Οικονομία & Αγορές
Δευτέρα, 15 Σεπτεμβρίου 2014 07:00

Νίκος Δένδιας: Αναπτυξιακή Τράπεζα με 4 δισ. στην οικονομία

Με τη δημιουργία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, της «Τράπεζας των Τραπεζών», φιλοδοξεί να υπερκεράσει το πρόβλημα της ρευστότητας ο υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Νίκος Δένδιας. Στην αποκλειστική συνέντευξή του στη «Ν» επισημαίνει ότι η νέα τράπεζα θα παράσχει σε πρώτη φάση δάνεια ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ.

Αναδημοσίευση από τη «Ναυτεμπορική».

Με τη δημιουργία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, της «Τράπεζας των Τραπεζών», φιλοδοξεί να υπερκεράσει το πρόβλημα της ρευστότητας ο υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Νίκος Δένδιας. Στην αποκλειστική συνέντευξή του στη «Ν» επισημαίνει ότι η νέα τράπεζα θα παράσχει σε πρώτη φάση δάνεια ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ.

Τα κεφάλαια των δανείων που θα παράσχει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα προέρχονται από πόρους της νέας προγραμματικής περιόδου αλλά και από ιδιωτικές τοποθετήσεις. Η νέα τράπεζα θα είναι ο εκτελεστικός βραχίονας του εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού για την επιχειρηματικότητα, με σημαντικά κεφάλαια, με δυνατότητα μόχλευσής τους ώστε να οδηγήσει τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης. Σε ό,τι αφορά τα «κόκκινα» δάνεια, ο υπουργός Ανάπτυξης Νίκος Δένδιας μιλά για την ανάγκη διευθέτησης 110.000 επιχειρηματικών δανείων, με προτεραιότητα τα μικρά και πολλά δάνεια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Ο ίδιος προαναγγέλλει και σχέδιο για την υπαγωγή των φυσικών προσώπων στο Πτωχευτικό Δίκαιο, ενώ εκφράζει τον προβληματισμό του για τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών σχετικά με το θέμα της επιδότησης του επιτοκίου των ενήμερων επιχειρηματικών δανείων από πόρους του ΕΣΠΑ. 

Κύριε υπουργέ, σαφώς και το πρώτο ερώτημα σχετίζεται με το πλέον επίκαιρο θέμα, αυτό των «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων. Οπως έχετε πει, το συνολικό ύψος τους προσεγγίζει τα 80 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα περίπου 45 δισεκατομμύρια ευρώ είναι επιχειρηματικά. Με το προωθούμενο σχέδιο, πόσα δάνεια (αριθμό και ποσό) μπορούν να τεθούν υπό διευθέτηση;

«Αποφασίσαμε να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα το οποίο τα τελευταία χρόνια διογκώνεται ανησυχητικά. Υπολογίζουμε ότι από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις περίπου 100.000 τέτοιες επιχειρήσεις έχουν “κόκκινα δάνεια” συνολικού ύψους 4,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις το ζήτημα αφορά περί τις 10.000 επιχειρήσεις, για το υπόλοιπο, ύψους 35 δισ. ευρώ και πλέον, του συνόλου των επιχειρηματικών δανείων. Επιδίωξή μας είναι να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο εξωδικαστικής επίλυσης, με το οποίο η επιχείρηση θα μπορεί να συνεννοηθεί με το τραπεζικό σύστημα και να απαλλαγεί από ένα μεγάλο βάρος των ληξιπρόθεσμων κυρίως οφειλών της, υπό την προϋπόθεση βεβαίως ότι είναι βιώσιμη. Για μία όμως ακόμη φορά θέλω να τονίσω ότι προσπαθούμε να βοηθήσουμε τον έντιμο επιχειρηματία, ο οποίος υφίσταται τις συνέπειες της κρίσης. Δεν φιλοδοξούμε να καλύψουμε τον επιτήδειο, που ο ίδιος είναι πλούσιος αλλά η επιχείρησή του είναι χρεοκοπημένη».

