Skip to main content

Τα μυστήρια της Πορέπανκα: Οταν οι σέχτες των συνωμοσιολόγων γίνονται φονικές

EPA/SIMON DALLINGER

Πως μια μικρή πόλη στην Αυστραλία έχει γίνει σκηνικό πρωτοφανούς ανθρωποκυνηγητού

Προφέρεται Πορέπανκα (Porepunkah) και ακόμη και στην Αυστραλία λίγοι θα την είχαν ακούσει πριν από την εβδομάδα που μας πέρασε.

Φωλιασμένη στη βάση των πυκνά δασωμένων βουνών στις Αυστραλιανές Άλπεις, η πόλη φιλοξενεί περίπου 1.000 κατοίκους και είναι αγαπητή για τα οινοποιεία της, την πεζοπορία στη φύση και την ήρεμη ατμόσφαιρά της.

Κάποτε. Γιατί, τώρα, ελικόπτερα βουίζουν στον ουρανό, αστυνομικοί με αλεξίσφαιρα περιπολούν παντού και τεθωρακισμένα οχήματα κροταλίζουν στους δρόμους της. Το Πορέπανκα είναι τώρα το επίκεντρο ενός τεράστιου ανθρωποκυνηγητού. Στόχος ένας βαριά οπλισμένος άντρας, τον οποίο η αστυνομία κατηγορεί ότι δολοφόνησε εν ψυχρώ δύο άνδρες της.

Σέχτες αντι-κυβερνητικών συνωμοσιολόγων

Το περιστατικό συνέβη την Τρίτη στην ιδιοκτησία του Ντέζι Φρίμαν στα περίχωρα της αγροτικής πόλης της Βικτώρια. Οι αστυνομικοί προσέγγισαν εκεί με ένταλμα έρευνας. Αλλά δέχτηκαν πυρά. Ο δράστης -ένας «κυρίαρχος πολίτης» με σεσημασμένο μίσος για την εξουσία- εξαφανίστηκε στη γύρω δασώδη περιοχή. Η επίθεση έχει συγκλονίσει την πόλη και αναζωπυρώσει τα ερωτήματα για το πώς η χώρα πρέπει να αντιμετωπίζει τις αυξανόμενες σέχτες αντι-κυβερνητικών συνωμοσιολόγων.

EPA/SIMON DALLINGER AUSTRALIA AND NEW ZEALAND OUT

Η μικρή κοινότητα είναι «ταραγμένη». Η αστυνομία προφανώς περίμενε ότι η επιχείρηση δεν θα ήταν απλή. Είχε γίνει λεπτομερής εκτίμηση κινδύνου και δέκα αστυνομικοί είχαν αναλάβει την εκτέλεση του εντάλματος έρευνας, που κατά πληροφορίες σχετιζόταν με σεξουαλικά εγκλήματα. Ανάμεσά τους ήταν κι ένας τοπικός ντετέκτιβ από κοντινή πόλη, κοντά στη σύνταξη. Ο Νιλ Τόμπσον επιλέχθηκε για τη δουλειά επειδή είχε προηγούμενες επαφές με τον στόχο και θεωρούνταν ότι είχε αναπτύξει κάποια σχέση μαζί του. Μέσα σε λίγα λεπτά από την άφιξή του στο σπίτι, έπεσε κι αυτός νεκρός από τις σφαίρες, μαζί με τον αστυφύλακα Βάντιμ ντε Βάαρτ.

EPA/SIMON DALLINGER

Ένας άλλος αστυνομικός τραυματίστηκε σοβαρά και νοσηλεύεται.

Ο Φρίμαν διέφυγε μέσα στη δασώδη περιοχή του οικοπέδου του, οπλισμένος με αρκετά πυροβόλα όπλα, μεταξύ των οποίων και ένα παράνομο αυτοσχέδιο όπλο και τουλάχιστον ένα όπλο που είχε κλέψει από τους νεκρούς αστυνομικούς. Παραμένει ασύλληπτος. Ο τρόμος απλώθηκε γρήγορα στην κοιλάδα.

Οι κάτοικοι λένε ότι είναι μια πόλη όπου όλοι γνωρίζουν όλους. Έτσι δεν άργησε να διαδοθεί ότι ο Φρίμαν– ήταν ο φερόμενος δράστης.

Μάρτυρας είπε στο BBC ότι είχε δει τον 56χρονο στην πόλη και τον είχε χαιρετήσει κάποιες φορές, αλλά δεν είχε ιδέα για τις πεποιθήσεις του. «Ο μόνος ‘κυρίαρχος πολίτης’ που είχα ακούσει παλιότερα ήταν ένας τύπος στη Δυτική Αυστραλία… είχε δικά του γραμματόσημα και δικό του νόμισμα», είπε.

EPA/SIMON DALLINGER

Μια ακόμη μαρτυρία αναφέρει ότι υπάρχει εδώ και καιρό μια μικρή ομάδα τέτοιων ατόμων στην κοινότητα του Πορέπανκα. Και πολλοί ήξεραν ότι ο Φρίμαν ήταν ένας από αυτούς.

Κυρίαρχοι πολίτες

Οι «κυρίαρχοι πολίτες» είναι μια μορφή αντιεξουσιαστών συνωμοσιολόγων»: άνθρωποι που απορρίπτουν την κυβέρνηση και τον νόμο ως μη έννομα, βασισμένοι σε διάφορα νομικοφανή επιχειρήματα χωρίς καμία πραγματική ισχύ. Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει από το να αρνούνται να δηλώσουν ένα αυτοκίνητο και να βγάλουν δίπλωμα οδήγησης, μέχρι – όπως στην περίπτωση του Φρίμαν – να προσπαθούν να συλλάβουν έναν δικαστή στο δικαστήριο επικαλούμενοι τη δική τους «εξουσία».

