Εκ πρώτης όψεως, τα αντίποινα της Τεχεράνης για τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο ίσως φαντάζουν απερίσκεπτη πράξη, ικανή να πυροδοτήσει καταστροφικό περιφερειακό πόλεμο.
Εκτός όμως από την επαναδιατύπωση του στρατηγικού δόγματος του Ιράν, υποβόσκουν και άλλες αιτίες που η Τεχεράνη εμφανίζεται σκληρή. Στην πραγματικότητα, η ιρανική ηγεσία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται πλέον ο Αμερικανός πρόεδρος.
Τέτοιες επιθέσεις προσφέρουν στην Τεχεράνη την ευκαιρία να βάλει σε περαιτέρω δοκιμασία τις σχέσεις μεταξύ Τραμπ και του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, σύμφωνα με τον αναλυτή σε θέματα Ιράν στο Democracy for the Arab World Now (DAWN), δεξαμενή σκέψης εξωτερικής πολιτικής με έδρα την Ουάσινγκτον
Το Ιράν, επιδιώκει κάτι σαν «διαίρει και βασίλευε» μεταξύ των δύο συμμάχων.
«Αντιλαμβάνονται το χάσμα μεταξύ των στόχων του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών», επεσήμανε, «και επιδιώκουν να πιέσουν τον Τραμπ ώστε να συγκρατήσει το Ισραήλ».
Η ευαλωττότητα Τραμπ
Μία αιτία εστιάζει στο γεγονός ότι η Τεχεράνη ποντάρει στην εκτίμηση ότι ο Τραμπ είναι ι. Η εκτίμηση αυτή αποτυπώθηκε στη μεσολάβησή του για τη συγκράτηση του Ισραήλ στη Βηρυτό και στο κάλεσμά του για αποκλιμάκωση.
Η δεύτερη αιτία είναι ότι η δυναμική στάση του Ιράν φανερώνει πόσο απίθανο θεωρεί ένα σενάριο νέας αμερικανικής εμπλοκής στη διαμάχη. Η Τεχεράνη εκτιμά ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος δεν θα επιλέξει τη σύγκρουση, δεδομένου ότι είναι αντιμέτωπος με μια επιδεινούμενη παγκόσμια οικονομική κρίση ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του φθινοπώρου, αλλά και με την προετοιμασία για τη φιλοξενία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
«Δεν πιστεύουν ότι ο Τραμπ θα επιλέξει τον πόλεμο», δήλωσε ο Φαρζάν Σαμπέτ, αναλυτής για θέματα Ιράν στο Geneva Graduate Institute της Ελβετίας. «Αλλά ακόμη και αν το πράξει, αισθάνονται αρκετά σίγουροι ότι μπορούν να το διαχειριστούν».
Μήνυμα ετοιμότητας
Πέρα από αυτούς τους υπολογισμούς, τα πλήγματα αυτά κρίθηκαν απαραίτητα για το Ιράν σε επίπεδο στρατηγικής. Το πρόσφατο παρελθόν δίδαξε στην Τεχεράνη ότι οι δυναμικές απαντήσεις προστατεύουν τη χώρα και δημιουργούν μέσα πίεσης έναντι ισχυρότερων αντιπάλων.
«Το Ιράν επιδιώκει να επιδείξει ισχύ και ικανότητα κλιμάκωσης της κατάστασης», δήλωσε ο Ομίντ Μεμαριάν. «Στέλνουν μήνυμα ετοιμότητας για επανέναρξη του πολέμου, εφόσον απαιτηθεί».
Η στάση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την προηγούμενη δεκαετία. Υπό τον προηγούμενο ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η Τεχεράνη εμφανιζόταν πιο επιφυλακτική στις επιθέσεις κατά του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το 2020, επέλεξε περιορισμένα αντίποινα εναντίον της Ουάσινγκτον, μετά τη δολοφονία του ισχυρού στρατιωτικού διοικητή Κασέμ Σουλεϊμανί από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, περιόρισε την αντίδρασή της σε πλήγματα εναντίον μίας και μόνο αμερικανικής βάσης στο Κατάρ, κατά τη διάρκεια του δωδεκαήμερου πολέμου τον περασμένο Ιούνιο.