Αναφερθήκατε στα μικρά και πολλά δάνεια των μικρών επιχειρήσεων. Υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος σχεδιασμός γι’ αυτή την κατηγορία των επιχειρήσεων;

«Οντως, μια βασική στόχευσή μας είναι να απεγκλωβίσουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τον κορμό της πραγματικής οικονομίας. Αλλωστε, οι μικρές και πολύ μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις, των μάξιμουμ εννέα εργαζομένων, στην Ε.Ε. μπορεί να είναι αμελητέα ποσότητα, στην Ελλάδα όμως απασχολούν πάνω από τα 2/3 των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα. Οφείλουμε να το πράξουμε κατ’ αρχήν επειδή στη συγκεκριμένη περίπτωση η συντριπτική πλειονότητά τους υφίσταται τις συνέπειες της κρίσης και όχι λανθασμένων επιλογών. Αλλά και γιατί το ποσό των 4,5 δισ. ευρώ που είναι μη εξυπηρετούμενο από τη συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρήσεων αποτελεί μικρό ποσοστό του συνόλου των “κόκκινων” δανείων. Εάν το πρόβλημα αντιμετωπισθεί, οι επιχειρήσεις αυτές θα μπορέσουν να επιβιώσουν σε μία κρίσιμη συγκυρία και θα υπάρξουν πολλαπλασιαστικές θετικές συνέπειες στην ελληνική οικονομία και στην απασχόληση, καθώς πρόκειται για 100.000 επιχειρήσεις που απασχολούν περίπου 400.000 εργαζόμενους».

Κρίσιμο θέμα η διευθέτηση των επιχειρηματικών δανείων, κρίσιμη όμως και η κεφαλαιακή επάρκεια του τραπεζικού συστήματος. Με τον υπάρχοντα σχεδιασμό το κόστος είναι εντός των ορίων αντοχής του; Διότι αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, δεν μπορούμε να μιλάμε για διευθέτηση της υπερχρέωσης, χωρίς να υπολογίζουμε και το κόστος για το πιστωτικό σύστημα.

«Ουδείς επιδιώκει -και πολύ περισσότερο το υπουργείο Ανάπτυξης- να τεθεί σε κίνδυνο η κεφαλαιακή επάρκεια του τραπεζικού συστήματος, που άλλωστε ανήκει πλέον κατά πλειοψηφία στο ελληνικό κράτος. Από την άλλη πλευρά όμως, το πρόβλημα υπάρχει και αποτελεί “ωρολογιακή βόμβα”. Το να παριστάνουμε ότι αγνοούμε την ύπαρξή της και να μην προσπαθήσουμε να την απενεργοποιήσουμε δεν εξυπηρετεί κανέναν. Ούτε τις τράπεζες φυσικά, των οποίων οι διοικήσεις αντιλαμβάνονται την ανάγκη να δράσουμε. Αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές συνεπώς, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι χωρίς ρύθμιση τα περισσότερα από αυτά τα δάνεια θα εγγραφούν τελικά ως ζημιές στους ισολογισμούς των τραπεζών, στην ανακεφαλαιοποίηση των οποίων συνέβαλε ο φορολογούμενος πολίτης. Εμείς αυτό ακριβώς θέλουμε να αποφύγουμε».

Επιστρέφοντας από το Παρίσι επισημάνατε ότι υπάρχει κατ’ αρχήν συμφωνία με την τρόικα, η οποία ωστόσο ζήτησε τη βελτίωση ορισμένων σημείων. Σε αυτά περιλαμβάνονται το κεφαλαιακό άνοιγμα αλλά και η διάρκεια του προγράμματος που, όπως έχει γίνει γνωστό, θα είναι δεκαετής;

«Κατανοώ το εύλογο ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, αλλά δεν θα επιθυμούσα πριν από τη σύνταξη του τελικού κειμένου να ανακοινώσω τις λεπτομέρειές του. Θέλω όμως να σας διαβεβαιώσω ότι με τους εκπροσώπους των δανειστών μας υπάρχει συμφωνία για την ανάγκη να επιλυθεί το πρόβλημα με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Σε αυτό το πνεύμα γίνεται η ανταλλαγή απόψεων».

Εχετε πει ότι το σχέδιο για τη ρύθμιση των «κόκκινων» δανείων θα είναι έκτακτο, καθώς έκτακτες είναι οι συνθήκες που επιβάλλουν την εφαρμογή του. Εως πότε θα παραμείνει σε ισχύ από την ψήφισή του;

«Το έκτακτο σχετίζεται με την επείγουσα ανάγκη να διευθετηθεί το ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε όλες του τις εκφάνσεις και σημαίνει ότι οι ρυθμίσεις αυτές θα ισχύσουν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Οι ρυθμίσεις αυτές αποτελούν δίκαιο έκτακτης ανάγκης».

