Η φυματίωση σήμερα έχει αλλάξει πρόσωπο αλλά είναι εδώ

Παρασκευή, 23 Μαρτίου 2018 10:11
Shutterstock

Της Ανθής Αγγελοπούλου

Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στην αντιμετώπιση της φυματίωσης σε παγκόσμιο επίπεδο, η φυματίωση είναι παρούσα στη ζωή μας, απλά έχει αλλάξει μορφή και έχει γίνει πιο ανθεκτική και επικίνδυνη σύμφωνα με τους επιστήμονες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, οι οποίοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου με αφορμή την Παγκόσμια Ήμερα Φυματίωσης που είναι στις 24 Μαρτίου.

Συγκεκριμένα, όπως λένε οι ειδικοί, η φυματίωση σήμερα έχει αλλάξει πρόσωπο, λόγω της εμφάνισης ανθεκτικών μορφών. Ενώ η «απλή» φυματίωση είναι νόσος που συνήθως θεραπεύεται χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, η ανθεκτική, η πολυανθεκτική (MDR-TB) και ιδίως η υπερανθεκτική φυματίωση (XDR-TB) είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τη Δημόσια Υγεία, πολύ πιο δύσκολη στην αντιμετώπιση της και απαιτεί μακροχρόνια, δύσκολη και ακριβή θεραπεία.

Το δεύτερο θέμα είναι ότι η φυματίωση μπορεί να προσβάλλει κάθε άνθρωπο, αλλά προσβάλλει ιδιαίτερα τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, τους φτωχούς, τους περιθωριοποιημένους, τους υποσιτισμένους, όσους δηλαδή ζουν κάτω από δυσμενείς συνθήκες. Και στην Ελλάδα της κρίσης οι ομάδες αυτές αυξάνονται καθημερινά.

Η φυματίωση είναι μία λοιμώδης νόσος γνωστή από την αρχαιότητα, που εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου από λοιμώδες νόσημα παγκοσμίως. Μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω του αναπνευστικού, από άτομα με ενεργό νόσο του αναπνευστικού συστήματος. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα άτομα που μολύνονται δεν το γνωρίζουν, δε νοσούν και δε μεταδίδουν τη νόσο. Ωστόσο το 10% όσων έχουν μολυνθεί μπορεί να εμφανίσουν ενεργό νόσο κατά τη διάρκεια της ζωής τους, ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη μόλυνση.

Το 2016, 10,4 εκατομμύρια άνθρωποι εμφάνισαν ενεργό φυματίωση και 1,6 εκατομμύρια απεβίωσαν από αυτή σε όλο τον κόσμο.

Η νέα  θανατηφόρα, υπερανθεκτική μορφή φυματίωσης (XDR-TB) υπάρχει και στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα κατά την πενταετία 2013-2017, μόνο στο Αντιφυματικό τμήμα του νοσοκομείου Σωτηρία, αντιμετωπίσθηκαν 1.604 ασθενείς. Εκτιμάται ότι ο αριθμός των ασθενών πανελλαδικά είναι 2-3 φορές μεγαλύτερος.

Επίσης, μόνο το 2017 τρεις Έλληνες προσβλήθηκαν από την υπερανθεκτική μορφή φυματίωσης (XDR-TB) και νοσηλεύονται σε απομόνωση. Επιπλέον, υπάρχουν σημαντικά προβλήματα στη  διαχείριση της νόσου, με κυριότερο την ανυπαρξία ενιαίου και οργανωμένου αντιφυματικού προγράμματος. Ως αποτέλεσμα, υπάρχει σημαντική υποδήλωση της φυματίωσης, ανεπάρκεια οργανωμένων δομών για την πρόληψη και αντιμετώπισή της και κατάλληλων χώρων για τη νοσηλεία των ασθενών με ανθεκτικές μορφές. Το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για την επίλυση του προβλήματος της υποδήλωσης και την αξιόπιστη αποτύπωση της επιδημιολογικής εικόνας της νόσου στη χώρα μας. Παρά τις επανειλημμένες σχετικές εισηγήσεις, δυστυχώς δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί σε αυτή την κατεύθυνση.

Η ιστορία της φυματίωσης

Η φυματίωση περιγράφηκε ως νόσος επίσημα στης 24 Μαρτίου του 1882, όταν ο Dr. Robert Koch ανακοίνωσε την ανακάλυψη του μυκοβακτηριδίου της φυματίωσης, γεγονός που οδήγησε σε θεαματικές εξελίξεις στη διάγνωση και αντιμετώπισή της. Στο πλαίσιο αυτό, η 24η Μαρτίου έχει επιλεγεί ως Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, με σκοπό να υπενθυμίζει κάθε χρόνο τις δυσμενείς ιατρικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες της νόσου.

«Αναζητούνται ηγέτες για την καταπολέμηση της φυματίωσης»

Σύμφωνα με την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, η φετινή καμπάνια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έχει ως τίτλο «Αναζητούνται ηγέτες για την καταπολέμηση της φυματίωσης». Με αυτό τον τρόπο ο ΠΟΥ στοχεύει στο να δεσμεύσει πολιτικούς και κοινωνικούς φορείς, ασθενείς και επαγγελματίες υγείας, σε μία από κοινού συντονισμένη προσπάθεια για την εξάλειψη της νόσου.

Όπως λένε οι ειδικοί, ο αγώνας κατά της φυματίωσης δεν περιορίζεται στην εξατομικευμένη προσπάθεια των μονάδων υγείας να διαγνώσουν και να θεραπεύσουν τους ασθενείς τους. Αντίθετα, αποτελεί κυρίως πολιτικό ζήτημα και ευελπιστούν ότι η Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης θα συμβάλει ενεργά στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και των πολιτικών φορέων για την καταπολέμηση της φυματίωσης.

Δημοφιλή