Εργο του Luis Jean - Francois Langenee με τίτλο «Ο Ηφαιστος αιφνιδιάζει την Αφροδίτη και τον Αρη» (1768).

Η έκθεση «Οταν η Ελλάδα έγινε μόδα. Η γέννηση του νεοκλασικισμού στη γαλλική τέχνη. Αριστουργήματα από το Μουσείο του Λούβρου» εγκαινιάστηκε χθες στην Εθνική Πινακοθήκη.

Μεταφράζοντας ελεύθερα το -δύσκολο να αποδοθεί πιστά- γαλλικό τίτλο «Le gout a la grecque», η έκθεση που οργανώθηκε για πρώτη φορά στη Μαδρίτη και στη Λισαβόνα ανασυγκροτήθηκε, εμπλουτίστηκε και προσαρμόστηκε για την παρουσίασή της στην Αθήνα.

Είναι αφιερωμένη στη μεγάλη στροφή που παρατηρείται στις γαλλικές τέχνες και τα γράμματα προς την Ελληνική Αρχαιότητα, κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα.

Οπως αναφέρει ο πρόεδρος και γενικός διευθυντής του Μουσείου του Λούβρου, Henri Loyrette, «η έκθεση μαρτυρεί για όλα όσα η Ευρώπη και ιδιαίτερα η Γαλλία, οφείλουν στην Ελλάδα, λίκνο του Δυτικού πολιτισμού... και σηματοδοτεί έναν νέο σταθμό στην ήδη προχωρημένη συνεργασία της Ελλάδας και του Μουσείου του Λούβρου… που πρόκειται να αποδώσει και άλλους καρπούς με τη μεγάλη έκθεση που θα γίνει σε δύο χρόνια και θα είναι αφιερωμένη στο Μέγα Αλέξανδρο».

Σπάνια αριστουργήματα

Τα εκθέματα είναι σπάνια αριστουργήματα -προερχόμενα κυρίως από το Μουσείο του Λούβρου-, ανάμεσα στα οποία συναντάμε έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, ταπισερί, σχέδια και χαρακτικά, καθώς και έπιπλα αλλά και διάφορα πολύτιμα αντικείμενα, όπως κηροπήγια, σκεύη σερβιρίσματος, βάζα, ταμπακιέρες, ρολόγια.

Ο χρονικός εκθεσιακός ορίζοντας καλύπτει την τελευταία περίοδο της βασιλείας του Λουδοβίκου ΧV, όπου τοποθετείται η μετάβαση από την τέχνη του ροκοκό -με τον έντονο διακοσμητικό χαρακτήρα- σε μία κλασικίζουσα καλλιτεχνική τάση, που εμπνέεται από την ελληνική αρχαιότητα.

Το εκθεσιακό υλικό οργανώνεται σε ενότητες που αντιστοιχούν στις καλλιτεχνικές προτιμήσεις διακεκριμένων εκπροσώπων της υψηλής κοινωνίας της εποχής, η οποία καλλιέργησε τη νέα καλαισθησία «le gout a la grecque».

Οι ανασκαφές στη Νότια Ιταλία, το συνακόλουθο ενδιαφέρον για μια περισσότερο συστηματική προσέγγιση και ταξινόμηση του ανασκαφικού υλικού και της τέχνης της αρχαιότητας και η πνευματική ατμόσφαιρα του Διαφωτισμού είναι ορισμένοι παράγοντες που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της νέας αυτής καλλιτεχνικής τάσης.

«Το gout a la grecque, η νέα μόδα της Ελλάδας, δεν είναι στην πραγματικότητα αμιγώς ελληνική, αφού και η διαμεσολάβηση της Ρώμης εκλαμβάνεται ως κλασική.

Στη συνείδηση όμως των Γάλλων της εποχής η Ελλάδα είναι το σημείο αναφοράς. Ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτονική αλλά και ο διάκοσμος της καθημερινής ζωής, έπιπλα, αντικείμενα, μικροτεχνία, κομμωτική, ένδυμα και μόδα, υποτάσσονται στο νέο συρμό.

Η αυστηρή γραμμή αντικαθιστά την παιγνιώδη καμπύλη του ροκοκό, δωρικός, ιωνικός και κορινθιακός ρυθμός δανείζουν τα στοιχεία τους στην αρχιτεκτονική και το διάκοσμο, που κατακλύζεται από μαιάνδρους, ανθέμια, βουκράνια και δάφνινα στεφάνια. Η ελληνική μυθολογία και ιδιαίτερα ο κύκλος του Διονύσου, εμπνέουν για άλλη μια φορά ζωγράφους, γλύπτες και διακοσμητές.

Αυτό το πολύπτυχο, πολύμορφο και συναρπαστικό φαινόμενο, που γράφει το προοίμιο του ευρωπαϊκού νεοκλασικισμού, παρουσιάζει η έκθεση που συνδιοργανώνουμε με το Μουσείο του Λούβρου», σημειώνει, μεταξύ άλλων, η Ομότιμη Καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης και διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

Αποφασιστική συμβολή

Στη διοργάνωση της έκθεσης συνέβαλε αποφασιστικά και ο Πρέσβης της Γαλλίας στην Ελλάδα, Chrisophe Farnaud.

Μέχρι τις 11 Ιανουαρίου, λοιπόν, η Εθνική Πινακοθήκη (Βασιλέως Κωνσταντίνου 150) «ντυμένη» στα χρώματα της εποχής, γαλάζιο, ζωηρό πράσινο και κοραλλί, θα φιλοξενεί τους θησαυρούς που θα μας μεταφέρουν μέσα από έναν ανάπλου ιστορικού χρόνου δυόμισι αιώνων, στα σαλόνια των Βερσαλλιών και των ανακτόρων της παρισινής αριστοκρατίας.