Μετα-ρομαντική διάθεση στη θεματική ενότητα «FOCUS»: Το τολμηρό «Ι am Not Your Friend» του Γκιόργκι Πάλφι.

Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ήθελε φέτος να γιορτάσει τα 50ά γενέθλια με μία ξεχωριστή οργάνωση, που θα σηματοδοτούσε τη μετάβασή του στην ωριμότητα. Αντ' αυτού φαίνεται να έρχεται αντιμέτωπο με... κρίση μέσης ηλικίας.

Προσκάλεσε Έλληνες και ξένους δημιουργούς να μοιραστούν τις σκέψεις τους στο ερώτημα «Γιατί σινεμά τώρα;». Δεν υπολόγισε όμως ότι για τους πρώτους προείχαν απαντήσεις σε πιο πρακτικά ζητήματα.

Το κυριότερο εκ των ζητημάτων αυτών ήταν η ψήφιση του νέου νόμου για τον κινηματογράφο, ώστε να γίνει το πρώτο βήμα για την επίλυση του χρόνιου προβλήματος της χρηματοδότησης.

Οι απαντήσεις δεν ήρθαν και έτσι περίπου 140 Έλληνες σκηνοθέτες, σεναριογράφοι και παραγωγοί, οι αυτοαποκαλούμενοι «Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη» (Filmakers of Greece, FOG) -όλα σχεδόν τα μεγάλα ονόματα της ελληνικής κινηματογραφίας- αποφάσισαν να μη συμμετάσχουν στα κρατικά βραβεία ποιότητας, αλλά και να μη στείλουν ούτε καρέ των ταινιών τους στη Θεσσαλονίκη, υπογραμμίζοντας πάντως ότι η κίνησή τους δεν στρέφεται κατά του Φεστιβάλ.

Η στάση τους έχει βρει πολλούς υποστηρικτές, έχει όμως πυροδοτήσει και αντιδράσεις. Το παράρτημα Βορείου Ελλάδος της Ελληνικής Εταιρείας Σκηνοθετών τούς κατηγορεί για υπονόμευση του θεσμού, επισημαίνοντας ότι οι ταινίες τους θα μπορούσαν να προβληθούν, χωρίς να διαγωνιστούν για το Χρυσό Αλέξανδρο.

Το κλίμα στο χώρο του ελληνικού κινηματογράφου είναι κάθε άλλο παρά εορταστικό. Μάλλον πολεμικό θα το περιέγραφε κανείς. Θα ήταν ωστόσο άδικο να μείνουμε μόνο στα προβλήματα. Η εγχώρια παραγωγή έχει φέτος να επιδείξει ένα κύμα νέων ταινιών όλων των ειδών -από κοινωνικά δράματα και κωμωδίες έως φιλμ μυστηρίου και σπλάτερ-, με πρωτότυπη θεματολογία και τολμηρή αισθητική.

Γιορτάζει το διεθνή «Κυνόδοντα», την προκλητική «Στρέλλα», την τρυφερή όσο και καυστική «Ακαδημία Πλάτωνος», το αιματηρά διασκεδαστικό «Κακό» και πολλές ακόμη παραγωγές, που τόλμησαν να ξεφύγουν από τα τετριμμένα. Ίσως για αυτό και έχει τη δύναμη να «επαναστατεί».

Το Φεστιβάλ

Το Φεστιβάλ, από την πλευρά του, υπόσχεται 10 ημέρες γεμάτες ξεχωριστές στιγμές της 7ης Τέχνης. Όσοι βρεθούν στη συμπρωτεύουσα από τις 13 έως τις 22 Νοεμβρίου θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν και ορισμένες ελληνικές ταινίες δημιουργών, που διαχώρισαν τη θέση τους από τους Κινηματογραφιστές της Ομίχλης.

Στο ελληνικό τμήμα θα προβληθούν τα φιλμ: «Μοιραία σχέση» του Ερρίκου Ανδρέου, «Άμα δεν σε θέλει» του Βασίλη Νεμέα, «Η διαθήκη του Ιωάννη Μελιέ» του Δημήτρη Κολλάτου, «Καντίνα» του Σταύρου Καπλανίδη, «Μικρές εξεγέρσεις» του Κυριάκου Κατζουράκη, «Μπιλόμπα» της Σοφίας Παπαχρήστου, «Ο διαχειριστής» του Περικλή Χούρσογλου και «Χορεύοντας στον πάγο» του Σταύρου Ιωάννου.