Εκτός από τα «κόκκινα» επιχειρηματικά, υπάρχουν και τα «κόκκινα» στεγαστικά. Τι προτίθεστε να κάνετε με αυτά; Με δεδομένο ότι το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας της κύριας κατοικίας εκπνέει στο τέλος του έτους, προτίθεστε να το παρατείνετε και για το 2015;

«Τα στεγαστικά δάνεια αποτελούν και αυτά ένα σημαντικό μέρος των “κόκκινων” δανείων. Μία λύση η οποία δεν θα τα περιελάμβανε θα ήταν ημιτελής. Η ρύθμιση, όμως, την οποία θα προωθήσουμε για το συγκεκριμένο ζήτημα, σε συνδυασμό με την αναμόρφωση του Πτωχευτικού Δικαίου κατά τρόπο που να περιλαμβάνει και τα φυσικά πρόσωπα, όπως ανέφερα προηγουμένως, θα δημιουργήσει ένα συνολικό πλέγμα προστασίας των δανειοληπτών, οι οποίοι αποδεδειγμένα βρέθηκαν σε μεγάλη οικονομική δυσχέρεια. Συνεπώς, ενδέχεται το μέτρο στο οποίο αναφέρεστε να μην έχει πλέον πρακτική χρησιμότητα για τη συντριπτική πλειονότητα των δανειοληπτών. Εάν παρ’ όλα αυτά διαπιστωθεί ότι χρειάζεται παρέμβαση για κάποια ειδική ομάδα, θα το εξετάσουμε όταν θα έχει διαμορφωθεί το υπόλοιπο σχέδιο».

Η διευθέτηση των «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων αποτελεί ένα μέρος του ευρύτερου σχεδίου για τη βελτίωση της ρευστότητας στην οικονομία. Με δεδομένο ότι στην παρούσα φάση η ρευστότητα είναι ισχνή, ποιες θα είναι οι άμεσες πρωτοβουλίες για την τόνωσή της;

«Βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο σύστασης του Ελληνικού Επενδυτικού Ταμείου, γνωστού ως IfG-Institution for Growth, ενός καινοτόμου και πρωτόγνωρου για τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά δεδομένα εργαλείου. Συλλέγουμε κεφάλαια από υπερεθνικούς φορείς, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Επενδυτική Τράπεζα (30 εκατ. ευρώ), από κρατικές επενδυτικές τράπεζες, όπως η γερμανική KfW (100 εκατ. ευρώ), από κυβερνήσεις, όπως η Γαλλία (30 εκατ. ευρώ), καθώς και από ιδιωτικά ιδρύματα και επενδυτές, όπως το Ιδρυμα Ωνάση. Το ελληνικό Δημόσιο θα συμμετάσχει με 350 εκατ. ευρώ συνολικά. Ο σκοπός μας είναι αυτά τα χρήματα να δοθούν στην αγορά με τα ελάχιστα απαραίτητα δικαιολογητικά, με εξαιρετικά χαμηλό επιτόκιο, μοχλευόμενα ισόποσα από το τραπεζικό σύστημα. Σε πρώτο στάδιο, δάνεια θα δοθούν για την αντιμετώπιση των χρεών των μμε και εν συνεχεία θα συσταθούν δύο ακόμα νέα εργαλεία, ένα το οποίο θα αφορά κεφαλαιουχική συμμετοχή στις επιχειρήσεις και ένα για τις υποδομές τους. Σχετικά με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, μιλάμε για κάποιες εβδομάδες για το πρώτο στάδιο, όπως άλλωστε προανήγγειλε και ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Το εγχείρημα αυτό έχει μια πολυπλοκότητα και απαιτεί ιδιαιτέρως προσεκτικούς τεχνικούς χειρισμούς, διότι καταλαβαίνετε ότι εμπλέκονται κατ’ ελάχιστο τρεις κυβερνήσεις».

