Η Τουρκία λειτουργεί ως παράγοντας αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή, επιδιώκει να διευρύνει την επιρροή της στην περιοχή και το Ισραήλ αντιμετωπίζει με απόλυτη σοβαρότητα τις δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας, υποστήριξε ο πρέσβης του Ισραήλ στην Ελλάδα, Noam Katz, μιλώντας στο Athens Defence Conference, που διοργανώνουν το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).
Ο Ισραηλινός Πρέσβης υποστήριξε ότι η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου αποτέλεσε την απαρχή μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, στην οποία, όπως είπε, συμμετείχαν και δυνάμεις που δρουν για λογαριασμό του Ιράν.
«Υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ»
Αναφερόμενος στις πρόσφατες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, επισήμανε ότι στόχος ήταν να αποτραπεί μια υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ.
«Ωθήσαμε προς τα πίσω το βαλλιστικό σύστημα του Ιράν. Το στρατιωτικό αποτύπωμα της εκστρατείας ήταν επιτυχές», ανέφερε, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το ιρανικό καθεστώς παραμένει στην εξουσία και εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα αστάθειας. «Το βλέπετε στα Στενά του Ορμούζ και στις εξελίξεις που επηρεάζουν το διεθνές εμπόριο», είπε, εκφράζοντας επιφυλάξεις για τις πιθανότητες επιτυχίας των διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη. Υποστήριξε ακόμη ότι υπάρχουν σήμερα «πραγματιστικές δυνάμεις» στη Μέση Ανατολή, που επιδιώκουν σταθερότητα και ευημερία μέσω της οικονομικής συνεργασίας και της αποκατάστασης κρίσιμων εμπορικών και ενεργειακών διαδρόμων.
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στην Τουρκία. «Εμείς στο Ισραήλ θεωρούμε ότι η Τουρκία δεν διαδραματίζει έναν εποικοδομητικό ρόλο», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή «παίζοντας το χαρτί του μουσουλμανισμού» και στηρίζοντας ακραίες οργανώσεις. «Δεν είναι μυστικό τι έχει συμβεί με ομάδες της Χαμάς στην Τουρκία. Η Τουρκία είναι παράγοντας αποσταθεροποίησης και δεν παίρνουμε καθόλου επιπόλαια τις δηλώσεις ότι θέλει να καταστρέψει το Ισραήλ. Παίρνουμε στα σοβαρά τις δηλώσεις του Ερντογάν», τόνισε.
Πρόσθεσε, δε, ότι το Ισραήλ επιδιώκει να μειώσει τις εντάσεις και να ενισχύσει τις συνεργασίες με χώρες που συμβάλλουν στη σταθερότητα της περιοχής, χαρακτηρίζοντας τις σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο επωφελείς και για τις τρεις χώρες.
Η Ελλάδα παράγοντας σταθερότητας
Ο Bουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Άγγελος Συρίγος υποστήριξε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανέδειξε έναν νέο ρόλο για την Ελλάδα. «Η Ελλάδα αναδείχθηκε σε παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή και όχι σε παθητικό παρατηρητή», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η χώρα παρείχε ασφάλεια στην Κύπρο και τη Βουλγαρία, ενώ συμμετείχε σε πρωτοβουλίες προστασίας συμμάχων στην ευρύτερη περιοχή. Εκτίμησε ακόμη ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να αποκτήσει ευρύτερο ορίζοντα. «Πρέπει να “αποτουρκοποιήσουμε” την ελληνική εξωτερική πολιτική», είπε, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα οφείλει να αξιοποιήσει περισσότερο τις πολυμερείς συνεργασίες και τις δυνατότητες επίλυσης διαφορών μέσω του διεθνούς δικαίου.
Από την πλευρά του, ο Διευθυντής του ACG Institute of Global Affairs, Κωνσταντίνος Φίλης, υποστήριξε ότι ο πόλεμος με το Ιράν κατέρριψε τρεις βασικές παραδοχές για την ασφάλεια στην περιοχή, ενώ επισήμανε ότι η αντιπαλότητα Ισραήλ και Τουρκίας προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Τόνισε ότι η Ελλάδα οφείλει να ενισχύσει τις διμερείς, τριμερείς και πολυμερείς συνεργασίες της, καθώς «δεν μπορούμε να εξαρτόμαστε αποκλειστικά από τους Ευρωπαίους συμμάχους μας, των οποίων τα συμφέροντα είτε αποκλίνουν είτε αλληλοκαλύπτονται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν την Τουρκία». Όπως ανέφερε, η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα συνεργασίας στην περιοχή, αξιοποιώντας το ιδιαίτερο γεωπολιτικό της αποτύπωμα.
Η αρχιτεκτονική ασφαλείας
Ακολούθως, ο Volker Perthes, Senior Distinguished Fellow του German Institute for International and Security Affairs, υποστήριξε ότι καμία βιώσιμη αρχιτεκτονική ασφάλειας δεν μπορεί να επιβληθεί από εξωτερικές δυνάμεις. «Αν πρόκειται να υπάρξει μια νέα τάξη στη Μέση Ανατολή, πρέπει να προέρχεται από το εσωτερικό της περιφέρειας», ανέφερε, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη μπορεί να συμβάλει κυρίως μέσω της ενίσχυσης της συνδεσιμότητας και των μεγάλων έργων υποδομών, όπως ο διάδρομος IMEC.
Ο πρώην Αμερικανός Διπλωμάτης Jonathan Cohen επισήμανε ότι η Μέση Ανατολή παραμένει μια περιοχή με πολύ μεγαλύτερη αστάθεια από την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ χαρακτήρισε την αντιπαλότητα Τουρκίας και Ισραήλ έναν νέο δομικό περιορισμό για την αμερικανική πολιτική στην περιοχή. Παράλληλα, τόνισε ότι η αξιοποίηση του φυσικού αερίου και η οικονομική συνεργασία μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες σταθερότητας.
Τέλος, η Amy Austin Holmes, Καθηγήτρια Διεθνών Σχέσεων στο Bush School of Government & Public Service των ΗΠΑ, υποστήριξε ότι ο κόσμος βιώνει μια περίοδο αναζωπύρωσης των συγκρούσεων, καθώς «σήμερα υπάρχουν περισσότερες ένοπλες συγκρούσεις σε σχέση με το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου», επειδή «τα υποκείμενα προβλήματα δεν λύθηκαν ποτέ». Αναφερόμενη στη Συρία, είπε ότι «η χώρα βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι», σημειώνοντας πως «η κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ οφείλεται στο ότι οι βασικοί του υποστηρικτές, το Ιράν και η Ρωσία, αναγκάστηκαν να στραφούν σε άλλες συγκρούσεις». «Για να μην επανέλθει η σύγκρουση στη Συρία, δεν πρέπει να αναβιώσει ένα αντίστοιχο καθεστώς», τόνισε, προσθέτοντας ότι «η πολιτική και οικονομική συμπερίληψη είναι βασικός παράγοντας ώστε να μην επανέλθουν οι συγκρούσεις».
Τη συζήτηση συντόνισε η Ίνω Αφεντούλη, Senior Policy Advisor και Επικεφαλής του Observatory of Geopolitics and Diplomacy του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
