Σημαντική επιδείνωση του οικονομικού κλίματος στις χώρες όπου δραστηριοποιείται διαπιστώνει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), η οποία υποβάθμισε τις προβλέψεις της για το 2026, προειδοποιώντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει ένα νέο ισχυρό σοκ για την παγκόσμια οικονομία.
Εκτίναξη των ενεργειακών τιμών, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και αναζωπύρωσα των πληθωριστικών πιέσεων ανατρέπουν όλο το σκηνικό.
Ανάπτυξη 3,1% αντί για 3,6%
Στην έκθεση «Strai(gh)t Talk», η EBRD εκτιμά ότι η συνολική ανάπτυξη στις οικονομίες που καλύπτει θα επιβραδυνθεί στο 3,1% το 2026 από 3,4% το 2025.
Η νέα πρόβλεψη είναι κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερη από εκείνη που είχε δημοσιευθεί τον Φεβρουάριο, ενώ για το 2027 η πρόβλεψη μειώθηκε κατά 0,1 μονάδα, στο 3,6%.
Σύμφωνα με την τράπεζα, η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή αποτελεί τον βασικό λόγο της αναθεώρησης, καθώς έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ και σε περαιτέρω διεύρυνση του ενεργειακού χάσματος μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ.
Η Ευρώπη πληρώνει ακριβότερα την ενέργεια
Η EBRD επισημαίνει ότι το φυσικό αέριο στην Ευρώπη κοστίζει πλέον περισσότερο από πέντε φορές ακριβότερα σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ και οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουν σημαντικά υψηλότερες.
Η εξέλιξη αυτή πλήττει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και επιταχύνει τη μετατόπιση της παραγωγής προς λιγότερο ενεργοβόρους κλάδους.
Όπως σημειώνεται στην έκθεση, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες εξακολουθούν να εμφανίζουν αδύναμες επιδόσεις τόσο στις ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στις οικονομίες της EBRD που ανήκουν στην Ε.Ε.
Αναζωπύρωση του πληθωρισμού
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιστροφή των πληθωριστικών πιέσεων. Ο μέσος πληθωρισμός στις χώρες της EBRD αυξήθηκε στο 6,4% την περίοδο Φεβρουαρίου – Απριλίου 2026, καταγράφοντας άνοδο 1,2 ποσοστιαίων μονάδων.
Η τράπεζα αποδίδει την εξέλιξη κυρίως στις αυξήσεις των τιμών ενέργειας και τροφίμων, οι οποίες έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στα «καλάθια» των νοικοκυριών σε σχέση με τις ανεπτυγμένες οικονομίες.
Παράλληλα, η υποχώρηση αρκετών νομισμάτων έναντι του δολαρίου ενισχύει τις εισαγόμενες πληθωριστικές πιέσεις.
«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε ένα νέο σοκ σε οικονομίες που ήδη αντιμετώπιζαν αδύναμη βιομηχανική δραστηριότητα και εύθραυστες δημοσιονομικές συνθήκες», δήλωσε η επικεφαλής οικονομολόγος της EBRD, Μπεάτα Γιαβόρτσικ.
Πλήγμα και στα δημόσια οικονομικά
Η έκθεση προειδοποιεί ότι η αύξηση των ενεργειακών τιμών επιβαρύνει και τα δημόσια οικονομικά πολλών χωρών. Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στις χώρες της Νότιας και Ανατολικής Μεσογείου καθώς και στην Υποσαχάρια Αφρική, όπου το δημόσιο χρέος και το κόστος εξυπηρέτησής του βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, η αυστηρότερη διεθνής νομισματική πολιτική και το υψηλότερο κόστος δανεισμού περιορίζουν τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Η εικόνα ανά περιοχή
Η μεγαλύτερη υποβάθμιση προβλέψεων καταγράφεται στις χώρες της ΝΑ Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί μόλις στο 0,5% το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 1,5%.
Η αναθεώρηση συνδέεται κυρίως με τη δημοσιονομική προσαρμογή και την πολιτική αβεβαιότητα στη Ρουμανία. Για την Ελλάδα, η οποία εντάσσεται στην ομάδα των χωρών της ΝΑ Ε.Ε., η EBRD εκτιμά ότι η περιοχή θα ανακάμψει το 2027 με ρυθμό ανάπτυξης 2%.
Στα Δυτικά Βαλκάνια η ανάπτυξη προβλέπεται στο 2,9% το 2026 και 3,5% το 2027, με στήριξη από μεγάλα έργα υποδομών.
Στην Κεντρική Ασία αναμένεται επιβράδυνση στο 5,6% από 6,9% το 2025, ενώ η πρόβλεψη για την Κιργιζία αναθεωρήθηκε προς τα κάτω λόγω των νέων ευρωπαϊκών κυρώσεων.
Στην Ανατολική Ευρώπη και τον Καύκασο η ανάπτυξη προβλέπεται στο 2,8% το 2026. Για την Ουκρανία η EBRD μείωσε την πρόβλεψη στο 2,2%, επικαλούμενη τις συνεχιζόμενες διαταραχές στην παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα εξαιτίας της ρωσικής εισβολής, αλλά και το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Για την Τουρκία η ανάπτυξη εκτιμάται στο 3,5% το 2026, έναντι 3,6% το 2025, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας και οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις επιβαρύνουν την οικονομία.
Στη Νότια και Ανατολική Μεσόγειο η ανάπτυξη προβλέπεται να υποχωρήσει στο 2,5% το 2026 από 3,1% το 2025, με τις μεγαλύτερες αρνητικές αναθεωρήσεις να καταγράφονται στο Ιράκ και τον Λίβανο, τις δύο οικονομίες που επηρεάζονται πιο άμεσα από τη σύγκρουση.
Ελπίδες από τη βιομηχανική πολιτική της Ε.Ε.
Η EBRD εξετάζει επίσης τις προοπτικές που δημιουργεί ο νέος «Industrial Accelerator Act» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος αποσκοπεί στην ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και στη μείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες σε στρατηγικούς τομείς.
Σύμφωνα με την τράπεζα, οι περισσότερο βιομηχανοποιημένες οικονομίες της αναδυόμενης Ευρώπης είναι πιθανό να επωφεληθούν περισσότερο από το νέο πλαίσιο, αν και οι τελικοί όροι συμμετοχής τρίτων χωρών παραμένουν υπό διαμόρφωση.
Η συνολική εικόνα, πάντως, παραμένει επιβαρυμένη. Η EBRD εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί, αλλά με χαμηλότερους ρυθμούς, ενώ ο συνδυασμός υψηλού ενεργειακού κόστους, επίμονου πληθωρισμού και γεωπολιτικών εντάσεων θα συνεχίσει να αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για τις οικονομίες της περιοχής τους επόμενους μήνες.
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