Στους στόχους σας είναι και η δημιουργία ενός φορέα χορήγησης δανείων στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Τι διαφορά θα έχει αυτός ο φορέας από το ΕΤΕΑΝ;

«Εχουμε διαπιστώσει ότι στη διάθεση του υπουργείου Ανάπτυξης υπάρχουν διάσπαρτα χρηματοδοτικά εργαλεία και δομές, όπως το ΕΤΕΑΝ που αναφέρετε ή ακόμα, για παράδειγμα, το ΤΑΝΕΟ και το υπό σύσταση IfG, τα οποία, ενώ έχουν ως κοινό σκοπό την τόνωση της επιχειρηματικότητας, δεν παρουσιάζουν αλληλουχία δράσης και συντονισμό ενεργειών. Στο πρότυπο των μεγαλύτερων οικονομιών της Ε.Ε., όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Μεγάλη Βρετανία, πιστεύουμε ότι πρέπει όλα αυτά τα εργαλεία να υπαχθούν κάτω από την ίδια ομπρέλα, με το πλέον καταρτισμένο και εξειδικευμένο προσωπικό, με σύγχρονο μάνατζμεντ και προπάντων μακριά από μικροπολιτικές και παλαιοκομματικές πρακτικές. Σχεδιάζουμε μια “Τράπεζα των Τραπεζών”, μια Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία θα είναι ο εκτελεστικός βραχίονας του εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού για την επιχειρηματικότητα, με σημαντικά κεφάλαια. Εκτιμούμε ότι σε πρώτη φάση θα είναι σε θέση να διαθέσει κεφάλαια της τάξης των 4 δισ., προερχόμενα από πόρους της νέας προγραμματικής περιόδου αλλά και από ιδιωτικές τοποθετήσεις, με σκοπό να οδηγήσει τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης. Μελετάμε ήδη τα διεθνή παραδείγματα και όταν ωριμάσουν οι συνθήκες, θα παρουσιάσουμε την πρότασή μας».

Στα σχέδιά σας, όπως έχετε πει, είναι και η επιδότηση του επιτοκίου ενήμερων επιχειρηματικών δανείων από πόρους του ΕΣΠΑ και της επόμενης προγραμματικής περιόδου. Πόσες επιχειρήσεις θα μπορούσε να αφορά; Πιστεύετε ότι το συγκεκριμένο αίτημα θα ικανοποιηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή;

«Η πρωτοβουλία για την επιδότηση του επιτοκίου των ενήμερων επιχειρηματικών δανείων από πόρους του ΕΣΠΑ είναι ιδιαίτερα σημαντική. Πρόκειται για ενήμερα δάνεια που έχουν δοθεί σε μμε, τις υπολογίζουμε από 35.000 έως 60.000 ανάλογα με το κριτήριο προσδιορισμού των μμε, οι οποίες κατάφεραν και αντιμετώπισαν την κρίση με μεγάλες θυσίες, πληρώνουν όμως δυσανάλογα υψηλό επιτόκιο, ιδιαίτερα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό. Αυτές οι επιχειρήσεις απασχολούν πάνω από 100.000 εργαζομένους, συμβάλλουν 4-5% στο ΑΕΠ και 7% στις εξαγωγές. Σε περίοδο κρίσης, ανάπτυξη συνιστά και η επιβίωσή τους. Το αίτημά μας για την επιδότηση του επιτοκίου το έχω θέσει κατ’ επανάληψη στους Ευρωπαίους εταίρους μας, οι οποίοι έχουν δείξει κατανόηση και έχουν δεσμευθεί να το υποστηρίξουν. Ενδεικτικά αναφέρω τους υπουργούς της γερμανικής κυβέρνησης κ.κ. Σόιμπλε και Γκάμπριελ και το Γάλλο υπουργό Οικονομίας κ. Σαπέν. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα έλεγα ότι είναι ευτυχής συγκυρία η ανάληψη του χαρτοφυλακίου των Οικονομικών Υποθέσεων από τον κ. Μοσκοβισί, τον οποίο είχα την ευκαιρία να συναντήσω πρόσφατα στην Αθήνα και να τον ενημερώσω σχετικά, ενώ προσβλέπω και στην υποστήριξη και του κ. Χαν, έστω με τη νέα του αρμοδιότητα. Οφείλω, ωστόσο, να εκφράσω την ανησυχία μου για την ανελαστικότητα που επιδεικνύει η γραφειοκρατία της Ε.Ε., ανησυχία που όμως μετριάζεται από το γεγονός ότι στο τιμόνι της Κομισιόν θα βρεθεί για τα επόμενα πέντε χρόνια ο κ. Γιούνκερ, ένας γνώστης των προβλημάτων και των αναγκών της ελληνικής οικονομίας».