Από κοντά και οι ψηφιακές δημιουργίες της εγχώριας παραγωγής. Το DigitalWave για τέταρτη διαδοχική χρονιά αναδεικνύει καινοτόμες φωνές.

Ο Μιχαήλ Άγγελος Νικολαΐδης στο «One of us» αγγίζει το ευαίσθητο θέμα της μετανάστευσης, ο Δημήτρης Καρακάσης, στο «Παρουσία Β», ασχολείται με τους οικογενειακούς δεσμούς, ενώ οι αδελφοί Φώτης και Αποστόλης Πάσσος, στο «Κουτί», χτίζουν μια ασυνήθιστη ιστορία γύρω από ένα οικογενειακό κειμήλιο.

Ο Χρήστος Μεγαρχιώτης, με «Το φως πριν την αυγή», ανασκαλεύει μνήμες και συναισθήματα από το παρελθόν, η Γεωργία Πετραλή με το «Ρυτίδες και Όνειρα» αφηγείται μία προσωπική ιστορία, ενώ ο Βασίλης Ραΐσης, με το «Τελευταίο τραγούδι του Έλβις», και ο Γιώργος Δρίβας, με το «Empirical Data», σχολιάζουν τη σύγχρονη εποχή.

Φεύγοντας από τον κόσμο του ψηφιακού, μπαίνουμε σε διάθεση ρομαντική ή πιο σωστά μετα-ρομαντική. Η θεματική ενότητα FOCUS φέτος είναι αφιερωμένη στο «Post Romance», σε ταινίες που ισορροπούν ανάμεσα στο ρομαντισμό και το ρεαλισμό, στο αέρινο και το γήινο, με θέματα όπως η μοναξιά, η μάχη των δύο φύλων, η ανθρώπινη σεξουαλικότητα και η σχέση μας με τη φύση.

Ξεχωρίζουν το βραβευμένο στο Λοκάρνο «Νothing Personal» της Πολωνής Oύρσουλα Αντόνιακ, το «Air Doll» του Χιροκάζου Κορε-έντα, ένα γλυκόπικρο παραμύθι βασισμένο σε ιαπωνικό μάνγκα, το μελαγχολικό «Unmade Beds» του Αργεντινού Αλέξις Ντος Σάντος και το πιο τολμηρό «Ι am Not Your Friend» του Γκιόργκι Πάλφι.

Από τη θεματική ενότητα «Ματιές στα Βαλκάνια»: «Here and Τhere» του Darko Lungulov.

Αγαπημένη στο ελληνικό κοινό και η ενότητα Ματιές στα Βαλκάνια, φέτος περιλαμβάνει ένα μεγάλο αφιέρωμα στο Σέρβο κινηματογραφιστή Γκόραν Πασκάλιεβιτς, αλλά και ένα πλούσιο πρόγραμμα με τις πιο σημαντικές πρόσφατες παραγωγές από τη γειτονιά μας.

Από τη θεματική ενότητα «Ματιές στα Βαλκάνια»: «Katalin Varga» του Peter Strickland.

Ξεχωρίζουν η τιμημένη με βραβείο FIPRESCI στις Κάννες «Police, Adjective» του Corneliu Porumboiu, η οποία στηλιτεύει κατάλοιπα του ολοκληρωτισμού και τη σαθρότητα του συστήματος, το «The happiest girl in the world» του Radu Jude, ένα γλυκόπικρο σχόλιο στον καταναλωτισμό, το «Slovenian girl» του Damjan Kozole, που προσεγγίζει το θέμα της πορνείας, και το «Here and Τhere» του Darko Lungulov, που ασχολείται με τη μετανάστευση, ισορροπώντας ανάμεσα στο χιούμορ και το τραγικό.

Το ασιατικό σινεμά έχει το μερίδιό του στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης: «Secret Chronicles» του Νομπόρου Τανάκα από την ενότητα «Hμέρες Ανεξαρτησίας».

Και αν αναζητάτε πιο εναλλακτικούς δρόμους, οι Ημέρες Ανεξαρτησίας έχουν φροντίσει να μας μυήσουν στην Pink Eiga, ένα μοναδικό κινηματογραφικό είδος, που αναπτύχθηκε στην Ιαπωνία τη δεκαετία του '60.

