Η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία – η αποκαλούμενη ομάδα Ε3 – ενεργοποίησαν σήμερα τον μηχανισμό που τους επιτρέπει να επιβληθούν εκ νέου οι κυρώσεις του ΟΗΕ στο Ιράν, επειδή δεν τήρησε τις δεσμεύσεις του όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμά του.
Σε επιστολή τους προς το Συμβούλιο Ασφαλείας, η οποία περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου, οι τρεις χώρες «επιθυμούν να ενημερώσουν ότι, σύμφωνα με βάσιμες αποδείξεις, η Ε3 εκτιμά ότι το Ιράν δεν τηρεί τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει με τη συμφωνία του 2015». Ζητούν έτσι την ενεργοποίηση του μηχανισμού (snapback) με τον οποίο ξεκινά μια διαδικασία 30 ημερών για την επανεπιβολή όλων των κυρώσεων που είχε επιβάλει ο ΟΗΕ και οι οποίες είχαν ανασταλεί πριν από δέκα χρόνια.
Διπλωματικό αδιέξοδο στην συνομιλίες με το Ιράν
Οι Ευρωπαίοι απειλούσαν εδώ και μήνες να επαναφέρουν τις κυρώσεις. Η ενεργοποίηση του μηχανισμού γίνεται λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τη λήξη της συμφωνίας, σε μια περίοδο που οι διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε νεκρό σημείο. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν βάλτωσαν μετά τους ισραηλινούς και αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, η συνεργασία της Τεχεράνης με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας είναι περιορισμένη και οι συνομιλίες των Ιρανών με τους Ευρωπαίους δεν κατέληξαν πουθενά.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα συνεδριάσει αύριο Παρασκευή κεκλεισμένων των θυρών για να συζητήσει το θέμα.
Η Ε3 θα χρησιμοποιήσει την περίοδο των 30 ημερών προκειμένου να βρεθεί μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων και να αποφευχθεί η επαναφορά των κυρώσεων, συμπληρώνουν στην επιστολή τους οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας Ζαν Νοέλ Μπαρό, της Βρετανίας Ντέιβιντ Λάμι και της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεπουλ.
Τι ανέφεραν οι Ευρωπαίοι ΥΠΕΞ
«Η πυρηνική κλιμάκωση του Ιράν δεν πρέπει να συνεχιστεί», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ο Μπαρό. «Το μέτρο αυτό δεν σηματοδοτεί το τέλος της διπλωματίας: είμαστε αποφασισμένοι να εκμεταλλευτούμε αυτήν την περίοδο των 30 ημερών για να ξεκινήσουμε διάλογο με το Ιράν» και «να διασφαλίσουμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα», πρόσθεσε.
Avec mes collègues @AussenMinDE et @DavidLammy, nous avons officiellement notifié au Conseil de sécurité des Nations unies le non-respect notable par l’Iran de ses engagements au titre du Plan d’action global commun, et avons déclenché la procédure dite de « snapback ».…
— Jean-Noël Barrot (@jnbarrot) August 28, 2025
Ο Βάντεπουλ από την πλευρά του σημείωσε ότι η επανεπιβολή των κυρώσεων μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας νέας φάσης διπλωματικών διαπραγματεύσεων και ζήτησε την πλήρη συνεργασία του Ιράν με τον ΔΟΑΕ.
Wir erwarten jetzt von Iran: Volle Kooperation mit der #IAEO. Ein klares Bekenntnis zu direkten #Verhandlungen mit den USA. Überprüfbare, deeskalierende Schritte bei der nuklearen #Anreicherung. Noch bleiben 30 Tage, bis die UN-Sanktionen gegen Iran wieder in Kraft treten. 2/2
— Johann Wadephul (@AussenMinDE) August 28, 2025
Η αντίδραση του Ιράν
Η Τεχεράνη αντέδρασε αμέσως, χαρακτηρίζοντας «αδικαιολόγητη και παράνομη» την απόφαση.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι το Ιράν θα απαντήσει με τον τρόπο που αρμόζει σε αυτήν την παράνομη και αδικαιολόγητη ενέργεια» ανέφερε ανακοίνωση του υπουργείου. Είχε προηγηθεί η τηλεφωνική επικοινωνία του Αραγτσί με τους ομολόγους του των τριών ευρωπαϊκών χωρών.
Ρούμπιο: Είμαστε ανοιχτοί σε απευθείας συνομιλίες με την Τεχεράνη
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σήμερα ότι οι ΗΠΑ είναι ανοιχτές σε «απευθείας» συζητήσεις με το Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμά του, αφού η ομάδα Ε3 ενεργοποίησαν τον μηχανισμό για την επαναφορά των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης.
Στην ανακοίνωσή του, ο Ρούμπιο χαιρέτισε αυτήν την απόφαση, τονίζοντας ότι η Ουάσινγκτον παραμένει ανοιχτή στον «απευθείας» διάλογο με το Ιράν «προκειμένου να βρεθεί μια ειρηνική και βιώσιμη λύση στο θέμα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος».
The E3 – France, Germany, and the United Kingdom – initiated a process to reimpose UN sanctions on Iran. Snapback sanctions are a direct response to Iran’s continuing defiance of its nuclear commitments. The United States supports the E3’s decision and urges Iran to engage in…
— Secretary Marco Rubio (@SecRubio) August 28, 2025
Σύμφωνα με τον Ρούμπιο, οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες παρουσίασαν με σαφήνεια τη «μη τήρηση» των πυρηνικών δεσμεύσεών της εκ μέρους της Τεχεράνης.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