Εντός του μήνα αναμένουμε την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των επιχειρησιακών και τομεακών προγραμμάτων της νέας προγραμματικής περιόδου 2014-2020. Εκτιμάτε ότι είναι εφικτό να αρχίσει άμεσα η εφαρμογή τους και να υπάρξει εκταμίευση πόρων για το τρέχον έτος;

«Η Ελλάδα ήταν η τρίτη χώρα στην Ε.Ε. η οποία έλαβε την έγκριση του νέου της ΕΣΠΑ για την περίοδο 2014-2020 από την Κομισιόν τον περασμένο Απρίλιο. Τα τομεακά και επιχειρησιακά προγράμματα της νέας προγραμματικής περιόδου υπεβλήθησαν στα μέσα Ιουλίου, όπως προβλεπόταν, και βρίσκονται στο στάδιο τελικής διαβούλευσης και έγκρισης από την Επιτροπή. Από ελληνικής πλευράς, καταβάλαμε κάθε δυνατή προσπάθεια και είναι αληθές ότι με την πολύτιμη συμβολή του υφυπουργού κ. Κωνσταντινόπουλου και του γ.γ. Δημοσίων Επενδύσεων/ΕΣΠΑ κ. Γιαννούση δεν χάσαμε ούτε μία μέρα. Θέλουμε, όμως, να ξεφύγουμε από τη λογική των επιδοτήσεων. Δημιουργούμε νέα εργαλεία χρηματοδότησης καινοτόμων ιδεών, που εφόσον αποδειχθούν επιτυχείς στην πράξη θα χρησιμοποιήσουμε το προϊόν της επιτυχίας για να επαναχρηματοδοτήσουμε και νέες. Αντιμετωπίζουμε τους πόρους του ΕΣΠΑ με τη λογική της περιορισμένης επέμβασης, για να μπορέσουμε να ανασχέσουμε τις συνέπειες της κρίσης, να δώσουμε κίνητρα σε νέους να ασχοληθούν με το επιχειρείν, να εκσυγχρονίσουμε υποδομές και υπηρεσίες. Εχουμε συμφωνήσει με την Κομισιόν την εμπροσθοβαρή υλοποίηση δράσεων κοινωνικού χαρακτήρα και ειδικότερα της καταπολέμησης της ανεργίας. Μέσα στον Αύγουστο ανακοινώθηκαν δύο “εμπροσθοβαρείς” -όπως χαρακτηρίζονται- προσκλήσεις από τον ΟΑΕΔ, όπως για νέους από 18 έως 29 ετών. Ταυτόχρονα, για πολλά ώριμα έργα της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου (2007-2013) υπάρχει έντονη δραστηριοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών ώστε η ένταξή τους να πραγματοποιηθεί στον ταχύτερο δυνατό χρόνο και να αξιοποιηθούν άμεσα τα διαθέσιμα κονδύλια».

Παρά το γεγονός ότι τα τελευταία έτη έχουν πραγματοποιηθεί πολλές μεταρρυθμίσεις για την προσέλκυση επενδύσεων, οι επενδυτές δεν έρχονται στη χώρα μας. Ποιες είναι οι αιτίες; Πιστεύετε ότι θα πρέπει να υπάρξουν κι άλλες μεταρρυθμίσεις;

«Θεωρώ ότι βρισκόμαστε σε ένα μεταίχμιο, στο οποίο κρίνονται πολλά. Θέλω να σας είμαι απολύτως ειλικρινής. Οι ξένοι επενδυτές εξετάζουν τη χώρα μας με μεγεθυντικό φακό αυτή τη στιγμή. Από τη θέση που βρίσκομαι είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι όχι απλώς υπάρχει ενδιαφέρον για επενδύσεις, αλλά είναι και μεγάλο. Τα όσα πετύχαμε αναγνωρίζονται στο εξωτερικό και αρχίζει να δημιουργείται η πεποίθηση ότι η Ελλάδα αποτελεί επενδυτική ευκαιρία, σε συνδυασμό και με τις γεωπολιτικές εξελίξεις που καθιστούν σχεδόν απαγορευτικές τις τοποθετήσεις κεφαλαίων σε άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής. Αλλά οι υποψήφιοι επενδυτές θέλουν να είναι σίγουροι ότι οι μεταρρυθμίσεις θα συνεχιστούν και θα ολοκληρωθούν και ότι δεν θα υπάρξουν πολιτικές περιπέτειες που θα οδηγήσουν με τη σειρά τους σε παλινδρόμηση στο λαϊκισμό και στην αντίληψη του μεγάλου κράτους. Συνεπώς, στην επιτάχυνση της εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων θα πρέπει να αφοσιωθούμε πλέον, όπως και στην αξιοποίηση της φορολογικής πολιτικής ως εργαλείου προσέλκυσης επενδύσεων».