Η Κόκκινη Γραμμή στη Βηρυτό
Ακόμη και τις τελευταίες εβδομάδες, Ιρανοί αξιωματούχοι ανέχθηκαν σε μεγάλο βαθμό τις ισραηλινές επιθέσεις εναντίον της Χεζμπολάχ, του σημαντικότερου συμμάχου τους στον Λίβανο. Η ιρανική κυβέρνηση επέκρινε τα πλήγματα, προειδοποιώντας ότι η σιιτική οργάνωση πρέπει να συμπεριληφθεί στην περιφερειακή κατάπαυση του πυρός που συμφωνηθηκε με την Ουάσινγκτον τον Απρίλιο.
Ωστόσο, όσο οι επιχειρήσεις του Ισραήλ περιορίζονταν στον νότιο Λίβανο, το Ιράν δεν απαντούσε.
Η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει ότι οι ισορροπίες θα άλλαζαν αν το Ισραήλ επεκτεινόταν στα νότια προάστια της Βηρυτού, όπου κυριαρχεί η οργάνωση. Την Κυριακή, το Ισραήλ έπραξε ακριβώς αυτό.
Επαναδιατύπωση του στρατηγικού δόγματος
«Η ιρανική επίθεση για την υπεράσπιση του Λιβάνου δεν αποτελούσε απλώς στρατιωτική απάντηση· ήταν η επαναδιατύπωση του στρατηγικού δόγματος του Ιράν», δήλωσε ο Σαντέκ Λαριτζανί, πρόεδρος του ανώτατου συμβουλευτικού οργάνου της χώρας, που επικουρεί τον ανώτατο ηγέτη.
«Αν οποιαδήποτε συνιστώσα του Άξονα της Αντίστασης δεχθεί επίθεση, η απάντηση θα επεκταθεί πέρα από τα γεωγραφικά σύνορα, ανατρέποντας την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων», πρόσθεσε, αναφερόμενος στον ιρανικό όρο για το δίκτυο συμμαχικών οργανώσεων στην περιοχή.
Από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ τον Φεβρουάριο και την εξόντωση μεγάλου μέρους της ανώτατης ιρανικής διοίκησης, συμπεριλαμβανομένου του Χαμενεΐ, οι νέοι ηγέτες θεωρούν επιτυχημένη την απόφασή τους για πιο επιθετική δράση —από τον αποκλεισμό του ζωτικής σημασίας Στενού του Ορμούζ έως τα πλήγματα κατά των γειτονικών κρατών του Κόλπου.
Κατά τους αναλυτές, η υιοθέτηση επιθετικότερης στάσης επέτρεψε στην ηγεσία όχι μόνο να επιβιώσει από τις επιθέσεις της Ουάσινγκτον και του Ισραήλ, αλλά και να προκαλέσει οικονομικό πλήγμα, αποκτώντας στρατηγικό πλεονέκτημα μέσω του ελέγχου των στενών, που αποτελούν κρίσιμη παγκόσμια οδό μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Προτεραιότητα η υπεράσπισή της Χεζμπολάχ
Η υπεράσπιση της Χεζμπολάχ, ωστόσο, δεν αποτελεί απλώς επίδειξη ισχύος ή τακτικισμό. Η Τεχεράνη αξιολόγησε ότι η ικανότητα της οργάνωσης να πλήττει το βόρειο Ισραήλ κατά την πρόσφατη σύγκρουση ήταν κρίσιμη, καθώς της εξασφάλισε το περιθώριο να επικεντρώσει τις επιθέσεις της στα πλούσια σε πετρέλαιο κράτη του Κόλπου, σύμφωνα με τον Χαμιντρέζα Αζίζι, αναλυτή σε θέματα ασφάλειας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας (SWP).
Αν επιτραπεί στο Ισραήλ να αποδυναμώσει περαιτέρω τη Χεζμπολάχ, η εξέλιξη αυτή θα είχε στρατιωτικό κόστος για την Τεχεράνη σε μια μελλοντική αναμέτρηση, την οποία θεωρεί αναπόφευκτη.
naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