Αν και ο Φρίμαν και η οικογένειά του φαίνονταν ενταγμένοι στην κοινότητα, ήταν συχνά θέμα συζητήσεων. Κυκλοφορούσαν φήμες ότι ζούσε μέσα σε ένα λεωφορείο στο οικόπεδό του, ενώ η σύλληψή του πριν μερικά χρόνια έξω από το δικαστήριο της Μέρτλφορντ – όταν διαμαρτυρόταν μετά την απόρριψη αγωγής για εσχάτη προδοσία κατά του πολιτειακού ηγέτη – είχε δώσει τροφή για πολλά σχόλια.

EPA/SIMON DALLINGER

Όμως τίποτα από αυτά δεν προμήνυε ότι μια μέρα θα γινόταν αντικείμενο ανθρωποκυνηγητού.

«Είναι τρομακτικό. Αυτοί οι αστυνομικοί πήγαν στη δουλειά τους… απλώς για να ελέγξουν κάποιον, και τώρα δεν θα γυρίσουν ποτέ σπίτι», λένε οι ντόπιοι.

Οι συνθήκες θυμίζουν ανησυχητικά το περιστατικό στο Κουίνσλαντ πριν από τρία χρόνια.

Το 2022, δύο νεαροί αστυνομικοί σκοτώθηκαν όταν πήγαν σε μια αγροτική ιδιοκτησία για να ελέγξουν άτομο που είχε δηλωθεί αγνοούμενο. Ακόμη ένας αστυνομικός τραυματίστηκε και μια τέταρτη αστυνομικός κρυβόταν στο δάσος για ώρες προτού διασωθεί. Οι δράστες του Κουίνσλαντ – δύο αδέλφια και μια γυναίκα που υπήρξε παντρεμένη και με τους δύο – ήταν γνωστοί για τις ακραίες αντι-κυβερνητικές, ψευδο-νομικές τους πεποιθήσεις.

Οταν οι γραφικοί γίνονται επικίνδυνοι

Οι «πιστοί του ψευδο-δικαίου» δεν είναι καινούριο φαινόμενο στην Αυστραλία, ούτε μοναδικό σε αυτήν. Ανάλογε -και μεγάλες -, ομάδες υπάρχουν στις ΗΠΑ, όπου έχουν σημειωθεί πολλά βίαια περιστατικά από «κυρίαρχους πολίτες.

Εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια το FBI τους θεωρεί απειλή εσωτερικής τρομοκρατίας. Στην Αυστραλία, αντίθετα, αντιμετωπίζονταν για καιρό σαν γραφική ή στην καλύτερη ενοχλητική περίπτωση. Αυτό άλλαξε με την πανδημία, όταν εφαρμόστηκαν οι αυστηροί περιορισμοί. Τα lockdown και οι υποχρεωτικοί εμβολιασμοί τροφοδότησαν τη δυσπιστία προς τις αρχές, δίνοντας τεράστια ώθηση στους «αντιεξουσιαστές» ενισχύοντας τον φανατισμό τους.

Γκουρού και ζωή στο περιθώριο

Στο διαδίκτυο, αυτοαποκαλούμενοι «γκουρού» εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση, διαδίδοντας τις θεωρίες του ψευδο-δικαίου και πουλώντας οδηγούς και σενάρια για το πώς μπορεί κανείς να «ξεγελάσει» τις αρχές, επιβαρύνοντας το ήδη πιεσμένο νομικό και αστυνομικό σύστημα. Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πόσοι Αυστραλοί έχουν υιοθετήσει αυτές τις ιδέες, αλλά οι ειδικοί λένε ότι μπορεί να είναι δεκάδες χιλιάδες. Πολλοί προσελκύονται από αγροτικές ή απομονωμένες περιοχές, αναζητώντας ζωή στο περιθώριο, μακριά από τους θεσμούς που απορρίπτουν.

Ο δρ Μακιντάιρ, αναπληρωτής καθηγητής Νομικής, λέει στο BBC ότι το σύστημα πεποιθήσεών τους έχει «επικίνδυνη βάση». «Μόλις αρχίσεις να επιλέγεις ποιοι νόμοι ισχύουν για σένα… εγκαταλείπεις τις βασικές ιδέες πάνω στις οποίες είναι χτισμένη μια δημοκρατία. Και δεν απέχεις πολύ από το να πεις: ‘Γιατί να υπακούω και σε κανόνες για τη βία ή την οπλοκατοχή;’».

Ο δημοσιογράφος Κάμ Γουίλσον, που έχει ερευνήσει για χρόνια το φαινόμενο για το βιβλίο του Conspiracy Nation, λέει ότι οι περισσότεροι οπαδοί του ψευδο-δικαίου δεν καταφεύγουν ποτέ στη βία. «Αλλά το γεγονός ότι υπάρχει μια χαλαρή ομάδα ανθρώπων έτοιμων να πιστέψουν ότι κάθε αλληλεπίδραση με την κυβέρνηση είναι από μόνη της μια μορφή βίας εναντίον τους, δημιουργεί τις συνθήκες ώστε κάποιοι να αντιδράσουν με ακραίο τρόπο. Από απόσταση, είναι δύσκολο να ξέρεις ποιοι απλώς μιλούν… και ποιοι είναι έτοιμοι να υλοποιήσουν τη βία για την οποία μιλούν».