Κατά την ομιλία του στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός άνοιξε πάλι το θέμα των Ειδικών Οικονομικών Ζωνών. Πιστεύετε ότι έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για την ίδρυσή τους στην Ελλάδα; Πώς τοποθετείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε αυτό; Πού προβλέπεται να ιδρυθούν ΕΟΖ και ποια εντέλει θα είναι η χρησιμότητά τους στην ελληνική οικονομία;

«Το ζήτημα των ΕΟΖ μας απασχολεί, διερευνούμε και αξιολογούμε όλες τις πιθανές παραμέτρους του συγκεκριμένου εργαλείου αλλά και άλλων που μπορούν να δώσουν ώθηση στην ανάκαμψη της χώρας, με επίκεντρο την εξωστρέφεια και την προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων. Φυσικά, ουδεμία σχέση έχει αυτό το ζήτημα με θεωρίες συνωμοσίας για τους στόχους, τις επιδιώξεις και τα μέσα τους. Το σίγουρο είναι ότι κύριος στόχος του πρωθυπουργού και της παρούσας κυβέρνησης είναι να βγάλουμε τη χώρα από το αδιέξοδο, υλοποιώντας το νέο μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο περιλαμβάνει όχι μόνο τον τουρισμό, αλλά και τον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα παραγωγής και τη βιομηχανική μεταποίηση. Προφανώς συνεκτιμούμε τη συμβατότητα των εργαλείων όπως οι ΕΟΖ με το ενωσιακό κεκτημένο. Θα μου επιτρέψετε, όμως, να μην υπεισέλθω ακόμα σε περαιτέρω λεπτομέρειες».

Το υπουργείο Ανάπτυξης ήδη από τον περασμένο Μάιο έχει νομοθετήσει την απλοποίηση των διαδικασιών ίδρυσης και λειτουργίας επιχειρήσεων. Ωστόσο, έχει απομείνει ένας τεράστιος όγκος δευτερογενούς νομοθεσίας που δεν έχει θεσπιστεί. Μάλιστα, για το θέμα αυτό υπάρχει και συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα. Πότε προσδιορίζετε την έναρξη του απλουστευμένου πλαισίου ίδρυσης των επιχειρήσεων;

«Επιτρέψτε μου να τονίσω ότι πρόκειται για μια επανάσταση σε ό,τι αφορά την είσοδο στο επιχειρείν της χώρας. Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να δώσουμε διέξοδο σε ένα αδρανές, δυστυχώς μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας που δεν μπορεί να περιμένει τους αργούς ρυθμούς της γραφειοκρατίας. Πρεσβεύω ότι το δημόσιο συμφέρον δεν είναι πάντα το συμφέρον του Δημοσίου. Το δημόσιο συμφέρον δεν βλάπτεται όταν σε μία κοινωνία του 27% ανεργίας καταργούνται τα αντικίνητρα για να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Εχουμε ζητήσει από την Παγκόσμια Τράπεζα, έναν υπερεθνικό, διεθνή φορέα με κύρος και πλούσια τεχνοκρατική εμπειρία από κράτη με παρόμοιες δυσλειτουργίες, να μας παράσχει τεχνική υποστήριξη στην προετοιμασία για την έκδοση των απαραίτητων Κανονιστικών Πράξεων. Θέλω να πιστεύω, μετά και τη συνάντηση που είχα πρόσφατα με δύο αντιπροέδρους της, ότι σύντομα η Παγκόσμια Τράπεζα θα είναι έτοιμη. Θεωρώ ότι κάνουμε μια καινοτόμα προσέγγιση. Χωρίζουμε την αδειοδότηση σε τρεις διαφορετικούς τομείς στη βάση του νόμου-πλαισίου που εισηγήθηκε στη Βουλή ο προκάτοχός μου ο Κωστής Χατζηδάκης: Στον πρώτο, όπου το Δημόσιο δεν έχει κανένα συμφέρον και λόγο να θέτει προϋποθέσεις. Στο δεύτερο, όπου το Δημόσιο θέτει προϋποθέσεις τις οποίες ελέγχει δειγματοληπτικά και εκ των υστέρων, αν δηλαδή τηρούνται κατά τη λειτουργία της επιχείρησης. Και στον τρίτο, όπου το Δημόσιο οφείλει να έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο και όπου η άδεια του κράτους είναι απαραίτητη, όπως για παράδειγμα η βαριά βιομηχανία».