Με συνειδητή επιλογή το «ροζ», δημιουργοί όπως ο Κότζι Γουακαμάτσου (United Red Army), ο Νομπόρου Τανάκα (Secret Chronicles), o Μασάο Αντάτσι (Gushing Player) και o Καν Μουκάι (Blue Film Woman) μετέφεραν στη μεγάλη οθόνη τα πιο παράξενα όνειρά τους.

Μέσα από την ελεύθερη έκφραση της σεξουαλικότητας, θέλησαν να κάνουν μία αντίσταση στο πνιγηρό πολιτικό καθεστώς, τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων της χώρας τους. Η αυστηρή ιαπωνική λογοκρισία δεν τους σταμάτησε.

Αντιθέτως, συνέβαλε άθελά της καταλυτικά στη γιγάντωση του μύθου τους.

Γνωρίζουμε ακόμη το νέο φιλιππινέζικο κινηματογράφο. Αντιπροσωπευτικές ταινίες από το 2005 ως το 2009, που αντλούν έμπνευση από τα καυτά κοινωνικά θέματα, όπως η εξαθλίωση και η εγκληματικότητα, και φέρουν την υπογραφή των πιο αναγνωρισμένων διεθνώς Φιλιππινέζων δημιουργών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο Brillante Mendoza, ο οποίος βραβεύθηκε φέτος στις Κάννες για το Kinatay.

Το «Αντι- Φεστιβάλ»

Σκηνή από την ταινία «Στρέλλα» του Πάνου Χ. Κούτρα.

Οι «Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη» αποφάσισαν να οργανώσουν μία παράλληλη «κινηματογραφική γιορτή» στην Αθήνα, με προβολή των ταινιών τους, αλλά και συζητήσεις, συναυλίες, πάρτι και χάπενινγκ, όπου κοινό και δημιουργοί θα έχουν την ευκαιρία να συναντηθούν και να ανταλλάξουν απόψεις για τα θέματα της ελληνικής κινηματογραφικής πραγματικότητας και της 7ης Τέχνης γενικότερα. Έως τις 11 Νοεμβρίου, 23 ταινίες τους θα προβληθούν στον κινηματογράφο «Έλλη».

* «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φίλιππου Τσίτου

* «Άλλος Δρόμος» του Σταύρου Ψυλλάκη (ντοκιμαντέρ)

* «Από τον Όλυμπο στο Έβερεστ» του Παύλου Τσιαντού (ντοκιμαντέρ)

* «Bank Bang» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου

* «Guilt» του Βασίλη Μαζωμένου

* «Γκίνες» του Αλέξη Καρδαρά

* «Η ζωή στους βράχους» της Αλίντας Δημητρίου (ντοκιμαντέρ)

* «Η περίπτωση Ευρυδίκης» του Φρέντυ Βιανέλη (ντοκιμαντέρ)

* «Καπετάν Κεμάλ» του Φώτου Λαμπρινού (ντοκιμαντέρ)

* «Κυνόδοντας» του Γιώργου Λάνθιμου

* «Μαύρο λιβάδι» του Βαρδή Μαρινάκη

* «Ξένες σε ξένη χώρα» του Δημήτρη Παναγιωτάτου (ντοκιμαντέρ)

* «Όλα θα πάνε καλά» του Γιάννη Ξανθόπουλου

* «Παράδεισος στη Δύση» του Κώστα Γαβρά

* «Πεθαίνω για σένα» του Νίκου Καραπαναγιώτη

* «Ricordi Mi» της Στέλλας Θεοδωράκη

* «Στο βάθος κήπος» του Κλεάνθη Δανόπουλου

* «Ρυθμοί και ρίμες» του Νίκου Σκαρέντζου (ντοκιμαντέρ)

* «Στρέλλα» του Πάνου Χ. Κούτρα

* «Συντρίμμια Ψυχής» σε σκηνοθεσία Jeremy Podeswa

* «Τα παιδιά της χορωδίας» της Λουκίας Ρικάκη (ντοκιμαντέρ)

* «Το Κακό στην Εποχή των Ηρώων» του Γιώργου Νούσια

* «Χρυσόσκονη» της Μαργαρίτας Μαντά

Το εισιτήριο θα είναι 5 ευρώ και το εισιτήριο για τις τρεις προβολές της ημέρας, 8 ευρώ.

ΝΑΤΑΣΑ ΣΤΑΣΙΝΟΥ