τότε που τέθηκε για πρώτη φορά το σχετικό ερώτημα, το 1983.
Οι ερωτηθέντες ανέδειξαν την οικονομική ανάπτυξη (28%) και τις νέες ευκαιρίες απασχόλησης (26%) ως τα σημαντικότερα οφέλη από τη συμμετοχή στην ΕΕ — κάτι που φαίνεται να επιβεβαιώνεται από τα δεδομένα.
Στην Τσεχία, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε από το 45% του μέσου όρου της ΕΕ το 2004 στο 74% το 2024, ανεβαίνοντας από 9.490 € σε 29.940 €. Στη Λιθουανία, το ποσοστό αυτό ανέβηκε από 26% σε 68% την ίδια περίοδο, από 4.960 € σε 27.350 €.
Μία διαφορετική μέθοδος για να αποτυπωθεί η μεταβολή είναι η δεικτοδότηση: αν οριστεί το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ευρώ ίσο με 100 το 2004, τότε η αύξηση σε 120 σημαίνει ότι η μέση ευημερία είναι 20% υψηλότερη από το 2004, ενώ πτώση σε 90 δείχνει ότι είναι 10% χαμηλότερη από το αρχικό επίπεδο.
Πενταπλάσια αύξηση σε Ρουμανία και Βουλγαρία
Την εικοσαετία 2004–2024, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 88% (ο δείκτης από 100 σε 188 μονάδες). Στα 13 νέα κράτη-μέλη όμως, η ανάπτυξη υπήρξε εκρηκτική. Η Ρουμανία και η Βουλγαρία κατέγραψαν τη μεγαλύτερη άνοδο, 558% και 500% αντίστοιχα, με τον δείκτη να φτάνει στο 600 και στις δύο χώρες.
Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στη Ρουμανία εκτινάχθηκε από 2.820 € σε 18.560 €, και στη Βουλγαρία από 2.710 € σε 16.260 €.
Παρόμοια θεαματική πρόοδος σημειώθηκε και στις Βαλτικές χώρες, με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ να αυξάνεται κατά 405% στη Λιθουανία, 336% στη Λετονία και 305% στην Εσθονία.
Άνοδος της αγοραστικής δύναμης
Το Πρότυπο Αγοραστικής Δύναμης (PPS) προσφέρει μια πιο σαφή εικόνα της οικονομικής ανόδου των νέων μελών. Θεωρητικά, μία μονάδα PPS αγοράζει την ίδια ποσότητα αγαθών και υπηρεσιών σε κάθε χώρα.
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε PPS στην ΕΕ έχει οριστεί στο 100. Το 2004, Ρουμανία και Βουλγαρία βρίσκονταν στο 35, δηλαδή 65% κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Δύο δεκαετίες αργότερα, η αγοραστική δύναμη της Ρουμανίας υπέρδιπλασιάστηκε, φτάνοντας στο 78, ενώ της Βουλγαρίας αυξήθηκε στο 66.
Ο δείκτης ανέβηκε επίσης:
- από 50 σε 88 στη Λιθουανία
- από 45 σε 71 στη Λετονία
- από 52 σε 79 στην Πολωνία
- από 56 σε 79 στην Εσθονία
Κάθε προσέγγιση προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (100) σημαίνει ότι οι χώρες αυτές πλησιάζουν σταδιακά το βιοτικό επίπεδο της ΕΕ.
Πιο ήπιες αυξήσεις σημειώθηκαν στη Σλοβενία (από 87 σε 91) και στην Τσεχία (από 81 σε 91).
«Η διεύρυνση του 2004 έφερε σημαντικά οφέλη»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η διεύρυνση του 2004 «έφερε μια σειρά σημαντικών οφελών και εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη τόσο στα νέα μέλη όσο και στην ΕΕ συνολικά».
Η ακαδημαϊκή έρευνα επιβεβαιώνει την εκτίμηση αυτή. Ο οικονομολόγος Basile Grassi του Πανεπιστημίου Bocconi διαπιστώνει ότι η ένταξη στην ΕΕ αυξάνει τα εισοδήματα των νέων μελών χωρίς να μειώνει εκείνα των παλαιών. Όπως σημειώνει, η διεύρυνση της ΕΕ λειτουργεί ως παιχνίδι θετικού αθροίσματος, στο οποίο όλοι κερδίζουν.
Πόσο ισχυρές είναι οι οικονομίες των υποψήφιων χωρών;
Εννέα χώρες είναι σήμερα επίσημες υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ: οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων (Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Αλβανία, Σερβία), καθώς και Ουκρανία, Μολδαβία, Γεωργία και Τουρκία, ενώ Κόσοβο θεωρείται δυνητική υποψήφια.
Η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος δήλωσε τον Απρίλιο ότι ένας νέος γύρος εντάξεων μέχρι το 2030 είναι «ρεαλιστικός», με Ουκρανία, Μολδαβία, Αλβανία και Μαυροβούνιο στην πρώτη γραμμή.
Με βάση το ΑΕΠ, οι περισσότερες από αυτές τις οικονομίες είναι σχετικά μικρές. Το 2024, η συνολική οικονομική παραγωγή της ΕΕ ανήλθε σε 18 τρισ. ευρώ, σύμφωνα με τη Eurostat.
Οι δέκα υποψήφιες χώρες παρήγαγαν συνολικά 1,63 τρισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,25 τρισ. προήλθαν μόνο από την Τουρκία. Αν αφαιρεθεί η Τουρκία, οι υπόλοιπες εννέα χώρες μαζί παράγουν 381 δισ. ευρώ, δηλαδή λιγότερα από το ΑΕΠ της Δανίας (392 δισ.).
Αν εξαιρεθούν επιπλέον η Τουρκία, η Ουκρανία και η Σερβία, η συνολική παραγωγή των επτά εναπομεινάντων χωρών πέφτει στα 130 δισ. ευρώ, μικρότερη από αυτήν περίπου των δύο τρίτων των υφιστάμενων κρατών-μελών της ΕΕ.
Με πληροφορίες από Euronews
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