Γιατί δεν πέφτουν οι τιμές

Αν και το χαρτοφυλάκιο της Αγοράς το έχετε αναθέσει στον υφυπουργό Γεράσιμο Γιακουμάτο, κύριε Δένδια, θα θέλαμε τη θέση σας για το ζήτημα των τιμών. Το εισόδημα των Ελλήνων έχει καταβαραθρωθεί τα τελευταία χρόνια. Εκατομμύρια είναι αυτοί που δεν έχουν καν εισόδημα. Εντούτοις οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα σε μια χώρα όπου η μείωση του ΑΕΠ ξεπερνά το 25%. Γιατί;

«Με τον κ. Γιακουμάτο, όπως επίσης με τον κ. Μηταράκη και με τον κ. Κωνσταντινόπουλο, έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία. Το μεγάλο πρόβλημα αυτή τη στιγμή στην ελληνική οικονομία δεν είναι οι τιμές των προϊόντων, οι οποίες στη μεγάλη τους πλειονότητα είναι από τις χαμηλότερες στην Ε.Ε. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι η μείωση αυτή, αν και σημαντική, δεν είναι αντίστοιχη της μεγάλης πτώσης των εισοδημάτων των πολιτών. Θα ήταν δύσκολο, όμως, αυτό να γίνει όταν δεν έχουν μειωθεί άλλες επιβαρύνσεις, όπως ο ΦΠΑ, σε μια οικονομία που εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τις άλλες, με τις εισαγωγές να είναι διπλάσιες των εξαγωγών και ενώ σε αρκετά προϊόντα υπάρχει διεθνής τιμή (commodities). Αυτό που οφείλουμε να κάνουμε και αυτό στο οποίο στοχεύουμε είναι η ενθάρρυνση του ανταγωνισμού και η κατάργηση των όποιων φραγμών τον παρεμποδίζουν, με μεγαλύτερη ενεργοποίηση και της Επιτροπής Ανταγωνισμού».

«Αρθρο 99» για φυσικά πρόσωπα

Κύριε Δένδια, έχετε προαναγγείλει αλλαγές στο Πτωχευτικό Δίκαιο. Αν και δεν είναι της άμεσης αρμοδιότητάς σας, έχετε ως υπουργός Ανάπτυξης καθοριστική συμβολή στη διαμόρφωσή του. Ποιες θα είναι οι αλλαγές αυτές και πώς θα καταστεί εφικτό ένας μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων να κάνει μια ουσιαστική νέα αρχή; «Σήμερα έχει καταστεί περισσότερο σαφές από ποτέ ότι το Πτωχευτικό Δίκαιο πρέπει να προστατεύει τον καλόπιστο δανειολήπτη και να μην έχει τιμωρητική διάσταση. Η φιλοσοφία που οφείλει να το διαπνέει πρέπει να κινείται στην κατεύθυνση μιας νέας ευκαιρίας σε όποιον ατύχησε σε μια επιχειρηματική προσπάθεια, ώστε να επανέλθει στην αγορά και να μπορέσει να σταθεί ξανά στα πόδια του. Παράλληλα, εξετάζουμε μαζί με το υπουργείο Δικαιοσύνης το ενδεχόμενο να έχει εφαρμογή πλέον ο Πτωχευτικός Κώδικας και στα φυσικά πρόσωπα, ακόμα και όταν δεν ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά είναι π.χ. μισθωτοί. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε στην πράξη ακόμη ένα εργαλείο για την προστασία του καλόπιστου δανειολήπτη».

Είμαστε έτοιμοι

Κύριε υπουργέ, πότε προσδιορίζετε ότι το υφιστάμενο σχέδιο για τα «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια θα είναι νόμος του κράτους;

«Από τη δική μας πλευρά είμαστε σχεδόν έτοιμοι. Ευελπιστώ ότι ευθύς μόλις ολοκληρωθεί ο διάλογος με τους εκπροσώπους των δανειστών μας για το ίδιο ζήτημα, θα μπορέσουμε να καταθέσουμε το νομοσχέδιο στη Βουλή, μέσα στο φθινόπωρο».

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΖΗΣΙΜΟΥ - zstam@naftemporiki.gr